Người bị suy thận có con được không và những điều cần chuẩn bị

Suy thận có con được không?

Bệnh suy thận là tình trạng suy giảm mức lọc cầu thận và khả năng đào thải chất cặn bã chuyển hóa ra khỏi cơ thể, dẫn đến ứ đọng độc chất, mất cân bằng nước, điện giải và rối loạn hệ thống nội tiết. Ở giai đoạn đầu, các triệu chứng có thể âm thầm, nhưng khi bệnh tiến triển, thận không thể duy trì hoạt động bài tiết bình thường.

Khả năng sinh sản của người bệnh chịu tác động lớn bởi mức độ suy thận. Ở giai đoạn một và hai, khi mức lọc cầu thận còn tương đối tốt và huyết áp được kiểm soát ổn định, khả năng thụ thai và sinh con an toàn thường đạt tỷ lệ cao. Tuy nhiên, khi bệnh bước sang giai đoạn ba, bốn hoặc giai đoạn cuối, nồng độ độc chất trong máu tăng cao gây ức chế trục hạ đồi – tuyến yên – tuyến sinh dục, làm giảm sút nghiêm trọng cơ hội mang thai tự nhiên và đẩy nguy cơ biến chứng sản khoa lên mức rất cao.

Ảnh hưởng của bệnh suy thận đến khả năng sinh sản ở nam và nữ

Suy thận tác động trực tiếp đến hệ thống nội tiết và khả năng sinh sản của cả hai giới. Ở phụ nữ, khi mức lọc cầu thận suy giảm, độc chất ure và các chất chuyển hóa ứ đọng trong máu dễ dẫn đến rối loạn chu kỳ kinh nguyệt, chu kỳ không rụng trứng hoặc vô kinh thứ phát. Nồng độ hormone sinh dục biến động khiến niêm mạc tử cung khó tiếp nhận phôi thai, làm suy giảm khả năng thụ thai tự nhiên.

Đối với nam giới, bệnh thận tiến triển gây sụt giảm hormone testosterone, dẫn đến giảm ham muốn tình dục, rối loạn cương dương và ảnh hưởng tiêu cực đến số lượng cũng như khả năng di động của tinh trùng. Tình trạng thiếu máu mạn tính và mệt mỏi thể chất cũng làm giảm tần suất sinh hoạt tình dục. Dù vậy, người bệnh vẫn còn khả năng sinh sản, đặc biệt khi chức năng thận được bảo tồn tương đối ổn định ở những giai đoạn đầu.

Những nguy cơ đối với mẹ và thai nhi khi mang thai ở người suy thận

Mang thai đặt một gánh nặng chuyển hóa rất lớn lên hệ tiết niệu, bởi lưu lượng máu qua thận và mức lọc cầu thận bình thường phải tăng từ ba mươi đến năm mươi phần trăm để phục vụ nhu cầu của thai nhi. Với người đã suy thận, áp lực này có thể đẩy nhanh tốc độ suy giảm chức năng thận không thể hồi phục.

Người mẹ đối mặt với nguy cơ tăng huyết áp khó kiểm soát, tiền sản giật, sản giật và phù phổi cấp. Đối với thai nhi, tình trạng thiếu oxy bánh rau và biến chứng mạch máu làm tăng tỷ lệ sảy thai, sinh non, thai chậm tăng trưởng trong tử cung, hoặc thai lưu. Do đó, người mẹ cần được theo dõi đồng thời bởi bác sĩ chuyên khoa thận và chuyên khoa sản bệnh lý trong suốt thai kỳ.

Khả năng có con ở người lọc máu chu kỳ và sau phẫu thuật ghép thận

Ở bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối phải chạy thận nhân tạo hoặc lọc màng bụng, tỷ lệ thụ thai tự nhiên thường rất thấp do rối loạn nội tiết tố nặng nề. Mang thai trong giai đoạn này cực kỳ nguy hiểm, đòi hỏi chế độ lọc máu tăng cường với tần suất dày đặc hơn nhiều lần trong tuần cùng chế độ dinh dưỡng đặc biệt nghiêm ngặt.

Ngược lại, người bệnh sau ghép thận thành công thường phục hồi chu kỳ kinh nguyệt và chức năng sinh sản rõ rệt. Thông thường, bác sĩ khuyến cáo người bệnh nên chờ từ một đến hai năm sau ghép, khi chức năng thận ghép đã hoàn toàn ổn định, không có đợt thải ghép cấp và liều lượng thuốc ức chế miễn dịch đã được điều chỉnh về mức an toàn nhất cho phôi thai.

Chuẩn bị tiền sản và theo dõi y khoa khi người bệnh có kế hoạch sinh con

Trước khi quyết định có con, người mắc bệnh suy thận bắt buộc phải thực hiện đánh giá tiền sản toàn diện. Bác sĩ sẽ kiểm tra mức lọc cầu thận ước tính, định lượng protein niệu hai mươi bốn giờ, theo dõi huyết áp và rà soát lại toàn bộ các loại thuốc đang sử dụng. Một số nhóm thuốc điều trị thận và huyết áp thường dùng có thể gây độc cho thai nhi, cần được chuyển đổi sang nhóm thuốc an toàn trước khi mang thai ít nhất vài tháng.

Trong suốt thai kỳ, việc tái khám thường xuyên giúp phát hiện sớm các dấu hiệu dọa sảy thai, tiền sản giật hay suy thận cấp tính. Người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt chế độ ăn giảm muối, kiểm soát lượng đạm theo tư vấn của chuyên gia dinh dưỡng và theo dõi huyết áp hàng ngày tại nhà.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị y khoa. Người bệnh suy thận tuyệt đối không tự ý ngừng, đổi thuốc hoặc tự quyết định mang thai khi chưa có sự đồng thuận từ bác sĩ điều trị. Khi có dấu hiệu mang thai ngoài ý muốn, cần đến cơ sở y tế chuyên khoa ngay để được đánh giá mức độ an toàn.

Tóm tắt

Người mắc suy thận hoàn toàn có thể hy vọng vào việc làm cha mẹ nếu tình trạng sức khỏe cho phép và có sự chuẩn bị chu đáo. Việc thăm khám chuyên khoa, tuân thủ hướng dẫn điều trị và kiểm soát tốt các chỉ số chức năng thận chính là nền tảng để bảo đảm an toàn cho cả mẹ lẫn con suốt thai kỳ.