Người bị tiểu đường có nên tiêm vắc xin không và các loại vắc xin cần thiết

Người bị tiểu đường có nên tiêm vắc xin không?

Tiêm chủng vắc xin là biện pháp dự phòng y tế an toàn và hiệu quả đối với người mắc bệnh đái tháo đường ở mọi lứa tuổi. Khi bị vi khuẩn hoặc virus xâm nhập, phản ứng viêm trong cơ thể người bệnh thường bùng phát mạnh hơn, làm gia tăng tiết các hormone chống lại tác dụng của insulin như cortisol hay adrenaline, khiến chỉ số đường huyết tăng vọt. Bên cạnh đó, các biến chứng mạn tính kèm theo trên tim mạch, thận và mạch máu cũng làm giảm khả năng phục hồi khi người bệnh gặp phải các nhiễm trùng cấp tính. Vì vậy, các tổ chức y tế uy tín đều thống nhất khuyến cáo người bệnh tiểu đường cần được rà soát tiền sử tiêm chủng và thực hiện tiêm đầy đủ các loại vắc xin phù hợp. Việc lựa chọn vắc xin cần dựa trên độ tuổi, tình trạng kiểm soát đường huyết và các bệnh lý đi kèm để đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu.

Lợi ích của việc tiêm vắc xin đối với người bệnh tiểu đường

Người mắc bệnh đái tháo đường có nguy cơ biến chuyển nặng cao hơn khi mắc các bệnh nhiễm trùng so với người có sức khỏe bình thường. Tiêm vắc xin giúp kích thích cơ thể sản sinh kháng thể chủ động, từ đó ngăn ngừa nguy cơ nhiễm trùng và giảm đáng kể mức độ nghiêm trọng nếu chẳng may mắc bệnh.

Bên cạnh khả năng phòng bệnh trực tiếp, tiêm chủng còn giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì sự ổn định của chỉ số đường huyết. Khi cơ thể bị nhiễm trùng, phản ứng đáp ứng miễn dịch làm giải phóng nhiều loại hormone căng thẳng, dẫn đến tình trạng kháng insulin cấp tính và đẩy đường huyết lên mức rất cao. Phòng ngừa nhiễm trùng nhờ vắc xin giúp hạn chế các đợt bùng phát đường huyết cấp tính, giảm tần suất biến cố tim mạch như nhồi máu cơ tim, đồng thời giảm tỷ lệ nhập viện và rủi ro tử vong cho người bệnh đái tháo đường.

Các loại vắc xin phòng bệnh đường hô hấp cho người tiểu đường

Bệnh đường hô hấp là mối đe dọa lớn đối với người đái tháo đường, do đó các vắc xin phòng nhiễm trùng hô hấp luôn được ưu tiên hàng đầu. Vắc xin ngừa cúm được khuyến cáo tiêm nhắc lại hằng năm cho tất cả người bệnh tiểu đường từ 6 tháng tuổi trở lên nhằm cập nhật các chủng virus cúm mới nhất.

Vắc xin phế cầu khuẩn cũng rất cần thiết để bảo vệ người bệnh khỏi các tình trạng nguy hiểm như viêm phổi, nhiễm trùng máu và viêm màng não. Người mắc tiểu đường type 1 và type 2 đều có nguy cơ tử vong do biến chứng viêm phổi cao hơn đáng kể. Ngoài ra, vắc xin phòng virus hợp bào hô hấp RSV được khuyến cáo cho người lớn tuổi hoặc người tiểu đường kèm theo biến chứng tim mạch, bệnh thận mạn hay bệnh phổi mạn tính nhằm giảm thiểu biến cố suy hô hấp nặng phải nhập viện.

Các loại vắc xin phòng bệnh truyền nhiễm quan trọng khác

Ngoài các bệnh đường hô hấp, người mắc đái tháo đường cần được bảo vệ trước nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khác. Vắc xin viêm gan B được khuyến cáo cho người tiểu đường chưa từng tiêm phòng hoặc chưa có kháng thể, đặc biệt là người thường xuyên theo dõi đường huyết bằng kim đâm ngón tay hay tiêm insulin, vốn có nguy cơ tiếp xúc với đường máu.

Vắc xin phòng bạch hầu, ho gà và uốn ván Tdap cần được tiêm nhắc lại mỗi 10 năm một lần để duy trì hiệu quả bảo vệ. Với bệnh thủy đậu và bệnh zona thần kinh, người bệnh tiểu đường từ 50 tuổi trở lên hoặc người có suy giảm miễn dịch nên tiêm phòng vắc xin zona để ngừa biến chứng đau dây thần kinh sau zona kéo dài nhiều tháng. Việc tiêm chủng đầy đủ giúp tạo lá chắn toàn diện cho sức khỏe.

Quy trình tiêm chủng an toàn cho người bệnh đái tháo đường

Để đảm bảo quá trình tiêm vắc xin diễn ra an toàn, người bệnh tiểu đường cần chuẩn bị kỹ lưỡng và tuân thủ hướng dẫn y tế. Trước khi tiêm, người bệnh phải được bác sĩ khám sàng lọc toàn diện, đo huyết áp và kiểm tra chỉ số đường huyết. Cần thông báo đầy đủ với bác sĩ về danh mục thuốc đang sử dụng, tiền sử dị ứng vắc xin hoặc dị ứng thuốc.

Nếu đường huyết đang ở mức quá cao, cơ thể mệt mỏi hoặc đang có đợt nhiễm trùng cấp tính, bác sĩ có thể chỉ định tạm hoãn tiêm cho đến khi sức khỏe ổn định. Sau khi hoàn thành mũi tiêm, người bệnh cần ở lại theo dõi tại cơ sở tiêm chủng ít nhất 30 phút để phát hiện sớm phản ứng dị ứng tức thì. Tại nhà, cần theo dõi vết tiêm, thân nhiệt và tiếp tục duy trì chế độ dinh dưỡng cùng thuốc điều trị đái tháo đường theo đúng đơn bác sĩ.

Lưu ý an toàn

Người mắc bệnh tiểu đường cần lưu ý rằng tiêm vắc xin là giải pháp phòng bệnh hỗ trợ, không thay thế cho thuốc điều trị đái tháo đường và chế độ kiểm soát đường huyết hằng ngày. Tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc hoặc thay đổi liều dùng insulin trước và sau khi tiêm chủng mà không có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa Nội tiết. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường sau tiêm như sốt cao kéo dài trên 38,5 độ C, khó thở, sưng đau dữ dội tại chỗ tiêm hay choáng váng, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được kiểm tra và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Tóm lại, người bị tiểu đường rất nên thực hiện tiêm vắc xin đầy đủ theo khuyến cáo y tế. Tiêm chủng đúng thời điểm kết hợp kiểm soát đường huyết tốt sẽ giúp tăng cường miễn dịch, giảm nguy cơ nhiễm trùng và hạn chế biến chứng nặng. Người bệnh nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa để chọn loại vắc xin phù hợp với độ tuổi và thể trạng cá nhân.