Nguyên nhân gây nhói tim và mức độ nguy hiểm cần lưu ý

Nhói tim là gì?

Cảm giác nhói tim là thuật ngữ dân gian mô tả tình trạng đau nhói khu trú tại vùng ngực bên trái, tương ứng với vị trí giải phẫu của quả tim. Cơn đau có thể mang tính chất nhói buốt như kim châm, đau co thắt ngắn ngủi hoặc cảm giác thắt nghẹt khó chịu lan tỏa. Triệu chứng này có thể xảy ra ở bất kỳ lứa tuổi nào, từ người trẻ tuổi chịu nhiều áp lực học tập làm việc cho đến người lớn tuổi có sẵn các bệnh lý mạn tính. Mặc dù nhiều đợt nhói tim chỉ bắt nguồn từ sự co thắt lành tính của cơ thành ngực hoặc kích thích thần kinh, đây vẫn là một tín hiệu cảnh báo quan trọng không nên xem nhẹ, bởi nó có thể là biểu hiện khởi đầu của các bệnh tim mạch nghiêm trọng như thiếu máu cơ tim cục bộ hay viêm màng ngoài tim.

Các nguyên nhân phổ biến dẫn đến cảm giác nhói tim

Hiện tượng nhói vùng ngực trái thường do nhiều nguyên nhân khác nhau gây nên. Nhóm nguyên nhân cơ học và thần kinh bao gồm viêm sụn sườn, căng cơ liên sườn sau vận động mạnh, hoặc hội chứng co thắt cơ thành ngực lành tính. Khi gặp các tình trạng này, cảm giác nhói thường nhạy cảm khi dùng tay ấn vào thành ngực hoặc khi thay đổi tư thế đột ngột. Bên cạnh đó, các vấn đề tâm lý như rối loạn lo âu, cơn hoảng sợ, căng thẳng kéo dài cũng kích thích hệ thần kinh giao cảm làm tim đập nhanh và co thắt ngực cục bộ.

Một nguyên nhân ngoài tim mạch rất phổ biến khác là các bệnh lý tiêu hóa, đặc biệt là bệnh trào ngược dạ dày thực quản và co thắt thực quản. Axit dịch vị trào ngược gây bỏng rát và đau nhói dọc sau xương ức khiến nhiều người lầm tưởng bản thân gặp vấn đề về tim mạch. Ngoài ra, viêm màng phổi hoặc kích ứng phế quản trong các bệnh lý hô hấp cũng có thể tạo ra cảm giác nhói buốt mỗi khi người bệnh hít thở sâu hoặc ho khan.

Mức độ nguy hiểm của triệu chứng nhói tim theo bệnh lý

Dù nhiều trường hợp nhói tim chỉ xuất phát từ nguyên nhân lành tính, người bệnh không được chủ quan trước các bệnh lý tim mạch thực thể. Đáng lo ngại nhất là bệnh mạch vành và cơn đau thắt ngực do thiếu máu cơ tim cục bộ. Tình trạng mảng xơ vữa làm hẹp động mạch vành cản trở dòng máu nuôi dưỡng cơ tim, gây ra những cơn đau nhói, thắt nghẹt lặp đi lặp lại. Nếu mảng xơ vữa nứt vỡ tạo huyết khối gây tắc nghẽn hoàn toàn, nhồi máu cơ tim cấp có thể xảy ra và đe dọa tính mạng người bệnh trong thời gian ngắn.

Ngoài bệnh mạch vành, cảm giác nhói tim còn có thể cảnh báo viêm màng ngoài tim, viêm cơ tim hoặc bệnh van tim. Ở những người có tiền sử tăng huyết áp lâu năm hoặc rối loạn mỡ máu, nguy cơ tổn thương mạch máu càng tăng cao. Biến cố bóc tách động mạch chủ ngực dù ít gặp hơn nhưng là tình trạng cấp cứu tối khẩn cấp với biểu hiện đau nhói xé rách ngực dữ dội. Do đó, mức độ nguy hiểm của nhói tim phụ thuộc hoàn toàn vào căn nguyên bệnh lý tiềm ẩn bên dưới.

Thời điểm cần đi khám ngay khi bị nhói tim

Người bệnh cần đặc biệt cảnh giác và đến cơ sở y tế gần nhất hoặc gọi cấp cứu khi cơn nhói tim kéo dài liên tục trên mười lăm phút mà không thuyên giảm khi nghỉ ngơi. Mức độ cảnh báo tăng cao nếu cơn đau lan rộng lên cổ, hàm dưới, vai trái hoặc dọc xuống cánh tay trái. Những dấu hiệu đi kèm như khó thở dữ dội, vã mồ hôi lạnh, chóng mặt, hoa mắt, buồn nôn hoặc ngất xỉu là chỉ dấu điển hình của biến cố tim mạch cấp.

Ngoài ra, những người có bệnh nền mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, người cao tuổi hoặc người có tiền sử gia đình từng mắc bệnh mạch vành sớm cần thăm khám ngay cả khi cơn nhói ngực chỉ thoáng qua. Ở bệnh nhân đái tháo đường, tổn thương thần kinh tự chủ có thể làm giảm cảm giác đau ngực điển hình, khiến cơn đau tim chỉ biểu hiện bằng cảm giác nhói nhẹ kèm theo khó thở và mệt lả bất thường.

Phương pháp theo dõi và chăm sóc sức khỏe tim mạch lâu dài

Khi xuất hiện triệu chứng nhói ngực lặp lại, người bệnh cần đến chuyên khoa tim mạch để được chẩn đoán chính xác nguyên nhân thay vì tự suy đoán. Quá trình thăm khám lâm sàng kết hợp cùng các phương tiện cận lâm sàng như điện tâm đồ, siêu âm doppler tim, xét nghiệm men tim troponin hoặc chụp cắt lớp vi tính mạch vành sẽ giúp bác sĩ phân loại bệnh lý rõ ràng. Tùy thuộc vào kết quả, phác đồ điều trị có thể là điều chỉnh thuốc, can thiệp tim mạch hoặc điều trị các bệnh lý tiêu hóa, thần kinh đi kèm.

Về lâu dài, xây dựng lối sống lành mạnh là nền tảng quan trọng giúp phòng ngừa cơn nhói tim tái phát. Người dân nên duy trì chế độ ăn tốt cho tim mạch, hạn chế muối ăn, chất béo bão hòa, đồ ngọt và tăng cường chất xơ từ rau củ quả. Việc tập thể dục vừa sức đều đặn mỗi ngày, tránh thức khuya, học cách giải tỏa căng thẳng và tuyệt đối kiêng thuốc lá, rượu bia sẽ bảo vệ hệ mạch máu và giữ cho cơ tim luôn khỏe mạnh.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo và giáo dục sức khỏe cộng đồng, không thể thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý dùng thuốc trợ tim, thuốc giãn mạch hay thay đổi đơn thuốc khi chưa có chỉ định y tế. Khi xuất hiện cơn đau ngực dữ dội hoặc dấu hiệu bất thường, cần gọi cấp cứu hoặc đến ngay cơ sở y tế gần nhất.

Tóm tắt

Nhói tim là dấu hiệu nhắc nhở cơ thể đang gặp vấn đề từ thói quen sinh hoạt hoặc bệnh lý tiềm ẩn. Việc lắng nghe cơ thể, thăm khám chuyên khoa tim mạch định kỳ và duy trì lối sống lành mạnh sẽ giúp kiểm soát nguy cơ hiệu quả. Người bệnh tuyệt đối không tự chẩn đoán hay tự mua thuốc điều trị khi chưa có hướng dẫn y tế.