Nhiễm nấm Histoplasma: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Tổng quan về nhiễm nấm Histoplasma

Nhiễm nấm Histoplasma, trong y văn quốc tế gọi là Histoplasmosis, là bệnh nhiễm trùng gây ra bởi nấm lưỡng hình Histoplasma capsulatum. Trong tự nhiên, loại nấm này tồn tại dưới dạng sợi hoại sinh trong đất, đặc biệt phát triển thuận lợi ở những khu vực chứa hàm lượng nitơ cao từ phân chim hoặc phân dơi như chuồng trại gia cầm, hang động tự nhiên và các công trình cũ kỹ. Khi điều kiện sống bị thay đổi hoặc khi xâm nhập vào cơ thể vật chủ có nhiệt độ khoảng 37 độ C, nấm sẽ chuyển dạng thành tế bào men nội bào, xâm nhập vào đại thực bào và hệ thống võng nội mô.

Về mặt phân loại vi sinh vật, chi nấm này có hai phân loài chính gây bệnh trên người. Phổ biến nhất trên toàn cầu là Histoplasma capsulatum var. capsulatum, chịu trách nhiệm cho đại đa số các ca bệnh viêm phổi và thể bệnh lan tỏa. Phân loài thứ hai là Histoplasma capsulatum var. duboisii, phân bố chủ yếu tại khu vực châu Phi, thường gây tổn thương đặc trưng ở da, niêm mạc, hạch bạch huyết và cấu trúc xương.

Bệnh không có khả năng lây truyền trực tiếp từ người sang người hay từ động vật sang người qua tiếp xúc thông thường. Cơ chế bệnh sinh hoàn toàn phụ thuộc vào việc hít phải bào tử nấm lơ lửng trong không khí. Sau khi xâm nhập vào phế nang, các tế bào miễn dịch sẽ thực bào vi nấm. Ở người khỏe mạnh, phản ứng miễn dịch qua trung gian tế bào sẽ hình thành các u hạt giúp khu trú và tiêu diệt tác nhân gây bệnh. Ngược lại, nếu số lượng bào tử hít phải quá lớn hoặc hệ thống miễn dịch của vật chủ bị khiếm khuyết, vi nấm sẽ tiếp tục nhân lên, phá hủy nhu mô phổi và theo đường máu hoặc bạch huyết di chuyển đến gan, lách, tủy xương, tuyến thượng thận và hệ thần kinh trung ương, tạo nên bệnh cảnh lâm sàng phức tạp.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến bệnh nhiễm nấm Histoplasma là sự xâm nhập của bào tử nấm Histoplasma capsulatum vào đường hô hấp dưới. Các bào tử vi nấm này có kích thước siêu nhỏ, phát triển mạnh mẽ trong môi trường đất ẩm ướt, giàu chất dinh dưỡng hữu cơ, đặc biệt là các vùng đất bị ô nhiễm bởi phân chim bồ câu, chim hoang dã hoặc phân dơi. Bào tử nấm thường khu trú chủ yếu ở tầng đất mặt và ít khi tồn tại ở độ sâu dưới 25 cm. Khi các hoạt động xáo trộn đất đá hoặc dọn dẹp diễn ra, các hạt bụi mang theo bào tử nấm sẽ phát tán tự do vào không khí và đi vào đường thở của con người.

Yếu tố phơi nhiễm môi trường và nghề nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc gia tăng nguy cơ tiếp xúc với mầm bệnh. Những người làm việc trong ngành nông nghiệp, người chăn nuôi hoặc dọn dẹp chuồng trại gia cầm, công nhân xây dựng, thợ phá dỡ công trình cũ, người làm vườn và những người thám hiểm hang động tự nhiên có tần suất phơi nhiễm cao nhất. Ngoài ra, việc sinh sống hoặc làm việc gần các công trường thi công đào đắp đất quy mô lớn hay khu vực có đàn chim cư trú đông đúc cũng làm tăng đáng kể khả năng hít phải bụi nấm.

Bên cạnh yếu tố phơi nhiễm cơ học, tình trạng miễn dịch của cơ thể là yếu tố quyết định mức độ nặng và khả năng tiến triển của bệnh. Những người có hệ miễn dịch khỏe mạnh thường có khả năng tự ức chế vi nấm hiệu quả, trong khi các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương có nguy cơ cao tiến triển thành các thể bệnh nặng hoặc lan tỏa toàn thân:

Thứ nhất là nhóm người bị suy giảm miễn dịch nghiêm trọng, bao gồm người nhiễm HIV/AIDS có chỉ số tế bào lympho T-CD4 thấp, người mắc các bệnh lý ác tính về máu hoặc người đang trải qua các đợt hóa trị liệu điều trị ung thư.

Thứ hai là những người đang sử dụng các thuốc ức chế miễn dịch kéo dài, điển hình như thuốc nhóm corticosteroid liều cao, thuốc chống thải ghép sau phẫu thuật ghép tạng, hoặc các tác nhân sinh học như thuốc ức chế yếu tố hoại tử khối u TNF.

Thứ ba là nhóm tuổi đặc thù gồm trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ có hệ thống bảo vệ chưa hoàn thiện và người cao tuổi có sự suy giảm tự nhiên về chức năng đề kháng sinh học.

Thứ tư là những người có tiền sử mắc các bệnh phổi mạn tính như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, khí phế thũng hoặc giãn phế quản, cấu trúc nhu mô phổi bị biến đổi khiến bụi nấm dễ lắng đọng và gây tổn thương sâu rộng kéo dài. Thói quen hút thuốc lá thường xuyên cũng làm tổn hại hàng rào biểu mô đường thở, tạo điều kiện thuận lợi cho bào tử nấm bám dính và phát triển.

Dấu hiệu và triệu chứng thường gặp

Biểu hiện lâm sàng của nhiễm nấm Histoplasma rất phong phú, phụ thuộc chặt chẽ vào số lượng bào tử nấm hít phải và trạng thái miễn dịch của vật chủ. Khoảng 95% trường hợp nhiễm nấm diễn ra trong âm thầm không có triệu chứng hoặc chỉ biểu hiện nhẹ, thoáng qua và tự biến mất sau vài tuần. Thời gian ủ bệnh thường dao động từ 3 đến 17 ngày sau khi tiếp xúc với nguồn nấm.

Dấu hiệu thường gặp trong thể viêm phổi cấp tính bao gồm sốt nhẹ hoặc sốt vừa, cảm giác mệt mỏi toàn thân, ớn lạnh, ho khan, đau nhức cơ bắp và đau tức ngực sau xương ức khi hít sâu. Một số người bệnh có thể gặp tình trạng đau đầu, đau khớp, phát ban hồng ban nút dưới da thường khu trú ở vùng cẳng chân, hoặc xuất hiện các vết loét nông không đau ở niêm mạc miệng. Các triệu chứng này rất dễ bị nhầm lẫn với bệnh cảm cúm, viêm phế quản do virus thông thường hoặc viêm phổi không điển hình.

Đối với thể viêm phổi mạn tính, thường phát triển trên nền người bệnh có bệnh phổi cấu trúc từ trước, triệu chứng tiến triển âm thầm nhưng dai dẳng trong nhiều tháng. Người bệnh thường có biểu hiện ho khạc đờm kéo dài, đôi khi ho ra máu, sốt nhẹ về chiều, đổ mồ hôi đêm, mệt mỏi mạn tính, sụt cân không rõ nguyên nhân và khó thở tăng dần khi gắng sức. Bệnh cảnh này rất dễ nhầm với bệnh lao phổi hoặc ung thư phế quản nếu không thực hiện các xét nghiệm vi sinh chuyên sâu.

Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm xuất hiện khi bệnh tiến triển sang thể lan tỏa hoặc có biến chứng nặng, thường gặp ở người suy giảm miễn dịch. Người bệnh xuất hiện sốt cao liên tục, suy kiệt nhanh chóng, khó thở dữ dội do hội chứng suy hô hấp cấp tính. Khám thực thể có thể phát hiện gan to, lách to, nổi hạch toàn thân, vàng da hoặc đau tức vùng bụng do tổn thương gan và tụy. Khi nấm xâm nhập hệ thần kinh trung ương gây viêm màng não, các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, cứng gáy, nôn vọt và rối loạn ý thức, lú lẫn sẽ xuất hiện. Ngoài ra, tổn thương da dạng u hạt sần sùi hoặc vết loét hoại tử có thể bùng phát khắp cơ thể, phản ánh tình trạng vi nấm phát tán toàn thân theo đường tuần hoàn.

Chẩn đoán

Chẩn đoán nhiễm nấm Histoplasma đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa việc khai thác yếu tố dịch tễ, biểu hiện lâm sàng và hàng loạt xét nghiệm cận lâm sàng chuyên biệt, bởi các triệu chứng thường không đặc hiệu và dễ trùng lặp với nhiều bệnh lý hô hấp khác. Bác sĩ chuyên khoa sẽ tìm hiểu kỹ tiền sử tiếp xúc của người bệnh với môi trường chuồng trại gia cầm, hang động, các hoạt động xây dựng đào xới đất hoặc tình trạng suy giảm miễn dịch nền.

Chẩn đoán hình ảnh là bước đầu tiên trong đánh giá mức độ tổn thương phổi. Chụp X-quang hoặc chụp cắt lớp vi tính lồng ngực ở thể cấp tính có thể ghi nhận tổn thương thâm nhiễm dạng nốt rải rác ở hai phế trường kèm theo hạch rốn phổi sưng to. Ở thể mạn tính, hình ảnh thường biểu hiện qua các tổn thương tạo hang ở thùy đỉnh phổi, xơ hóa và vôi hóa rải rác tương tự như hình ảnh tổn thương lao.

Để xác định chính xác căn nguyên vi nấm, các phương pháp xét nghiệm vi sinh và mô bệnh học giữ vai trò quyết định. Bác sĩ có thể chỉ định lấy mẫu bệnh phẩm thông qua nội soi rửa phế quản phế nang, sinh thiết mô phổi, hạch bạch huyết, tủy xương hoặc tổn thương da. Quan sát dưới kính hiển vi sau khi nhuộm đặc biệt như nhuộm Giemsa hoặc Wright có thể phát hiện các tế bào nấm men nhỏ hình oval nằm bên trong đại thực bào. Phương pháp nuôi cấy nấm từ máu, đờm, dịch rửa phế quản hoặc tủy xương là tiêu chuẩn xác nhận chẩn đoán, dù nấm phát triển khá chậm và đòi hỏi điều kiện an toàn sinh học nghiêm ngặt để bảo vệ nhân viên phòng xét nghiệm.

Bên cạnh đó, các xét nghiệm tìm kháng nguyên Histoplasma trong nước tiểu và huyết thanh mang lại giá trị chẩn đoán nhanh chóng với độ nhạy rất cao, đặc biệt đối với thể nấm lan tỏa cấp tính. Xét nghiệm huyết thanh học tìm kháng thể đặc hiệu bằng phương pháp khuếch tán trên thạch hoặc cố định bổ thể cũng hỗ trợ đáng kể trong việc xác định phơi nhiễm, tuy nhiên kết quả có thể bị hạn chế ở những người bệnh suy giảm miễn dịch nặng.

Các biến chứng nguy hiểm của bệnh nhiễm nấm Histoplasma

Khi không được phát hiện sớm và can thiệp kịp thời, bệnh nhiễm nấm Histoplasma có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh, ngay cả ở những cá nhân vốn khỏe mạnh trước đó.

Hội chứng suy hô hấp cấp tính là biến chứng nguy hiểm nhất tại phổi. Tình trạng viêm nhiễm nặng nề khiến các túi phế nang bị tổn thương lan rộng và ứ đọng dịch viêm, gây cản trở nghiêm trọng quá trình trao đổi khí. Người bệnh rơi vào trạng thái thiếu oxy máu cấp tính, suy hô hấp tiến triển nhanh và cần phải can thiệp thở oxy lưu lượng cao hoặc thở máy hỗ trợ.

Viêm màng ngoài tim xảy ra khi phản ứng viêm lan tỏa hoặc vi nấm xâm nhập vào bao màng tim. Lượng dịch tiết trong khoang màng tim gia tăng có thể dẫn đến chèn ép tim cấp, làm giảm thể tích tống máu của tim và gây rối loạn huyết động nghiêm trọng.

Suy tuyến thượng thận mạn tính hoặc cấp tính là một biến chứng đặc thù khi vi nấm theo đường máu di chuyển và phá hủy tổ chức mô tuyến thượng thận. Tình trạng này làm suy giảm nồng độ các hormone thiết yếu như cortisol và aldosterone, khiến người bệnh tụt huyết áp kéo dài, hạ đường huyết, rối loạn điện giải và suy kiệt nặng.

Viêm màng não và tổn thương hệ thần kinh trung ương xuất hiện trong các thể nấm lan tỏa. Quá trình viêm màng não do nấm diễn tiến âm thầm nhưng để lại di chứng thần kinh nặng nề hoặc tử vong nếu không được phát hiện và kiểm soát bằng thuốc kháng nấm đặc hiệu qua hàng rào máu não.

Hội chứng Histoplasmosis ở mắt và các tổn thương ngoài phổi

Bên cạnh các tổn thương điển hình tại phổi, vi nấm Histoplasma có thể di chuyển qua dòng tuần hoàn và gây tổn thương tại nhiều cơ quan ngoại vi, tạo nên các bệnh cảnh lâm sàng phức tạp.

Hội chứng Histoplasmosis ở mắt là một tình trạng tổn thương võng mạc thứ phát do vi nấm di chuyển từ phổi lên các cấu trúc mạch máu của mắt. Giai đoạn đầu, bệnh thường không gây đau hay đỏ mắt nên rất khó nhận biết. Tuy nhiên, theo thời gian, các vết sẹo dạng u hạt xuất hiện ở hắc mạc và hoàng điểm có thể gây tân mạch dưới võng mạc, dẫn đến nhìn mờ, nhìn hình biến dạng lượn sóng hoặc xuất hiện các điểm mù trung tâm vĩnh viễn nếu không được nhãn khoa can thiệp kịp thời.

Tổn thương da và niêm mạc được ghi nhận ở khoảng 10 đến 15 phần trăm các trường hợp nhiễm nấm lan tỏa. Biểu hiện thường gặp là các vết sần, mảng thâm nhiễm, vết loét có vảy tiết ở da vùng cẳng chân, thân mình hoặc tổn thương dạng loét hạt sần sùi không đau ở niêm mạc môi, miệng, lưỡi, thanh quản và vùng sinh dục.

Tổn thương hệ thống tiêu hóa và hệ võng nội mô cũng là một đặc trưng quan trọng trong thể bệnh lan tỏa. Người bệnh có thể xuất hiện viêm loét niêm mạc ruột gây đau bụng, tiêu chảy, chảy máu đường tiêu hóa, kết hợp với tình trạng sưng to của gan, lách và các chuỗi hạch bạch huyết toàn thân.

Hướng xử trí và theo dõi y khoa

Chiến lược quản lý và điều trị bệnh nhiễm nấm Histoplasma cần được cá thể hóa một cách chặt chẽ dựa trên mức độ nghiêm trọng của bệnh, thể lâm sàng và tình trạng đáp ứng miễn dịch của từng người bệnh. Quyết định can thiệp y khoa luôn do bác sĩ chuyên khoa truyền nhiễm hoặc hô hấp trực tiếp đánh giá và chỉ định; người bệnh tuyệt đối không được tự ý sử dụng các thuốc kháng nấm khi chưa có kết luận y khoa rõ ràng.

Đối với những trường hợp nhiễm nấm thể phổi cấp tính mức độ nhẹ hoặc trung bình ở người khỏe mạnh, phần lớn tổn thương có thể tự giới hạn nhờ hệ miễn dịch tự nhiên. Bác sĩ thường ưu tiên theo dõi sát diễn tiến lâm sàng, hướng dẫn chế độ nghỉ ngơi, nâng cao thể trạng và tái khám định kỳ mà không cần can thiệp thuốc kháng nấm toàn thân ngay từ đầu, nhằm tránh các tác dụng không mong muốn không cần thiết.

Khi bệnh tiến triển sang mức độ vừa và nặng, kéo dài không thuyên giảm hoặc xảy ra trên những người có cơ địa suy giảm miễn dịch, việc điều trị bằng thuốc kháng nấm là bắt buộc nhằm ngăn chặn vi nấm nhân lên và phá hủy tổ chức mô. Về mặt phân loại y khoa, các nhóm thuốc chống nấm thường được sử dụng theo từng giai đoạn:

Giai đoạn tấn công: Đối với thể bệnh nặng đe dọa tính mạng hoặc thể lan tỏa, bác sĩ thường chỉ định nhóm thuốc kháng nấm tiêm truyền tĩnh mạch nhằm nhanh chóng kiểm soát tải lượng vi nấm và cải thiện tình trạng nhiễm trùng huyết. Quá trình tiêm truyền đòi hỏi phải được giám sát chặt chẽ tại bệnh viện để theo dõi chức năng thận và điện giải đồ.

Giai đoạn duy trì: Sau khi tình trạng người bệnh ổn định, phác đồ sẽ được chuyển sang các thuốc kháng nấm đường uống thuộc nhóm triazole nhằm tiếp tục tiêu diệt các ổ nấm còn sót lại và ngăn ngừa tái phát.

Thời gian điều trị nhiễm nấm Histoplasma thường kéo dài từ vài tháng đến ít nhất một năm tùy theo mức độ đáp ứng và thể bệnh. Đối với bệnh nhân suy giảm miễn dịch nặng do HIV hoặc điều trị ức chế miễn dịch mạn tính, người bệnh thậm chí có thể phải điều trị duy trì phòng ngừa thứ phát lâu dài. Bệnh nhân cần tuyệt đối tuân thủ thời gian dùng thuốc do bác sĩ quy định, không được tự ý ngừng thuốc ngay cả khi các triệu chứng đã biến mất hoàn toàn, bởi việc ngắt quãng liệu trình sẽ khiến vi nấm bùng phát trở lại và gia tăng nguy cơ kháng thuốc. Trong suốt quá trình điều trị, các xét nghiệm chức năng gan, thận và nồng độ thuốc trong máu cần được kiểm tra định kỳ để điều chỉnh kịp thời.

Phòng ngừa và giảm nguy cơ

Biện pháp phòng ngừa nhiễm nấm Histoplasma tập trung chủ yếu vào việc hạn chế tối đa nguy cơ phơi nhiễm với bào tử nấm từ môi trường tự nhiên, đặc biệt là tại những khu vực có nguy cơ cao chứa mầm bệnh. Người dân cần chủ động nhận biết các môi trường nguy cơ như đất ẩm lẫn phân chim, chuồng nuôi gia cầm lâu ngày, hang dơi tự nhiên hoặc các công trình xây dựng cũ kỹ đang trong quá trình tháo dỡ để có thái độ ứng xử an toàn.

Khi buộc phải thực hiện các công việc tiềm ẩn nguy cơ cao như làm vườn, dọn dẹp chuồng trại, sửa chữa nhà cổ hoặc cải tạo đất, cần áp dụng nghiêm ngặt các biện pháp bảo hộ lao động cá nhân. Người thực hiện nên làm ẩm bề mặt đất hoặc chất thải bằng nước trước khi quét dọn, đào xới nhằm ngăn ngừa bụi nấm phát tán vào không khí. Việc đeo khẩu trang chuyên dụng đạt chuẩn lọc hạt bụi mịn như khẩu trang N95, kết hợp với găng tay, ủng và quần áo bảo hộ che kín cơ thể là vô cùng cần thiết để ngăn chặn bào tử xâm nhập qua đường hô hấp và tiếp xúc da.

Đối với những người thuộc nhóm đối tượng nguy cơ cao như người suy giảm miễn dịch, người ghép tạng, người cao tuổi hoặc người mắc bệnh phổi mạn tính, tốt nhất nên chủ động tránh xa các khu vực thi công đào bới, không tham gia các chuyến tham quan thám hiểm hang dơi và hạn chế tiếp xúc trực tiếp với các khu vực nuôi gia cầm.

Bên cạnh kiểm soát môi trường, việc duy trì lối sống lành mạnh đóng vai trò thiết yếu giúp củng cố hệ miễn dịch tự nhiên. Người dân cần từ bỏ thuốc lá để bảo vệ cấu trúc niêm mạc đường thở, duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối giàu vitamin, ngủ đủ giấc và tích cực rèn luyện thể lực. Đồng thời, việc chủ động tiêm phòng các loại vắc xin đường hô hấp như vắc xin phòng cúm và phế cầu hàng năm cũng góp phần giảm bớt gánh nặng bội nhiễm hô hấp.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Người bệnh cần chủ động đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa hô hấp hoặc truyền nhiễm khi xuất hiện các triệu chứng hô hấp dai dẳng sau khi có tiền sử tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ từ môi trường. Nếu bạn vừa tham gia các hoạt động như dọn dẹp chuồng trại, thám hiểm hang động, cải tạo đất đá hoặc tháo dỡ công trình cũ mà sau đó 1 đến 3 tuần xuất hiện sốt, ho khan, mệt mỏi toàn thân kéo dài, tức ngực hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, việc thăm khám sớm là vô cùng cần thiết.

Đặc biệt, cần đến ngay phòng cấp cứu hoặc cơ sở y tế gần nhất khi nhận thấy các dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng sau đây:

Khó thở tăng dần, thở gấp, đau thắt ngực dữ dội hoặc ho khạc ra máu tươi.

Sốt cao liên tục không đáp ứng với các biện pháp hạ sốt thông thường kèm theo rét run và vã mồ hôi nhiều.

Xuất hiện các triệu chứng thần kinh bất thường như đau đầu dữ dội, cứng cổ, nôn vọt, chóng mặt, co giật hoặc trạng thái lú lẫn, mất định hướng không gian và thời gian.

Người có bệnh nền suy giảm miễn dịch như nhiễm HIV, người đang hóa trị ung thư hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu nhiễm trùng hô hấp hoặc vết loét da bất thường nào cần được nhân viên y tế đánh giá khẩn cấp để ngăn ngừa tổn thương lan tỏa toàn thân.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục sức khỏe và nâng cao nhận thức cộng đồng, hoàn toàn không thể thay thế cho quá trình thăm khám, chẩn đoán xác định và phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Do các triệu chứng của nhiễm nấm Histoplasma rất dễ nhầm lẫn với bệnh lao phổi, viêm phổi do vi khuẩn hoặc ung thư phổi, người bệnh tuyệt đối không được tự ý suy đoán bệnh hoặc trì hoãn việc đến bệnh viện kiểm tra.

Đặc biệt, người bệnh không được tự ý tìm mua, tự ý sử dụng hoặc tự thay đổi liều lượng các loại thuốc kháng nấm, kháng sinh và thuốc chống viêm corticosteroid mà không có chỉ định từ thầy thuốc. Các thuốc kháng nấm toàn thân là nhóm dược phẩm cần kiểm soát chặt chẽ do có thể gây ra nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng trên gan, thận và tương tác bất lợi với nhiều loại thuốc điều trị khác. Đối với những trường hợp nghi ngờ phơi nhiễm, cần thông báo chi tiết tiền sử tiếp xúc và môi trường làm việc để nhân viên y tế có định hướng xét nghiệm chính xác nhất.

Kết luận

Nhiễm nấm Histoplasma là một bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp xuất phát từ môi trường tự nhiên, có thể biểu hiện từ thể nhẹ tự khỏi cho đến thể lan tỏa phức tạp đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Hiệu quả kiểm soát bệnh phụ thuộc rất lớn vào việc phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và tình trạng miễn dịch của người bệnh.

Việc chủ động áp dụng các biện pháp bảo hộ lao động khi làm việc trong môi trường nguy cơ cao là giải pháp then chốt để phòng tránh phơi nhiễm. Khi nghi ngờ mắc bệnh, người dân cần đến ngay các cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán chính xác và tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ theo dõi của bác sĩ, tuyệt đối không tự điều trị nhằm bảo vệ sức khỏe hệ hô hấp một cách toàn diện.