Nhau cài răng lược là gì và ảnh hưởng thế nào đến thai nhi?

Nhau cài răng lược là gì?

Về mặt cấu trúc giải phẫu, bánh nhau là cơ quan kết nối giữa mẹ và thai nhi, chịu trách nhiệm cung cấp dưỡng chất và oxy suốt thai kỳ. Bình thường, bánh nhau bám vào lớp niêm mạc tử cung và tự bong ra sau khi sinh. Ở trường hợp nhau cài răng lược, màng rụng đáy bị khiếm khuyết khiến các gai nhau đâm sâu qua niêm mạc, bám chặt vào lớp cơ tử cung hoặc xâm lấn sang cơ quan lân cận. Y học chia thành ba thể chính gồm nhau bám chặt, nhau bám cơ và nhau xuyên cơ. Tình trạng này thường gặp ở thai phụ có tiền sử phẫu thuật tử cung, sẹo mổ lấy thai hoặc nhau tiền đạo.

Mức độ ảnh hưởng của nhau cài răng lược đối với thai nhi

Nhiều sản phụ băn khoăn liệu nhau cài răng lược có tác động trực tiếp đến em bé hay không. Về bản chất, gai nhau xâm lấn sâu không gây ra các dị tật hình thái hay rối loạn di truyền ở thai nhi. Tuy vậy, những thay đổi trong tuần hoàn tử cung – bánh nhau có thể làm giảm lượng máu và dinh dưỡng đến nuôi thai.

Hậu quả là một số thai nhi có thể đối mặt với nguy cơ chậm phát triển trong tử cung. Rủi ro lớn nhất đối với em bé là nguy cơ sinh non. Nhằm hạn chế tai biến băng huyết nguy hiểm cho người mẹ, bác sĩ thường chỉ định mổ lấy thai chủ động trước tuần 37. Trẻ sinh non có thể gặp một số khó khăn ban đầu về hô hấp hoặc phản xạ bú, cần được chăm sóc đặc biệt sau sinh.

Những yếu tố làm gia tăng nguy cơ xuất hiện nhau cài răng lược

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến nhau cài răng lược xuất phát từ tổn thương tại lớp niêm mạc đáy tử cung, khiến cơ chế kiểm soát bám dính của gai nhau bị suy giảm. Yếu tố nguy cơ hàng đầu là tiền sử mổ lấy thai. Sản phụ càng có nhiều lần mổ bắt con thì tỷ lệ mắc bệnh ở lần mang thai sau càng tăng cao, đặc biệt khi đi kèm với nhau tiền đạo.

Ngoài phẫu thuật mổ đẻ, các can thiệp buồng tử cung trước đây như bóc tách u xơ tử cung hay nạo hút thai cũng để lại mô sẹo xơ hóa. Bên cạnh đó, thai phụ trên 35 tuổi, người mang thai nhiều lần hoặc có tiền sử viêm nhiễm phụ khoa mạn tính cũng thuộc nhóm có nguy cơ cao cần được tầm soát kỹ lưỡng.

Phương pháp phát hiện và chẩn đoán nhau cài răng lược

Nhau cài răng lược thường diễn tiến âm thầm và không có triệu chứng rõ rệt, ngoại trừ tình trạng ra máu âm đạo bất thường nếu có nhau tiền đạo đi kèm. Vì vậy, việc phát hiện sớm hoàn toàn dựa vào chẩn đoán hình ảnh định kỳ.

Siêu âm sản khoa Doppler màu là phương tiện tầm soát chủ đạo, giúp bác sĩ đánh giá các mạch máu bất thường tại ranh giới giữa bánh nhau và cơ tử cung. Trong những trường hợp vị trí bánh nhau phức tạp hoặc nghi ngờ xâm lấn cơ quan lân cận, chụp cộng hưởng từ (MRI) có thể được chỉ định bổ sung. Hình ảnh cộng hưởng từ giúp xác định chính xác chiều sâu xâm lấn, từ đó đội ngũ y tế xây dựng kế hoạch can thiệp an toàn và chủ động.

Kế hoạch theo dõi thai kỳ và chăm sóc trẻ sau sinh

Khi được chẩn đoán mắc nhau cài răng lược, thai phụ cần được theo dõi tại các bệnh viện phụ sản tuyến chuyên sâu. Bác sĩ sẽ theo dõi sát tốc độ phát triển của thai nhi, tình trạng bánh nhau và dự phòng nguy cơ chuyển dạ sớm. Thai phụ thường được tiêm thuốc hỗ trợ trưởng thành phổi cho bé trước khi tiến hành phẫu thuật.

Thời điểm mổ lấy thai thường được lên lịch chủ động vào khoảng tuần thứ 34 đến 36 của thai kỳ nhằm hạn chế nguy cơ mất máu cấp tính cho mẹ. Ngay sau khi em bé chào đời, các bác sĩ chuyên khoa sơ sinh sẽ tiếp nhận để hỗ trợ hô hấp và giữ ấm. Trẻ sinh non cần được theo dõi sát chức năng hô hấp và nuôi dưỡng đúng cách để nhanh chóng bắt kịp đà tăng trưởng.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục y khoa phổ thông, không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định điều trị của nhân viên y tế. Thai phụ có tiền sử mổ lấy thai hoặc được chẩn đoán nhau tiền đạo tuyệt đối không tự ý áp dụng các biện pháp truyền miệng. Mọi quyết định về thời điểm mổ lấy thai, sử dụng thuốc hỗ trợ phổi hay kế hoạch phẫu thuật cần được chỉ định và theo dõi trực tiếp bởi bác sĩ sản khoa.

Tóm tắt

Nhau cài răng lược là một bệnh lý sản khoa phức tạp có thể đe dọa sức khỏe mẹ và khiến thai nhi phải sinh sớm. Dù vậy, nhờ các tiến bộ trong siêu âm chẩn đoán và hồi sức sản khoa, việc phát hiện sớm và theo dõi chặt chẽ tại bệnh viện chuyên khoa sẽ giúp kiểm soát tốt nguy cơ, mang lại sự an toàn cao nhất cho cả mẹ và bé.