Người bị viêm phổi nên ăn gì và kiêng gì để nhanh hồi phục?

Người bị viêm phổi nên ăn gì là gì?

Viêm phổi xảy ra khi vi khuẩn, virus hoặc nấm xâm nhập và gây tổn thương các túi khí trong một hoặc cả hai bên phổi. Bệnh thường đi kèm các triệu chứng như sốt cao, ho dai dẳng, khạc đờm đặc, đau tức ngực và khó thở. Trong giai đoạn này, tốc độ chuyển hóa cơ bản tăng cao do phản ứng sốt và gắng sức hô hấp, khiến người bệnh dễ rơi vào tình trạng suy kiệt, sụt cân và mệt mỏi kéo dài.

Dinh dưỡng hợp lý trong giai đoạn mắc viêm phổi không chỉ cung cấp năng lượng cần thiết cho cơ thể mà còn cung cấp nguyên liệu sinh học để tái tạo các mô phế nang bị tổn thương. Bữa ăn cân đối giúp củng cố hệ thống miễn dịch, tăng cường hiệu quả đáp ứng với thuốc kháng sinh hoặc thuốc kháng virus, đồng thời hỗ trợ đào thải dịch nhầy đường thở hiệu quả. Do đó, việc xây dựng chế độ ăn phù hợp với thể trạng của người bệnh là bước chăm sóc hỗ trợ không thể thiếu.

Thực phẩm giàu chất đạm nạc giúp hồi phục tổn thương mô phổi

Khi cơ thể chống lại tình trạng nhiễm trùng tại nhu mô phổi, nhu cầu tiêu hao năng lượng tăng cao, các tế bào miễn dịch và mô tổn thương cần lượng lớn axit amin để sửa chữa. Người bệnh nên bổ sung các nguồn đạm nạc dễ tiêu hóa như ức gà, thịt nạc lợn, thịt bò nạc, đậu hũ, trứng và các loại cá nạc. Đạm từ cá hồi, cá thu còn cung cấp thêm axit béo omega 3 có đặc tính hỗ trợ giảm nhẹ phản ứng viêm.

Để người bệnh dễ nuốt và tránh cảm giác buồn nôn, các món giàu đạm nên được chế biến dưới dạng băm nhỏ, nấu cháo thịt bằm, súp gà xé hoặc canh hầm nhừ. Việc cung cấp đầy đủ protein mỗi ngày giúp ngăn ngừa tình trạng suy mòn cơ bắp, giữ vững sức đề kháng và tạo nền tảng vững chắc để cơ thể dung nạp tốt các loại thuốc điều trị kháng sinh hay thuốc hạ sốt do bác sĩ chỉ định.

Rau củ quả giàu vitamin A và C tăng cường miễn dịch đường thở

Trái cây tươi và rau củ sẫm màu là nguồn cung cấp dồi dào vitamin C, vitamin A và các chất chống oxy hóa tự nhiên. Vitamin C có trong cam, bưởi, quýt, kiwi, dâu tây và ớt chuông hỗ trợ tăng cường hoạt động của bạch cầu, bảo vệ tế bào trước tổn thương do gốc tự do sinh ra từ phản ứng viêm. Trong khi đó, vitamin A và tiền chất beta carotene từ cà rốt, bí đỏ, cà chua và rau bina đóng vai trò giữ gìn sự toàn vẹn của lớp biểu mô niêm mạc phế quản và phế nang.

Nên chế biến rau củ bằng cách luộc mềm, hấp chín hoặc nấu canh để giữ được tối đa vi chất dinh dưỡng mà không gây khó nhai. Với hoa quả, người bệnh có thể ăn trực tiếp múi mềm hoặc ép lấy nước uống ở nhiệt độ phòng. Cần tránh uống nước ép quá lạnh vì nhiệt độ thấp dễ kích thích phản xạ ho ở đường hô hấp trên.

Uống đủ nước ấm và các món lỏng làm loãng dịch đờm

Tình trạng sốt, thở nhanh và phản ứng viêm khiến cơ thể người bệnh viêm phổi mất nước nhanh chóng. Bổ sung đủ lượng nước mỗi ngày có tác dụng giữ ẩm niêm mạc đường hô hấp, đồng thời làm loãng dịch đờm ứ đọng trong các phế quản, giúp người bệnh tống đờm ra ngoài dễ dàng hơn qua phản xạ ho. Nước lọc ấm, nước luộc rau củ, nước dừa tươi và canh hầm thanh đạm là những lựa chọn thích hợp.

Ngoài ra, người bệnh có thể dùng thêm trà gừng ấm hoặc nước ấm pha một lượng nhỏ mật ong nguyên chất. Gừng và mật ong có đặc tính kháng khuẩn tự nhiên, làm dịu cảm giác ngứa rát cổ họng và hỗ trợ giảm ho hiệu quả. Cần lưu ý uống từng ngụm nhỏ rải rác trong ngày, tránh uống quá nhiều nước cùng lúc gây đầy bụng hoặc khó thở. Không áp dụng mật ong cho trẻ nhỏ dưới một tuổi.

Những món ăn và thức uống cần hạn chế khi mắc bệnh viêm phổi

Bên cạnh các thực phẩm bổ dưỡng, người bệnh viêm phổi cần hạn chế một số loại đồ ăn có thể làm tăng nặng triệu chứng hô hấp. Thức ăn chiên xào nhiều dầu mỡ, đồ chế biến sẵn chứa nhiều chất béo bão hòa gây khó tiêu, làm chậm quá trình rỗng dạ dày, dẫn đến đầy hơi và tạo áp lực lên cơ hoành khiến việc hít thở trở nên nặng nề hơn. Thức ăn quá ngọt hoặc đồ uống chứa nhiều đường tinh luyện cũng có thể kích thích phản ứng viêm toàn thân.

Người bệnh nên tránh ăn thực phẩm quá mặn vì lượng natri cao có thể gây giữ nước, đồng thời tránh xa các món cay nóng chứa ớt, tiêu vì dễ gây kích ứng họng và khởi phát các cơn ho dai dẳng. Đồ uống có cồn, rượu bia, cà phê đậm đặc và đồ uống có gas cũng cần kiêng cữ nhằm tránh làm khô đường thở và cản trở hiệu quả của thuốc điều trị.

Lưu ý an toàn

Thông tin dinh dưỡng trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo phổ quát, không thay thế chẩn đoán hay đơn thuốc điều trị của bác sĩ chuyên khoa hô hấp. Người bệnh tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc, đổi thuốc hoặc sử dụng các bài thuốc truyền miệng không rõ nguồn gốc. Nếu người bệnh xuất hiện dấu hiệu khó thở tăng dần, tím tái môi đầu chi, sốt cao liên tục không hạ hoặc ho ra máu, cần đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.

Tóm tắt

Chế độ ăn uống đủ chất và uống đủ nước là phần hỗ trợ then chốt giúp người bệnh viêm phổi hồi phục thể lực, giảm bớt sự khó chịu ở đường thở và rút ngắn thời gian dưỡng bệnh. Dinh dưỡng không thay thế phác đồ điều trị y khoa. Người bệnh cần kết hợp dùng thuốc đúng hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa hô hấp, nghỉ ngơi hợp lý và tái khám đúng hẹn để bảo đảm chức năng phổi phục hồi hoàn toàn.