Người bị tiêu chảy có nên ăn sữa chua không và cách dùng hợp lý

Tiêu chảy có nên ăn sữa chua không là gì?

Tiêu chảy là tình trạng đi ngoài phân lỏng hoặc toàn nước từ ba lần trở lên trong một ngày. Khi bị tiêu chảy, niêm mạc ruột thường bị tổn thương, nhu động ruột tăng co bóp và sự cân bằng của hệ vi sinh đường ruột bị phá vỡ nghiêm trọng. Nhiều vi khuẩn có lợi bị đào thải ra ngoài theo phân, tạo điều kiện cho các vi sinh vật gây hại phát triển và làm giảm đáng kể khả năng hấp thu chất dinh dưỡng của cơ thể.

Nhiều người băn khoăn về việc ăn sữa chua vì lo ngại các sản phẩm chế biến từ sữa có thể làm tăng nặng tình trạng đi ngoài. Thực tế, trong quá trình lên men sữa chua, đường lactose đã được các vi khuẩn có lợi chuyển hóa phần lớn thành axit lactic. Nhờ đó, sữa chua trở nên dễ tiêu hóa hơn nhiều so với sữa tươi thông thường. Việc bổ sung sữa chua đúng cách hỗ trợ niêm mạc đường tiêu hóa nhanh chóng hồi phục, ức chế vi sinh vật gây hại và hỗ trợ rút ngắn thời gian tiêu chảy.

Lợi ích của sữa chua đối với hệ tiêu hóa đang bị rối loạn

Sữa chua lên men tự nhiên mang lại nhiều giá trị phục hồi cho đường tiêu hóa trong đợt tiêu chảy. Thành phần quan trọng nhất trong sữa chua là các chủng lợi khuẩn probiotics như Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus bulgaricus hay Bifidobacterium. Khi đi vào đường ruột, các vi khuẩn này cạnh tranh vị trí bám dính và nguồn dinh dưỡng với vi khuẩn gây bệnh, đồng thời tiết ra các chất kháng khuẩn tự nhiên để ức chế mầm bệnh phát triển.

Bên cạnh đó, axit lactic tạo môi trường axit nhẹ trong lòng ruột, kìm hãm sự sinh sôi của hại khuẩn và kích thích nhu động ruột hoạt động nhịp nhàng trở lại. Sữa chua còn cung cấp nguồn chất đạm dễ hấp thu, canxi, kẽm và vitamin nhóm B giúp cung cấp năng lượng kịp thời cho cơ thể khi khả năng ăn uống đang suy giảm. Nhờ quá trình lên men tự nhiên phân cắt sẵn protein và đường, dạ dày và ruột non không phải chịu áp lực tiêu hóa quá lớn.

Những trường hợp người bị tiêu chảy nên cẩn trọng khi dùng sữa chua

Mặc dù sữa chua mang lại nhiều lợi ích, không phải mọi trường hợp tiêu chảy đều thích hợp để sử dụng ngay lập tức. Những người mắc chứng bất dung nạp đường lactose ở mức độ nghiêm trọng hoặc dị ứng đạm sữa bò cần hết sức thận trọng, vì ngay cả lượng nhỏ lactose hay protein sữa cũng có thể kích thích niêm mạc ruột gây đầy hơi, đau quặn bụng và tiêu chảy nhiều hơn.

Ngoài ra, trong giai đoạn cấp tính của tiêu chảy nhiễm khuẩn nặng, khi người bệnh đang nôn ói liên tục, sốt cao hoặc đi ngoài phân có máu, việc ưu tiên hàng đầu là bù nước và điện giải chứ chưa nên dùng các sản phẩm từ sữa. Đối với trẻ nhỏ dưới sáu tháng tuổi bị tiêu chảy, tuyệt đối không tự ý cho ăn sữa chua thông thường mà cần tuân thủ nghiêm ngặt chế độ bú mẹ hoặc sữa công thức chuyên biệt theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa nhi.

Hướng dẫn chọn và sử dụng sữa chua đúng cách khi bị tiêu chảy

Để đạt hiệu quả hỗ trợ tốt nhất và tránh kích ứng dạ dày ruột, người bị tiêu chảy cần chú ý đến loại sữa chua và cách sử dụng hằng ngày. Nên ưu tiên chọn sữa chua trắng truyền thống, không đường hoặc ít đường, có ghi rõ chứa men vi sinh sống trên nhãn sản phẩm. Cần tránh các loại sữa chua chứa nhiều đường sữa đặc, hương liệu nhân tạo, phẩm màu hoặc trộn lẫn các loại mứt trái cây chua, vì lượng đường cao có thể làm tăng áp lực thẩm thấu trong lòng ruột khiến tình trạng đi ngoài phân lỏng nghiêm trọng hơn.

Trước khi ăn, nên lấy sữa chua ra khỏi tủ lạnh khoảng mười lăm đến hai mươi phút để sản phẩm đạt nhiệt độ phòng, tránh ăn khi còn quá lạnh vì nhiệt độ thấp dễ kích thích co bóp cơ trơn tiêu hóa gây đau bụng. Mỗi ngày chỉ nên ăn từ một đến hai hộp nhỏ, chia làm các bữa phụ sau bữa chính khoảng một đến hai giờ, tuyệt đối không nên ăn lúc bụng đang hoàn toàn đói.

Nguyên tắc bù nước và dinh dưỡng kết hợp cùng sữa chua

Sữa chua chỉ là thực phẩm hỗ trợ phục hồi hệ vi sinh và không thể thay thế cho các biện pháp điều trị y tế chính trong đợt tiêu chảy. Nguyên tắc sống còn khi bị tiêu chảy là phải bù nước và điện giải kịp thời bằng dung dịch oresol pha đúng tỷ lệ, nước canh rau, hoặc nước cháo loãng nấu cùng chút muối. Cần uống từng ngụm nhỏ sau mỗi lần đi ngoài để cơ thể hấp thu tối đa và không kích thích gây nôn ói.

Song song với việc dùng sữa chua, chế độ ăn uống cần duy trì các món ăn mềm, dễ tiêu hóa như cháo thịt nạc, súp gà, cà rốt nấu chín, chuối chín và bánh mì nướng. Cần tránh xa các loại thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ chiên rán, thức ăn cay nóng, đồ uống có ga, cà phê và rượu bia vì các chất này gây kích thích mạnh lên niêm mạc ruột non và đại tràng đang bị tổn thương.

Lưu ý an toàn

Sữa chua là thực phẩm bổ sung dinh dưỡng, không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe chung, không áp dụng cho mọi cá nhân có bệnh lý nền đường tiêu hóa đặc thù. Khi bị tiêu chảy, người bệnh không được tự ý mua thuốc cầm tiêu chảy hoặc thuốc kháng sinh để uống mà chưa có chỉ định của bác sĩ. Cần đến ngay cơ sở y tế nếu xuất hiện dấu hiệu mất nước nặng như môi khô, mắt trũng, khát nước dữ dội, lơ mơ, sốt cao liên tục hoặc phân có lẫn nhầy máu.

Tóm tắt

Người bị tiêu chảy hoàn toàn có thể ăn sữa chua trắng ít đường có chứa men vi sinh sống để hỗ trợ tái lập hệ vi khuẩn đường ruột và cải thiện tiêu hóa. Tuy nhiên, việc sử dụng cần đúng thời điểm, đúng cách và luôn kết hợp với bù nước điện giải đầy đủ. Khi các triệu chứng tiêu chảy kéo dài hoặc kèm theo dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm, người bệnh cần nhanh chóng thăm khám bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.