Những biểu hiện sớm của ung thư vú ở phụ nữ và cách theo dõi định kỳ

Ung thư vú giai đoạn đầu là gì?

Tuyến vú của phụ nữ được cấu tạo bởi các thùy tuyến sữa, ống dẫn sữa, mô mỡ và hệ thống mạch máu cùng mạch bạch huyết. Ung thư vú giai đoạn đầu thường bắt đầu khi các tế bào biểu mô lót trong ống dẫn sữa hoặc thùy tuyến phát triển bất thường, mất kiểm soát nhưng vẫn còn khu trú tại chỗ hoặc chỉ mới xâm lấn một vùng rất nhỏ trong mô vú mà chưa lan rộng tới các cơ quan xa.

Do khối u ở giai đoạn này có kích thước rất nhỏ và chưa gây tổn thương diện rộng, người bệnh hầu như không cảm thấy đau ốm, suy kiệt hay mệt mỏi toàn thân. Nhận diện sớm các dấu hiệu ban đầu kết hợp cùng các phương tiện chẩn đoán hình ảnh như siêu âm và chụp nhũ ảnh là cơ sở quan trọng nhất để bác sĩ đưa ra phác đồ theo dõi hoặc can thiệp tối ưu, giảm thiểu nguy cơ di căn và hạn chế tối đa các phẫu thuật xâm lấn nặng nề.

Khối u cục hoặc vùng mô dày bất thường tại vú

Biểu hiện ban đầu phổ biến nhất ở tuyến vú là sự xuất hiện của một khối u hoặc vùng mô dày cộm lên bất thường so với xung quanh. Khối u này thường không gây đau đớn, có mật độ cứng chắc hơn mô vú bình thường, bờ ranh giới không rõ ràng và ít di động khi dùng tay đẩy nhẹ. Vị trí thường gặp nhất là ở góc phần tư phía trên ngoài của vú, gần về phía hõm nách.

Nhiều phụ nữ tình cờ phát hiện khối u này khi tắm, khi thay trang phục hoặc trong lúc tự kiểm tra ngực tại nhà. Dù phần lớn các khối u tại vú ở phụ nữ trẻ là các tổn thương lành tính như u tuyến xơ hoặc nang nước, bất kỳ sự xuất hiện mới của một khối cứng nào cũng đòi hỏi phải được đánh giá cẩn trọng bằng các phương tiện chẩn đoán hình ảnh chuyên khoa. Chị em tuyệt đối không nên chủ quan bỏ qua chỉ vì khối u không gây cảm giác đau nhức hay khó chịu.

Biến đổi trên bề mặt da bầu ngực và núm vú

Bên cạnh việc sờ thấy khối u, những biến đổi trên bề mặt da vú và hình dạng núm vú cũng là dấu hiệu chỉ điểm quan trọng. Vùng da trên bầu ngực có thể xuất hiện tình trạng co rút, lõm xuống giống như má lúm đồng tiền khi nâng hai cánh tay lên cao. Ở một số trường hợp, bề mặt da trở nên sần sùi, phù nề, lỗ chân lông giãn rộng tạo hình ảnh tương tự như vỏ quả cam.

Khu vực quầng vú và núm vú cũng có thể trải qua nhiều thay đổi đáng chú ý. Núm vú có thể bị tụt vào trong, lệch hướng hoặc méo mó so với bên đối diện mà trước đây không hề có. Hiện tượng da quanh quầng vú bị bong tróc vảy, đỏ rát, ngứa ngáy kéo dài không đáp ứng với các loại kem bôi ngoài da thông thường cũng có thể là biểu hiện cảnh báo sớm của các thể ung thư biểu mô tại chỗ hoặc bệnh Paget vú. Chị em cần quan sát kỹ lưỡng trước gương để nhận ra các bất đối xứng này.

Hiện tượng tiết dịch núm vú và hạch nách sưng to

Hiện tượng tiết dịch bất thường từ đầu núm vú là một triệu chứng không nên xem nhẹ. Dịch tiết có thể chảy ra tự phát mà không cần bóp nặn, xuất hiện ở một bên vú và có thể có màu trong suốt, màu vàng rơm, màu nâu sẫm hoặc lẫn máu tươi. Mặc dù tình trạng tiết dịch có thể bắt nguồn từ viêm ống dẫn sữa hoặc u nhú nội ống lành tính, việc xuất hiện dịch lẫn máu một bên luôn là dấu hiệu chỉ định cần kiểm tra tế bào học và nội soi ống tuyến sữa ngay lập tức.

Ngoài ra, hệ thống hạch bạch huyết vùng nách là nơi tiếp nhận dòng dẫn lưu bạch huyết chủ yếu từ tuyến vú. Trong giai đoạn sớm, một số người bệnh có thể nhận thấy một hoặc nhiều nốt hạch nhỏ, chắc, không đau xuất hiện ở hõm nách cùng bên trước khi sờ thấy rõ khối u ở bầu ngực. Việc kiểm tra định kỳ vùng nách song song với bầu ngực là thao tác không thể thiếu để phát hiện sớm các bất thường này.

Chủ động tự kiểm tra ngực và tầm soát y khoa định kỳ

Tự khám vú hàng tháng là phương pháp đơn giản giúp phụ nữ làm quen với cấu trúc mô ngực của chính mình, từ đó dễ dàng nhận ra bất kỳ thay đổi khác lạ nào mới phát sinh. Thời điểm thực hiện tốt nhất là sau khi sạch kinh từ ba đến năm ngày, khi mô tuyến vú mềm nhất và không bị căng tức do nội tiết tố. Chị em nên kết hợp quan sát hình thể ngực trước gương ở nhiều tư thế và dùng các đầu ngón tay nhẹ nhàng áp sát, xoa tròn trên toàn bộ bề mặt vú từ ngoài vào trong.

Tuy nhiên, tự kiểm tra vú không thể thay thế cho các phương pháp tầm soát y khoa hiện đại. Nhiều tổn thương tiền ung thư hoặc khối u kích thước rất nhỏ dưới một centimet không thể phát hiện qua thăm khám bằng tay. Do đó, phụ nữ cần chủ động đến các cơ sở y tế để được khám chuyên khoa, siêu âm tuyến vú định kỳ và chụp nhũ ảnh theo độ tuổi khuyến nghị, giúp phát hiện sớm mầm bệnh ngay từ khi chưa có bất kỳ triệu chứng lâm sàng nào.

Lưu ý an toàn

Các thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục sức khỏe và nâng cao nhận thức cộng đồng, hoàn toàn không thay thế cho chẩn đoán chuyên môn hoặc chỉ định từ bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc đắp, thuốc nam không rõ nguồn gốc hoặc châm cứu, nặn bóp vùng ngực khi thấy khối u vì có thể làm tổn thương lan rộng và nhiễm trùng. Khi nhận thấy bất kỳ thay đổi khác thường nào, chị em cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa ung bướu hoặc sản phụ khoa để được thăm khám chuẩn xác.

Tóm tắt

Phát hiện sớm những biến đổi tại tuyến vú mang lại cơ hội điều trị hiệu quả và bảo tồn tối đa sức khỏe cho phái nữ. Việc duy trì thói quen lắng nghe cơ thể, tự quan sát định kỳ và chủ động tham gia các chương trình tầm soát y khoa là biện pháp bảo vệ tốt nhất. Khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào, chị em nên sớm đến bệnh viện chuyên khoa để được thăm khám chính xác.