Nhiễm trùng chân răng và những biến chứng nguy hiểm cần phòng ngừa

Nhiễm trùng chân răng là gì?

Nhiễm trùng chân răng là hiện tượng nhiễm khuẩn xảy ra ở vùng quanh chóp răng, bao gồm tủy răng, dây chằng nha chu và xương ổ răng. Khi men răng bị tổn thương do sâu răng hoặc nứt vỡ, vi khuẩn xâm nhập vào buồng tủy, gây viêm tủy và lan xuống cuống răng hình thành ổ mủ. Tình trạng này có thể diễn tiến âm thầm hoặc gây sưng đau dữ dội tùy thuộc vào sức đề kháng và độc lực vi khuẩn. Nếu không loại bỏ nguồn nhiễm trùng bằng thủ thuật nha khoa như chữa tủy hoặc phẫu thuật, vi khuẩn có nguy cơ lan rộng ra các mô lân cận, làm đe dọa sức khỏe toàn thân.

Biểu hiện lâm sàng của nhiễm trùng chân răng

Nhiễm trùng chân răng bộc lộ qua nhiều biểu hiện sưng đau vùng nha khoa. Người bệnh thường cảm thấy đau nhức dữ dội, đau nhói liên tục hoặc tăng lên khi cắn, nhai thức ăn. Cơn đau có thể lan lên thái dương, tai hoặc vùng hàm cùng bên. Nướu bao quanh chân răng bị sưng đỏ, ấn vào thấy đau và có thể xuất hiện nốt mủ nhỏ. Khi nốt mủ vỡ ra, dịch mủ thoát ra ngoài gây mùi hôi miệng và vị đắng trong khoang miệng.

Bên cạnh đó, nhiễm trùng còn gây phản ứng toàn thân như sốt nhẹ hoặc sốt cao, mệt mỏi, sưng hạch góc hàm. Răng bị tổn thương thường lung lay và rất nhạy cảm với nhiệt độ nóng lạnh. Trong một số trường hợp mãn tính, cơn đau có thể giảm khi mủ tự thoát ra ngoài, nhưng tổn thương xương bên dưới vẫn tiếp tục tiến triển nặng nề.

Các yếu tố nguy cơ dẫn đến nhiễm trùng chân răng

Nguyên nhân chính gây nhiễm trùng chân răng là sự phát triển của vi khuẩn trong khoang miệng. Sâu răng không được điều trị kịp thời là con đường phổ biến nhất khiến vi khuẩn phá hủy men răng, ngà răng rồi xâm nhập tủy răng. Ngoài ra, chấn thương cơ học như nứt mẻ răng do va đập hoặc thói quen nghiến răng cũng tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập xuống gốc răng.

Bệnh viêm nha chu mãn tính làm tụt nướu và phá hủy dây chằng nha chu, tạo túi nha chu sâu quanh chân răng cho vi khuẩn trú ngụ. Những người vệ sinh răng miệng kém, chải răng sai cách hoặc mắc bệnh làm suy giảm miễn dịch như đái tháo đường có nguy cơ nhiễm trùng cao hơn. Phục hình răng kém chất lượng hoặc trám răng hở cũng tạo kẽ hở cho vi khuẩn phát triển.

Nguy cơ biến chứng khi nhiễm trùng chân răng kéo dài

Nếu không được xử trí y tế kịp thời, nhiễm trùng chân răng có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Biến chứng tại chỗ thường gặp là áp xe xương hàm, khi mủ phá hủy vỏ xương và lan ra vùng mô mềm mặt, cổ. Sưng nề vùng mặt nghiêm trọng có thể chèn ép đường thở, gây khó nuốt và khó thở, cần được cấp cứu y tế ngay lập tức.

Vi khuẩn từ chân răng hàm trên có thể lan vào xoang hàm gây viêm xoang do răng. Nhiễm trùng lan rộng còn nguy cơ gây viêm màng não hoặc huyết khối xoang hang đe dọa tính mạng. Đặc biệt, vi khuẩn theo dòng máu có thể gây nhiễm trùng huyết hoặc viêm nội mạc cơ tim ở người có bệnh tim mạch. Mất xương ổ răng rộng quanh chân răng còn làm răng lung lay nặng, dẫn đến nguy cơ phải nhổ bỏ răng thật.

Phương pháp chẩn đoán và nguyên tắc xử trí nha khoa

Chẩn đoán nhiễm trùng chân răng dựa trên thăm khám lâm sàng kết hợp hình ảnh nha khoa. Bác sĩ Răng – Hàm – Mặt sẽ kiểm tra nướu, gõ răng, đo độ lung lay và độ sâu túi nha chu. Chụp X-quang cận chóp giúp quan sát mức độ tổn thương xương quanh cuống răng và vị trí ổ áp xe.

Nguyên tắc xử trí là loại bỏ nguồn nhiễm trùng và bảo tồn răng thật nếu có thể. Bác sĩ có thể chỉ định điều trị tủy răng bằng cách làm sạch buồng tủy, bơm rửa sát khuẩn và trám bít ống tủy. Trường hợp có ổ mủ lớn, bác sĩ sẽ rạch dẫn lưu mủ. Khi răng tổn thương quá nặng, việc nhổ răng là bắt buộc để ngăn vi khuẩn lan rộng. Thuốc kháng sinh và giảm đau chỉ được bác sĩ kê đơn để hỗ trợ kiểm soát triệu chứng, không thay thế cho thủ thuật nha khoa.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh hay thuốc giảm đau khi chưa có chỉ định của bác sĩ Răng – Hàm – Mặt. Việc tự dùng thuốc chỉ làm ẩn triệu chứng tạm thời trong khi ổ nhiễm trùng vẫn phá hủy xương hàm. Không đắp lá cây, thuốc nam hay chườm nóng lên nướu bị sưng mủ vì có thể làm vi khuẩn lan rộng. Khi xuất hiện sưng mặt, sốt cao hoặc khó thở, cần đến ngay cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Nhiễm trùng chân răng là bệnh lý nha khoa cần được phát hiện và can thiệp y tế sớm để tránh biến chứng phức tạp. Duy trì thói quen vệ sinh răng miệng đúng cách và khám nha khoa định kỳ 6 tháng một lần giúp bảo vệ sức khỏe răng miệng. Khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu sưng đau bất thường nào quanh chân răng, người bệnh nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được thăm khám và điều trị an toàn.