Người huyết áp thấp có hiến máu được không?

Huyết áp thấp có hiến máu được không?

Huyết áp là áp lực của dòng máu tác động lên thành động mạch khi tim co bóp và thư giãn. Chỉ số này bao gồm huyết áp tâm thu (số trên) và huyết áp tâm trương (số dưới). Huyết áp thấp được xác định khi huyết áp tâm thu dưới 90 mmHg hoặc huyết áp tâm trương dưới 60 mmHg.

Khi hiến máu, một lượng máu nhất định (thường từ 250 ml đến 450 ml) sẽ được rút ra khỏi hệ tuần hoàn. Điều này làm giảm tạm thời thể tích máu lưu thông, dẫn đến áp lực máu giảm xuống thêm một mức nhất định. Ở người bình thường, cơ thể có cơ chế tự điều chỉnh bằng cách co mạch và tăng nhịp tim để duy trì lưu lượng máu lên não và các cơ quan. Tuy nhiên, ở người bị huyết áp thấp hoặc có hệ thần kinh thực vật phản ứng kém, sự sụt giảm thể tích này dễ gây ra triệu chứng thiếu máu não cục bộ tạm thời, dẫn tới mệt mỏi, choáng váng hoặc ngất. Do đó, việc quy định ngưỡng huyết áp an toàn là yêu cầu bắt buộc trong quy trình tiếp nhận máu.

Tiêu chuẩn chỉ số huyết áp để đủ điều kiện hiến máu

Theo quy định y tế về tiếp nhận máu, người tham gia hiến máu phải trải qua bước đo huyết áp bắt buộc trước khi thực hiện lấy máu. Chỉ số huyết áp đạt yêu cầu hiến máu nằm trong khoảng an toàn cụ thể: huyết áp tâm thu từ 100 mmHg đến 140 mmHg và huyết áp tâm trương từ 60 mmHg đến 90 mmHg.

Nếu kết quả đo cho thấy huyết áp tâm thu dưới 100 mmHg hoặc huyết áp tâm trương dưới 60 mmHg, người hiến máu sẽ được xếp vào nhóm tạm hoãn hiến máu. Ngược lại, nếu chỉ số huyết áp quá cao (tâm thu từ 140 mmHg trở lên hoặc tâm trương từ 90 mmHg trở lên), việc hiến máu cũng bị tạm hoãn để đảm bảo an toàn cho tim mạch.

Ngoài ra, bác sĩ thăm khám sẽ đánh giá thêm các chỉ số sinh hiệu khác như nhịp tim, nồng độ hemoglobin trong máu, cân nặng (tối thiểu 42 kg đối với nữ và 45 kg đối với nam) và tiền sử bệnh lý đi kèm. Tình trạng huyết áp thấp dao động theo thời điểm cũng sẽ được xem xét kỹ lưỡng trước khi quyết định cho phép hiến máu hay tạm hoãn.

Rủi ro sức khỏe khi người huyết áp thấp cố tình hiến máu

Việc hiến máu khi huyết áp đang ở mức thấp có thể gây ra nhiều phản ứng không mong muốn đối với sức khỏe. Khi lượng máu lưu thông giảm đột ngột, lưu lượng máu cung cấp cho não và cơ quan quan trọng bị suy giảm, dẫn đến tình trạng thiếu oxy não cấp tính.

Các biểu hiện thường gặp nhất bao gồm cảm giác hoa mắt, xây sẩm mặt mày, vã mồ hôi lạnh, buồn nôn, mạch nhanh nhỏ và choáng váng. Trong trường hợp nặng hơn, người hiến máu có thể bị ngất xỉu ngay tại bàn lấy máu hoặc trong quá trình di chuyển sau khi hiến máu. Sự té ngã do ngất có thể gây ra chấn thương vật lý không đáng có.

Bên cạnh đó, phản ứng phế vị – mạch cũng có thể xảy ra, khiến nhịp tim chậm lại đột ngột kết hợp tụt huyết áp sâu, làm thời gian hồi phục kéo dài hơn. Chính vì những nguy cơ này, các điểm tiếp nhận máu luôn tuân thủ nghiêm ngặt quy định tạm hoãn hiến máu đối với người chưa đạt tiêu chuẩn huyết áp.

Những việc cần làm khi bị tạm hoãn hiến máu do huyết áp thấp

Việc bị tạm hoãn hiến máu do huyết áp thấp không đồng nghĩa với việc bạn vĩnh viễn không thể hiến máu. Tình trạng huyết áp có thể thay đổi tùy thuộc vào chế độ sinh hoạt, dinh dưỡng, tâm lý và thời điểm trong ngày.

Để cải thiện chỉ số huyết áp và chuẩn bị tốt hơn cho lần đăng ký hiến máu tiếp theo, người dân nên thực hiện một số biện pháp chăm sóc sức khỏe lành mạnh. Cần duy trì chế độ ăn uống đầy đủ dưỡng chất, bổ sung thực phẩm giàu sắt và protein như thịt đỏ, cá, trứng, rau xanh đậm. Đảm bảo uống đủ 1,5 đến 2 lít nước mỗi ngày, đặc biệt là nước lọc hoặc nước trái cây.

Ngủ đủ giấc từ 7 đến 8 tiếng mỗi đêm, tránh thức khuya và hạn chế căng thẳng tâm lý. Trước ngày dự định hiến máu, không nên bỏ bữa sáng, tránh tập luyện thể thao quá sức và không sử dụng đồ uống có cồn. Nếu huyết áp thấp diễn ra thường xuyên kèm theo mệt mỏi kéo dài, người dân nên đến cơ sở y tế để được khám và tư vấn chuyên khoa.

Lưu ý an toàn

Việc đánh giá điều kiện hiến máu luôn cần dựa trên kết quả khám sàng lọc trực tiếp của nhân viên y tế tại thời điểm đăng ký. Người dân tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc hay chất kích thích với mục đích nâng huyết áp tạm thời trước khi đo. Nếu có tiền sử hạ huyết áp tư thế, hay bị choáng ngất hoặc đang điều trị các bệnh lý tim mạch, thần kinh, cần thông báo đầy đủ và trung thực với bác sĩ khám sàng lọc để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho bản thân.

Tóm tắt

Hiến máu là hoạt động mang lại giá trị nhân văn lớn, nhưng an toàn sức khỏe của người hiến máu luôn được đặt lên hàng đầu. Người có huyết áp thấp cần hiểu rõ chỉ số của mình và tuân thủ quyết định của bác sĩ tại điểm tiếp nhận máu. Việc chủ động chăm sóc thể trạng và cải thiện lối sống sẽ giúp bạn sẵn sàng tham gia hiến máu an toàn khi đủ điều kiện.