Người đã nhiễm virus RSV có bị tái nhiễm không

Tái nhiễm virus RSV là gì?

Virus hợp bào hô hấp (RSV) xâm nhập và gây tổn thương niêm mạc đường hô hấp. Sau khi phục hồi từ đợt nhiễm đầu tiên, hệ miễn dịch của cơ thể có sản sinh kháng thể chống lại virus, tuy nhiên lượng kháng thể này sẽ suy giảm dần theo thời gian và không đủ sức ngăn chặn hoàn toàn sự xâm nhập của virus trong các đợt tiếp xúc sau.

Hiện tượng tái nhiễm virus RSV có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào, thậm chí trong cùng một mùa dịch hoặc các năm tiếp theo. Ở trẻ lớn và người trưởng thành khỏe mạnh, đợt tái nhiễm thường chỉ biểu hiện như một đợt cảm lạnh thông thường với các triệu chứng đường hô hấp trên. Tuy nhiên, ở các nhóm đối tượng nhạy cảm như trẻ sơ sinh, trẻ sinh thiếu tháng, người có bệnh lý nền mạn tính hoặc người cao tuổi, đợt tái nhiễm vẫn có nguy cơ tiến triển thành viêm phế quản nhỏ hoặc viêm phổi.

Khả năng tái nhiễm virus RSV và cơ chế miễn dịch

Sau khi mắc virus RSV, cơ thể sẽ kích hoạt hệ thống miễn dịch để đáp ứng và loại bỏ tác nhân gây bệnh. Tuy nhiên, đáp ứng miễn dịch tự nhiên đối với virus RSV không tạo ra sự bảo vệ lâu dài hoặc hoàn toàn. Kháng thể trong máu và trên bề mặt niêm mạc hô hấp sẽ giảm dần sau vài tháng đến vài năm, khiến cơ thể dễ bị xâm nhập trở lại khi tiếp xúc với virus trong môi trường.

Ngoài ra, virus RSV có thể có các chủng vi quẩn khác nhau lưu hành theo mùa, khiến hệ miễn dịch khó nhận diện trọn vẹn. Do đó, việc một người mắc lại virus RSV nhiều lần trong đời là hiện tượng rất phổ biến. Điểm tích cực là những lần tái nhiễm sau này thường có xu hướng nhẹ hơn đợt nhiễm đầu tiên đối với người có hệ miễn dịch bình thường.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ tái nhiễm và mức độ nặng

Mặc dù ai cũng có thể bị tái nhiễm virus RSV, một số nhóm đối tượng có nguy cơ mắc lại cao hơn hoặc gặp biến chứng nặng hơn khi tái nhiễm. Trẻ nhỏ dưới hai tuổi, đặc biệt là trẻ sinh non, trẻ có bệnh tim bẩm sinh hoặc bệnh phổi mạn tính là nhóm rất dễ bị lây nhiễm trở lại và có nguy cơ tiến triển nặng.

Ở người lớn, người cao tuổi trên 65 tuổi, người bị suy giảm miễn dịch hoặc mắc các bệnh lý mạn tính như hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, bệnh tim mạch cũng là đối tượng dễ bị tái nhiễm. Việc tiếp xúc thường xuyên với môi trường đông người, trường học, nhà trẻ hoặc gia đình có người đang mắc bệnh hô hấp cũng gia tăng khả năng lây nhiễm virus RSV.

Dấu hiệu thường gặp khi bị tái nhiễm virus RSV

Triệu chứng khi tái nhiễm virus RSV phụ thuộc nhiều vào độ tuổi và tình trạng sức khỏe tổng quát của người bệnh. Ở người trưởng thành và trẻ lớn, đợt tái nhiễm thường biểu hiện nhẹ nhàng với các dấu hiệu giống cảm lạnh như nghẹt mũi, chảy nước mũi, ho khô hoặc ho có đờm nhẹ, đau họng và sốt nhẹ.

Trái lại, ở trẻ nhỏ hoặc người có bệnh nền, biểu hiện tái nhiễm có thể trở nên nghiêm trọng hơn. Người bệnh có thể xuất hiện tình trạng ho kéo dài, thở khò khè, thở nhanh, khó thở, rút lõm lồng ngực khi hít vào, sốt cao và mệt mỏi nhiều. Trẻ nhỏ khi tái nhiễm nặng có thể quấy khóc, bỏ bú, tím tái quanh môi hoặc đầu ngón tay.

Cách chăm sóc và biện pháp giảm thiểu nguy cơ tái nhiễm

Khi bị tái nhiễm virus RSV ở mức độ nhẹ, việc chăm sóc tại nhà tập trung vào điều trị triệu chứng và nâng cao sức đề kháng. Người bệnh cần nghỉ ngơi đầy đủ, uống nhiều nước ấm, bổ sung dinh dưỡng hợp lý và giữ ấm cơ thể. Việc vệ sinh mũi họng bằng nước muối sinh lý giúp làm sạch dịch tiết và giảm bớt tình trạng nghẹt mũi.

Để hạn chế nguy cơ tái nhiễm virus RSV, cần chú ý rửa tay thường xuyên bằng dung dịch sát khuẩn, đặc biệt là sau khi từ ngoài về hoặc tiếp xúc với người có biểu hiện cảm cúm. Che miệng khi ho hoặc sấy mũi, vệ sinh bề mặt đồ chơi và vật dụng chung trong gia đình. Hạn chế đưa trẻ nhỏ đến nơi đông người trong thời điểm bùng phát dịch hô hấp.

Lưu ý an toàn

Các thông tin về khả năng tái nhiễm virus RSV chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa chung, không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định y tế từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh hay thuốc kháng virus để điều trị khi chưa có hướng dẫn chuyên môn. Nếu có dấu hiệu bất thường hoặc nghi ngờ biến chứng hô hấp, cần chủ động trao đổi với nhân viên y tế để được tư vấn và theo dõi kịp thời.

Tóm tắt

Người nhiễm virus RSV hoàn toàn có thể bị tái nhiễm do đáp ứng miễn dịch không kéo dài trọn đời. Việc nhận biết sớm các biểu hiện tái nhiễm và thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh phòng ngừa sẽ giúp bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình, đặc biệt là đối với trẻ nhỏ và người cao tuổi.