Người mới khỏi Covid-19 có bị tái nhiễm không và cách phòng ngừa

Tái nhiễm Covid-19 là gì?

Khái niệm tái nhiễm Covid-19 được xác định khi một cá nhân từng có xét nghiệm dương tính với SARS-CoV-2, sau đó đã hồi phục hoàn toàn và có xét nghiệm âm tính, nhưng lại tiếp tục nhiễm lại vi-rút sau một khoảng thời gian. Sau khi khỏi bệnh, hệ miễn dịch hình thành kháng thể tự nhiên giúp nhận diện và tiêu diệt vi-rút nếu tiếp xúc lại. Tuy nhiên, mức độ và thời gian bảo vệ của lớp miễn dịch này không phải là tuyệt đối hay vĩnh viễn. Hàm lượng kháng thể thường có xu hướng giảm dần theo thời gian, thông thường từ ba đến sáu tháng sau khi bình phục. Sự biến đổi liên tục của các biến thể mới của vi-rút SARS-CoV-2 với khả năng lẩn tránh miễn dịch cũng khiến cho những người từng mắc bệnh vẫn có nguy cơ nhiễm lại. Việc nhận thức đúng về khả năng tái nhiễm giúp người bệnh tránh tâm lý chủ quan sau khi vừa khỏi Covid-19.

Khả năng tái nhiễm ở người mới khỏi Covid-19

Người vừa khỏi Covid-19 vẫn có thể bị tái nhiễm, mặc dù nguy cơ này thường thấp hơn trong những tuần đầu ngay sau khi bình phục. Trong khoảng thời gian đầu sau khi nhiễm bệnh, hàm lượng kháng thể tự nhiên trong máu đạt mức cao, giúp cơ thể chống lại sự xâm nhập của cùng một chủng vi-rút. Tuy nhiên, nếu tiếp xúc với một biến thể mới có cấu trúc khác biệt, lớp miễn dịch tự nhiên này có thể không ngăn chặn được hoàn toàn sự nhiễm trùng.

Ngoài ra, ở những người có hệ miễn dịch suy giảm, người cao tuổi hoặc người mắc các bệnh lý nền mãn tính, lượng kháng thể sinh ra sau đợt bệnh đầu tiên có thể ít hơn hoặc suy giảm nhanh hơn so với người trẻ khỏe mạnh. Do đó, dù mới khỏi bệnh trong thời gian ngắn, việc tiếp xúc gần với nguồn lây trong môi trường có mật độ vi-rút cao vẫn có thể dẫn đến tình trạng tái nhiễm SARS-CoV-2.

Các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tái nhiễm vi-rút

Rủi ro tái nhiễm Covid-19 phụ thuộc vào sự phối hợp của nhiều yếu tố khác nhau liên quan đến đặc tính vi-rút và sức khỏe của từng cá nhân. Yếu tố quan trọng hàng đầu là sự phát triển của các biến chủng mới. Khi vi-rút SARS-CoV-2 đột biến, cấu trúc protein gai trên bề mặt vi-rút có thể thay đổi, khiến kháng thể được tạo ra từ đợt nhiễm trước khó nhận diện và trung hòa vi-rút một cách hiệu quả.

Thời gian trôi qua kể từ lần khỏi bệnh gần nhất cũng ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ bảo vệ. Kháng thể tự nhiên cũng như kháng thể từ vắc xin đều có xu hướng giảm dần theo tháng. Bên cạnh đó, tình trạng sức khỏe tổng thể, dinh dưỡng, mức độ căng thẳng và tần suất tiếp xúc với môi trường nguy cơ cao như bệnh viện hay phương tiện giao thông công cộng cũng đóng vai trò quyết định đến khả năng nhiễm lại của mỗi người.

Biện pháp phòng ngừa tái nhiễm Covid-19 hiệu quả

Để hạn chế nguy cơ tái nhiễm SARS-CoV-2 sau khi khỏi bệnh, việc duy trì các thói quen vệ sinh và bảo vệ cá nhân là vô cùng cần thiết. Đeo khẩu trang đúng cách khi đi đến nơi đông người hoặc môi trường kín giúp ngăn chặn các giọt bắn chứa vi-rút. Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tay nhanh sau khi tiếp xúc với các bề mặt công cộng cũng giảm thiểu rủi ro đưa vi-rút lên mắt, mũi, miệng.

Bên cạnh đó, duy trì lối sống lành mạnh với chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, luyện tập thể dục đều đặn và ngủ đủ giấc giúp củng cố hệ miễn dịch tự nhiên. Người dân cũng nên chủ động cập nhật các mũi tiêm vắc xin ngừa Covid-19 nhắc lại theo khuyến cáo của ngành y tế để duy trì lượng kháng thể bảo vệ ở mức tối ưu.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức y học tổng quan, không thay thế cho việc chẩn đoán hay tư vấn y tế từ chuyên gia. Nếu người vừa khỏi bệnh xuất hiện lại các triệu chứng như sốt, ho, khó thở, mệt mỏi hoặc mất khứu giác, cần chủ động theo dõi sức khỏe và thực hiện xét nghiệm tầm soát khi cần thiết. Người có bệnh lý nền nặng, người cao tuổi hoặc phụ nữ mang thai khi nghi ngờ tái nhiễm nên liên hệ với bác sĩ hoặc cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và hướng dẫn theo dõi phù hợp với thể trạng cá nhân.

Tóm tắt

Tóm lại, người mới khỏi Covid-19 vẫn có khả năng bị tái nhiễm do sự suy giảm kháng thể tự nhiên và sự xuất hiện của các biến thể vi-rút mới. Việc không chủ quan, tiếp tục duy trì các biện pháp phòng ngừa vệ sinh cá nhân, lối sống khoa học và tham khảo ý kiến nhân viên y tế về tiêm vắc xin nhắc lại là chìa khóa quan trọng để bảo vệ sức khỏe hô hấp cho bản thân và cộng đồng.