Nguyên nhân đau mỏi hai khớp vai thường gặp và cách cải thiện
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau mỏi hai khớp vai là tình trạng xuất hiện cảm giác nhức nhối, căng cứng hoặc ê ẩm đồng thời ở cả hai bên bả vai, gây cản trở nhiều hoạt động thường nhật. Đa số trường hợp bắt nguồn từ tư thế làm việc sai lệch hoặc thói quen mang vác nặng, nhưng đây cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý tại khớp, cột sống cổ hoặc viêm khớp toàn thân.
Việc nhận diện đúng nguyên nhân giúp người bệnh có hướng điều chỉnh sinh hoạt phù hợp và chủ động tìm kiếm sự trợ giúp y tế kịp thời. Bài viết dưới đây tổng hợp các nguyên nhân gây đau mỏi hai khớp vai thường gặp cùng những lưu ý chăm sóc an toàn.
Đau mỏi hai khớp vai là gì?
Khớp vai là một trong những khớp linh hoạt nhất trên cơ thể người, được cấu tạo từ chỏm xương cánh tay, ổ chảo xương bả vai và mỏm cùng vai, được bao bọc bởi hệ thống bao khớp, dây chằng cùng nhóm gân cơ chóp xoay. Nhờ cấu trúc này, cánh tay có thể thực hiện biên độ vận động rất rộng theo nhiều hướng khác nhau. Tuy nhiên, sự linh hoạt cao cũng khiến khớp vai dễ bị tổn thương khi chịu áp lực cơ học quá mức hoặc hoạt động sai tư thế kéo dài. Tình trạng đau mỏi hai khớp vai xảy ra khi các cơ bắp, bao khớp hoặc cấu trúc thần kinh chi phối vùng vai của cả hai bên bị căng giãn, viêm hoặc thoái hóa, tạo cảm giác mỏi mệt, nặng nề và đau nhức âm ỉ.
Căng cơ và sai tư thế trong sinh hoạt hàng ngày
Thói quen sinh hoạt và tính chất công việc là nhóm yếu tố hàng đầu dẫn đến đau mỏi hai bên vai. Những người làm việc văn phòng thường xuyên ngồi gập người về phía trước, cúi đầu nhìn máy tính hoặc bấm điện thoại trong nhiều giờ khiến nhóm cơ nâng vai, cơ thang và cơ trám phải co cứng liên tục để nâng đỡ trọng lượng đầu và cánh tay. Tình trạng này làm giảm lưu lượng tuần hoàn vi mạch đến nuôi dưỡng các khối cơ, tích tụ acid lactic gây cảm giác nhức mỏi, ê ẩm lan tỏa khắp hai bả vai. Bên cạnh đó, thói quen mang vác ba lô quá nặng trên cả hai vai, ngủ gối đầu quá cao hoặc nằm nghiêng co quắp cũng tạo áp lực đè nén cơ học trực tiếp lên hệ thống dây chằng và bao khớp vai suốt đêm. Nếu không điều chỉnh tư thế làm việc và nghỉ ngơi hợp lý, các vi chấn thương cơ học này sẽ lặp đi lặp lại hàng ngày, khiến cơ bắp bị xơ hóa cục bộ và tình trạng nhức mỏi chuyển thành mãn tính.
Tổn thương cấu trúc và bệnh lý tại khớp vai
Đau mỏi hai khớp vai có thể là hệ quả trực tiếp từ các bệnh lý tại chính cấu trúc khớp và mô mềm xung quanh. Viêm quanh khớp vai thể đông cứng thường bắt đầu bằng cảm giác đau âm ỉ, sau đó tiến triển hạn chế tầm vận động của cánh tay khi với cao hoặc xoay ra sau. Mặc dù viêm quanh khớp vai hay gặp ở một bên, nhiều trường hợp có thể xuất hiện tổn thương đối xứng hoặc kế tiếp ở khớp vai còn lại. Viêm gân cơ chóp xoay và viêm túi hoạt dịch dưới mỏm cùng vai cũng là nguyên nhân phổ biến, xảy ra khi các sợi gân bị cọ xát liên tục vào mỏm xương trong các chuyển động đưa tay qua đầu. Ngoài ra, quá trình thoái hóa sụn khớp vai tự nhiên theo tuổi tác làm bào mòn lớp đệm trơn nhẵn, gây ra các cơn đau nhức sâu bên trong khớp kèm tiếng lạo xạo khi cử động. Người bệnh cần chú ý rằng tổn thương cấu trúc nếu không được can thiệp đúng sẽ dễ dẫn tới rách gân và suy giảm chức năng chi trên.
Bệnh lý cột sống cổ gây đau thần kinh lan tỏa
Cột sống cổ và khớp vai có mối liên hệ mật thiết thông qua mạng lưới dây thần kinh và các dải cơ liên kết. Thoái hóa cột sống cổ, gai xương thân đốt sống hoặc thoát vị đĩa đệm cổ có thể chèn ép vào các rễ thần kinh tủy sống, đặc biệt là rễ thần kinh cổ C5, C6 và C7. Khi các nhánh thần kinh này bị kích thích, cảm giác đau nhức, tê bì và mỏi buốt sẽ lan tỏa từ sau gáy qua hai bên bờ vai, chạy dọc xuống mặt ngoài cánh tay đến các ngón tay. Đau do nguyên nhân thần kinh thường có tính chất châm chích, nóng rát và tăng lên khi người bệnh ngửa cổ, xoay đầu hoặc hắt hơi. Cảm giác mỏi hai vai trong trường hợp này thực chất là triệu chứng thứ phát của bệnh lý cột sống cổ, do đó việc chẩn đoán chính xác vị trí tổn thương ban đầu đóng vai trò quyết định trong việc định hướng các biện pháp hỗ trợ và cải thiện triệu chứng.
Bệnh lý cơ xương khớp toàn thân và tự miễn
Đau mỏi đồng thời ở cả hai khớp vai có thể là dấu hiệu phản ánh các bệnh lý viêm khớp tự miễn có tính chất hệ thống. Viêm khớp dạng thấp thường tấn công các màng hoạt dịch của nhiều khớp đối xứng trên cơ thể, trong đó có hai khớp vai, kèm theo dấu hiệu cứng khớp vào buổi sáng kéo dài trên ba mươi phút. Bệnh đau đa cơ do thấp là một bệnh viêm mạn tính đặc trưng bởi tình trạng đau và cứng cơ dữ dội ở vùng đai vai và đai hông ở cả hai bên, thường gặp ở người trung niên và cao tuổi. Ngoài ra, hội chứng đau sợi cơ cũng gây ra những điểm đau kích hoạt phân bố đối xứng quanh cổ và hai bên vai kèm theo mất ngủ, lo âu và mệt mỏi toàn thân. Những bệnh lý toàn thân này đòi hỏi phải được đánh giá cẩn trọng qua xét nghiệm máu và chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu bởi các bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp để kiểm soát viêm nhiễm kịp thời.
Các biện pháp hỗ trợ chăm sóc và phòng ngừa tại nhà
Để cải thiện tình trạng nhức mỏi hai vai mức độ nhẹ do sinh hoạt, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà an toàn. Việc điều chỉnh bàn ghế làm việc sao cho màn hình ngang tầm mắt, hai tay gập góc vuông thoải mái khi gõ phím giúp giảm bớt căng thẳng lên khớp vai. Cứ sau mỗi bốn mươi lăm phút làm việc, nên đứng dậy thực hiện các động tác xoay nhẹ khớp vai, ưỡn ngực và kéo giãn nhẹ nhàng cơ cổ. Chườm ấm vùng vai gáy bằng túi nước ấm khoảng mười lăm đến hai mươi phút có tác dụng làm giãn mạch máu, xoa dịu co thắt cơ bắp và giảm bớt cảm giác căng cứng. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý giác hơi, nắn bẻ khớp thô bạo hoặc nhờ người không có chuyên môn giật bẻ vai gáy vì có thể gây rách gân chóp xoay, trật khớp hoặc tổn thương đám rối thần kinh cánh tay nghiêm trọng.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của nhân viên y tế. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc giảm đau, thuốc chống viêm hoặc tiêm thuốc vào khớp vai khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Cần đến bệnh viện thăm khám ngay nếu đau vai xuất hiện đột ngột kèm theo cảm giác đè nặng ngực, khó thở, sốt, sưng nóng đỏ khớp hoặc yếu liệt cánh tay.
Tóm tắt
Đau mỏi hai khớp vai phần lớn xuất phát từ thói quen sinh hoạt và căng cơ, nhưng cũng có thể cảnh báo tổn thương cấu trúc hoặc bệnh lý toàn thân. Việc lắng nghe cơ thể, duy trì vận động phù hợp và chủ động thăm khám y khoa khi triệu chứng kéo dài sẽ giúp bảo vệ chức năng khớp vai hiệu quả, tránh nguy cơ cứng khớp và suy giảm vận động lâu dài.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Đau mỏi hai khớp vai kéo dài bao lâu thì nên đi khám bác sĩ?
Đau do căng cơ sinh hoạt thường thuyên giảm sau vài ngày nghỉ ngơi và chỉnh tư thế. Nếu đau kéo dài trên một tuần hoặc tăng nặng, bạn nên đi khám cơ xương khớp.
Nên chườm nóng hay chườm lạnh khi bị mỏi hai bên vai?
Chườm ấm giúp thư giãn cơ co thắt và tăng tuần hoàn tại chỗ. Trường hợp chấn thương cấp tính hoặc sưng nóng đỏ, người bệnh nên ưu tiên chườm lạnh trong 48 giờ đầu.
Thoái hóa đốt sống cổ có gây đau mỏi cả hai bên vai không?
Đau vai gáy thường do chèn ép rễ thần kinh cổ hoặc căng cơ thang lan xuống vai. Khi tổn thương rễ thần kinh hai bên, cảm giác đau mỏi sẽ xuất hiện đồng thời cả hai vai.
Người bị đau mỏi hai vai có nên tiếp tục tập thể dục không?
Có thể tập các bài xoay khớp nhẹ nhàng và kéo giãn cơ ngực, cơ lưng. Tránh tuyệt đối các bài nâng tạ nặng, xoay giật khớp mạnh khi vai đang trong giai đoạn đau cấp tính.
Tư thế ngủ như thế nào giúp giảm đau mỏi hai khớp vai?
Người bệnh nên chọn gối có độ cao vừa phải để giữ cột sống cổ thẳng hàng, tránh nằm nghiêng đè ép lên một bên vai quá lâu nhằm giảm bớt áp lực cơ học lên khớp.
