Khí hư ra nhiều: Nguyên nhân và những dấu hiệu bệnh lý cần lưu ý

Khí hư ra nhiều là gì?

Khí hư là chất dịch tự nhiên do các tuyến nhỏ bên trong niêm mạc âm đạo và cổ tử cung tiết ra. Chất dịch này đảm nhận chức năng sinh lý thiết yếu là giữ ẩm cho niêm mạc, làm sạch tế bào chết và vi sinh vật lạ, đồng thời tạo ra môi trường acid nhẹ nhờ sự có mặt của vi khuẩn có lợi Lactobacillus để bảo vệ cơ quan sinh sản khỏi các tác nhân gây viêm.

Khí hư ra nhiều là tình trạng dịch âm đạo tiết ra với khối lượng vượt trội so với mức trung bình hàng ngày của cơ thể. Hiện tượng này có thể chỉ xuất hiện thoáng qua vào một số thời điểm sinh lý đặc biệt hoặc kéo dài dai dẳng nhiều ngày. Việc xác định nguyên nhân phụ thuộc mật thiết vào các yếu tố đi kèm như màu sắc của khí hư, độ đặc lỏng, mùi hương cũng như các triệu chứng khó chịu tại chỗ như ngứa ngáy, nóng rát hay đau tức vùng chậu.

Phân biệt khí hư sinh lý bình thường và khí hư bệnh lý

Khí hư hay dịch tiết âm đạo đóng vai trò giữ ẩm, làm sạch tự nhiên và ngăn ngừa vi khuẩn xâm nhập vào đường sinh dục nữ. Ở trạng thái sinh lý bình thường, khí hư có màu trắng trong như lòng trắng trứng hoặc hơi ngả trắng sữa, không có mùi khó chịu và hơi dai dính. Lượng dịch tiết này có thể tăng lên một cách tự nhiên vào thời điểm rụng trứng, giai đoạn trước kỳ kinh nguyệt, khi mang thai hoặc khi có kích thích tình dục.

Ngược lại, khí hư bệnh lý thường đi kèm với những thay đổi rõ rệt về màu sắc, thể chất và mùi hương. Khi lượng dịch âm đạo tăng đột ngột kèm theo hiện tượng đổi màu vàng, xanh, xám đục hoặc nâu đen, chị em cần hết sức lưu ý. Dịch tiết có mùi hôi tanh nồng, sủi bọt khí, vón cục lợn cợn như bã đậu hoặc kèm theo cảm giác ngứa ngáy, nóng rát vùng kín là những dấu hiệu cảnh báo hệ vi sinh âm đạo đang bị mất cân bằng hoặc tổn thương do tác nhân gây bệnh.

Các bệnh lý phụ khoa thường gặp gây tăng tiết dịch âm đạo

Nguyên nhân hàng đầu khiến khí hư ra nhiều bất thường là tình trạng viêm âm đạo do nấm men Candida albicans, vi khuẩn kỵ khí hoặc ký sinh trùng Trichomonas vaginalis. Nhiễm nấm Candida thường khiến dịch tiết đặc quánh, vón cục như váng sữa kèm ngứa dữ dội. Trong khi đó, viêm âm đạo do vi khuẩn lại khiến dịch tiết loãng, có màu xám trắng và bốc mùi tanh nồng đặc trưng, rõ nhất sau khi quan hệ tình dục.

Ngoài ra, hiện tượng khí hư ra nhiều kèm đau tức vùng bụng dưới, đau rát khi đi tiểu hoặc chảy máu âm đạo bất thường có thể cảnh báo viêm lộ tuyến cổ tử cung, viêm cổ tử cung hoặc viêm vùng chậu. Các bệnh lây truyền qua đường tình dục nguy hiểm như lậu hay nhiễm Chlamydia trachomatis cũng gây tăng tiết dịch mủ nhầy màu vàng xanh. Nếu tình trạng này kéo dài mà không được xử lý y khoa, mầm bệnh có thể lan ngược dòng lên tử cung và vòi trứng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng thụ thai.

Ảnh hưởng từ rối loạn nội tiết và thói quen sinh hoạt hàng ngày

Bên cạnh các nguyên nhân nhiễm trùng, sự gia tăng dịch tiết âm đạo còn chịu ảnh hưởng sâu sắc từ sự mất cân bằng nội tiết tố nữ estrogen và progesterone. Phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh, người sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp, phụ nữ sau sinh hoặc những người thường xuyên rơi vào trạng thái căng thẳng thần kinh kéo dài đều có thể gặp phải tình trạng rối loạn tiết dịch vùng kín.

Thói quen sinh hoạt và vệ sinh cá nhân hàng ngày cũng là yếu tố tác động trực tiếp đến môi trường vi sinh vật tự nhiên tại âm đạo. Thói quen thụt rửa sâu vào trong âm đạo, sử dụng xà phòng có chất tẩy rửa mạnh, dùng dung dịch vệ sinh có hương liệu nhân tạo hoặc mặc đồ lót quá chật, ẩm ướt sẽ làm mất cân bằng độ pH. Môi trường acid tự nhiên bị phá vỡ tạo điều kiện thuận lợi cho hại khuẩn bùng phát, dẫn đến tăng tiết dịch và kích ứng niêm mạc.

Biện pháp chăm sóc và giữ gìn vệ sinh vùng kín đúng cách

Để kiểm soát lượng dịch tiết và hỗ trợ vùng kín luôn khỏe mạnh, chị em cần thực hiện các nguyên tắc vệ sinh khoa học. Hàng ngày, chỉ nên rửa nhẹ nhàng khu vực bên ngoài âm hộ bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh dịu nhẹ có độ pH tương thích với môi trường tự nhiên của âm đạo, khoảng từ 3,8 đến 4,5. Thao tác vệ sinh luôn phải thực hiện theo chiều từ trước ra sau để tránh kéo vi khuẩn từ hậu môn lan sang vùng kín.

Chị em nên ưu tiên lựa chọn quần lót làm từ chất liệu cotton thoáng khí, thấm hút mồ hôi tốt và thay mới đồ lót định kỳ mỗi ngày hoặc ngay sau khi vận động nhiều. Trong những ngày hành kinh, việc thay băng vệ sinh sau mỗi 3 đến 4 giờ là điều rất cần thiết để ngăn chặn vi khuẩn phát triển. Bên cạnh đó, duy trì chế độ dinh dưỡng giàu vitamin, bổ sung sữa chua lên men tự nhiên và uống đủ nước mỗi ngày cũng góp phần củng cố sức đề kháng tự nhiên cho cơ thể.

Khi nào phụ nữ cần đến gặp bác sĩ sản phụ khoa

Chị em không nên chủ quan chịu đựng hoặc trì hoãn việc đi khám khi nhận thấy khí hư ra nhiều kéo dài nhiều ngày không dứt. Cần nhanh chóng đến bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa sản phụ khoa nếu dịch âm đạo đi kèm các triệu chứng cảnh báo như có mùi hôi thối nồng nặc, lẫn bọt khí, chuyển màu vàng xanh hoặc nâu sẫm dính máu.

Các biểu hiện toàn thân hoặc cục bộ khác như ngứa ngáy dữ dội, đau rát dữ dội khi đi tiểu, đau khi giao hợp hoặc đau âm ỉ vùng bụng dưới cũng là lý do cần được kiểm tra y tế ngay lập tức. Tại cơ sở y tế, bác sĩ chuyên khoa sẽ tiến hành soi tươi dịch âm đạo, nhuộm soi hoặc làm kháng sinh đồ để tìm chính xác thủ phạm gây bệnh, từ đó đưa ra hướng dẫn dùng thuốc an toàn, tránh để bệnh chuyển sang thể mạn tính nguy hiểm.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức chăm sóc sức khỏe thường thức, không thay thế cho việc thăm khám lâm sàng hoặc chẩn đoán y khoa chuyên sâu. Phụ nữ tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc đặt phụ khoa hoặc áp dụng các bài thuốc ngâm rửa dân gian chưa qua kiểm chứng khoa học khi thấy khí hư ra nhiều. Mọi biểu hiện bất thường tại vùng kín cần được bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa thăm khám và chỉ định phác đồ điều trị phù hợp.

Tóm tắt

Tình trạng khí hư ra nhiều có thể xuất phát từ phản ứng tự nhiên của cơ thể nhưng cũng có thể là tín hiệu cảnh báo nhiễm trùng phụ khoa. Việc theo dõi tính chất dịch tiết và chủ động thăm khám chuyên khoa sản phụ khoa là giải pháp an toàn giúp bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài.