Người bị trào ngược dạ dày thực quản nên ăn gì để hỗ trợ cải thiện?

Trào ngược dạ dày thực quản ăn gì là gì?

Trào ngược dạ dày thực quản xảy ra khi cơ thắt thực quản dưới bị suy giảm chức năng đóng mở nhịp nhàng, khiến axit clohydric và các enzym tiêu hóa trào ngược lên đường dẫn thức ăn. Niêm mạc thực quản không có lớp chất nhầy bảo vệ dày như niêm mạc dạ dày, do đó rất dễ bị tổn thương, phù nề và viêm loét khi tiếp xúc thường xuyên với môi trường axit.

Một chế độ dinh dưỡng khoa học giữ vai trò quan trọng trong việc trung hòa nồng độ axit, giảm tải áp lực tại ổ bụng và thúc đẩy tốc độ làm rỗng dạ dày. Việc hiểu rõ cơ chế tác động của từng nhóm thức ăn giúp người bệnh chủ động thiết lập thực đơn hằng ngày cân đối, vừa cung cấp đủ năng lượng cho cơ thể vừa phòng ngừa các cơn trào ngược bùng phát sau ăn.

Các nhóm thực phẩm có lợi giúp làm dịu axit dạ dày

Người bệnh nên ưu tiên các loại ngũ cốc nguyên cám như yến mạch, gạo lứt, bánh mì đen bởi chúng có khả năng hút dịch vị dư thừa, từ đó làm giảm cảm giác nóng rát vùng thượng vị. Chuối chín, dưa hấu, dưa lưới và bơ là những loại trái cây có tính kiềm tự nhiên, không chứa nhiều axit citric, giúp làm dịu niêm mạc thực quản. Ngoài ra, việc bổ sung rau xanh đậm như bông cải xanh, rau cải bó xôi, măng tây vừa cung cấp nguồn vitamin dồi dào vừa hạn chế tình trạng ứ trệ thức ăn tại dạ dày.

Sữa chua và các sản phẩm lên men tự nhiên chứa men vi sinh hỗ trợ tiêu hóa thức ăn nhanh chóng hơn, hạn chế hiện tượng sinh hơi gây chướng bụng. Người bệnh cũng có thể dùng gừng tươi với lượng vừa phải bằng cách pha nước ấm hoặc nấu canh để tận dụng đặc tính kháng viêm, giảm buồn nôn một cách an toàn.

Lựa chọn nguồn chất đạm lành mạnh và dễ tiêu hóa

Đạm là dưỡng chất cần thiết cho cơ thể nhưng đạm nhiều mỡ lại làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày, tạo áp lực đẩy dịch vị trào ngược lên ngực và họng. Do đó, người có vấn đề về dạ dày thực quản nên lựa chọn ức gà bỏ da, thịt lợn thăn nạc, cá đồng hoặc cá hồi giàu axit béo omega 3 dễ tiêu hóa.

Đối với các món ăn chế biến từ thịt và cá, người bệnh nên ưu tiên phương pháp hấp, luộc, hầm nhừ hoặc áp chảo với lượng dầu rất nhỏ. Cần tránh các món tẩm bột chiên giòn, nướng xém cạnh hoặc xào nhiều mỡ động vật vì chúng kích thích tiết nhiều dịch vị tiêu hóa, khiến tình trạng ợ chua và đầy trướng trở nên trầm trọng hơn sau khi ăn.

Những thực phẩm và đồ uống người bệnh nên hạn chế

Bên cạnh việc bổ sung thực phẩm lành mạnh, người bệnh cần hạn chế các món ăn có thể kích thích sản sinh dịch vị hoặc làm suy yếu trương lực cơ thắt thực quản dưới. Các loại trái cây có múi giàu axit như cam chua, chanh, bưởi chua, cà chua và sốt cà ri có thể gây rát bỏng niêm mạc thực quản đang tổn thương.

Các loại đồ uống chứa caffeine như cà phê đặc, trà đen đậm, sô cô la, rượu bia và nước uống có gas đều làm tăng nguy cơ giãn cơ vòng thực quản. Thức ăn cay nồng chứa nhiều ớt, tiêu, tỏi sống cũng dễ gây kích ứng trực tiếp lên dạ dày. Việc hạn chế các nhóm thực phẩm này giúp giảm thiểu tần suất bùng phát cơn đau rát và khó chịu sau các bữa ăn.

Thói quen ăn uống khoa học giúp hạn chế trào ngược

Để kiểm soát trào ngược hiệu quả, cách ăn uống cũng quan trọng tương đương với loại thực phẩm tiêu thụ. Người bệnh nên chia nhỏ khẩu phần thành 4 đến 5 bữa ăn trong ngày thay vì ăn quá no trong một bữa chính, giúp giảm tải áp lực cơ học lên thành dạ dày. Khi ăn, cần duy trì thói quen nhai kỹ, ăn chậm để nước bọt trung hòa bớt axit và giúp thức ăn được nghiền mịn trước khi xuống đường tiêu hóa.

Sau khi ăn xong, tuyệt đối không nên nằm ngay hoặc vận động mạnh; nên ngồi nghỉ ngơi hoặc đi dạo nhẹ nhàng ít nhất 30 đến 45 phút. Bữa ăn tối cần được hoàn thành trước giờ đi ngủ từ 2 đến 3 tiếng nhằm đảm bảo dạ dày đã tiêu hóa phần lớn thức ăn, phòng ngừa hiện tượng trào ngược dịch vị vào ban đêm gây ho khan hoặc khàn tiếng.

Lưu ý an toàn

Các thông tin về dinh dưỡng trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán hay đơn thuốc điều trị của bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa. Mỗi người bệnh có mức độ nhạy cảm và bệnh lý nền khác nhau, do đó phản ứng với từng loại thực phẩm có thể không hoàn toàn giống nhau. Người bệnh không nên tự ý ngừng hoặc thay đổi thuốc kháng axit mà không có chỉ định chuyên môn.

Tóm tắt

Chế độ dinh dưỡng lành mạnh đóng vai trò thiết yếu giúp làm dịu niêm mạc thực quản và giảm tần suất các cơn trào ngược. Tuy nhiên, thay đổi ăn uống không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa. Người bệnh cần kiên trì kết hợp lối sống khoa học và tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa để được hướng dẫn kiểm soát bệnh an toàn, hiệu quả.