Người bị hội chứng thận hư nên ăn gì và kiêng gì để bảo vệ sức khỏe

Hội chứng thận hư nên ăn gì là gì?

Hội chứng thận hư là một hội chứng lâm sàng phát sinh khi các cầu thận bị tổn thương khiến tính thấm của màng đáy cầu thận tăng cao, dẫn đến lượng lớn protein huyết tương bị thất thoát qua nước tiểu. Tình trạng này kéo theo hàng loạt biến đổi sinh hóa trong cơ thể như giảm protein máu, hạ nồng độ albumin, xuất hiện phù từ mí mắt đến chi dưới hoặc tràn dịch đa màng, cùng với sự gia tăng lipid trong máu.

Dinh dưỡng trong hội chứng thận hư không nhằm mục đích thay thế phác đồ thuốc đặc hiệu mà đóng vai trò hỗ trợ then chốt. Một thực đơn phù hợp phải đạt được sự cân bằng tinh tế: bù đắp lượng đạm thất thoát nhưng không gây tăng lọc quá mức tại cầu thận, hạn chế giữ nước và muối, đồng thời kiểm soát tình trạng tăng mỡ máu. Người bệnh cần hiểu đúng nguyên tắc dinh dưỡng để phối hợp hiệu quả với chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa thận.

Nhóm thực phẩm giàu đạm chất lượng cao nên bổ sung

Chất đạm có giá trị sinh học cao là nhóm dinh dưỡng thiết yếu giúp bù đắp lượng albumin mất qua nước tiểu mà không tạo thêm gánh nặng quá lớn cho cầu thận. Người bệnh nên ưu tiên lòng trắng trứng, thịt gia cầm nạc bỏ da, cá nạc nước ngọt và thịt lợn nạc. Những nguồn protein này dễ tiêu hóa, cung cấp các axit amin thiết yếu nhằm hỗ trợ tái tạo mô và duy trì áp lực keo huyết tương.

Khẩu phần protein cần được tính toán ở mức vừa đủ theo chỉ định của bác sĩ điều trị, tránh tình trạng ăn quá nhiều đạm gây tăng áp lực lọc cầu thận. Bên cạnh đó, các nguồn đạm thực vật dễ tiêu như đậu hũ non cũng có thể được sử dụng xen kẽ trong thực đơn hàng tuần để đa dạng hóa món ăn mà vẫn đảm bảo an toàn cho chức năng thận.

Tinh bột tinh chế và chất béo không bão hòa tốt cho cơ thể

Người bệnh cần cung cấp đủ năng lượng từ tinh bột phức hợp và ngũ cốc để cơ thể không phải phân giải chất đạm làm năng lượng, giúp bảo tồn lượng protein quý giá trong cơ thể. Gạo trắng, khoai lang, củ mì, bột sắn dây và các loại miến dong là nguồn tinh bột rất phù hợp vì chúng chứa ít protein và ít muối tự nhiên.

Ngoài ra, việc lựa chọn chất béo lành mạnh có nguồn gốc thực vật đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ tim mạch và cải thiện tình trạng tăng lipid máu thường đi kèm với hội chứng thận hư. Dầu hạt cải, dầu đậu nành, dầu ô liu hoặc quả bơ tươi là những lựa chọn được khuyến khích sử dụng thay cho mỡ động vật trong chế biến món ăn hàng ngày.

Rau xanh và trái cây có hàm lượng kali vừa phải

Rau xanh và trái cây tươi cung cấp dồi dào chất xơ hòa tan cùng các vitamin chống oxy hóa giúp tăng cường sức đề kháng và cải thiện chức năng chuyển hóa. Những loại rau quả có hàm lượng kali và natri thấp như bí đao, bầu, mướp, dưa chuột, táo tây và quả lê rất an toàn cho người đang cần kiểm soát lượng dịch trong cơ thể.

Chất xơ từ rau củ còn hỗ trợ quá trình kiểm soát cholesterol máu và giảm nguy cơ xơ vữa mạch máu ở người bệnh thận. Gia đình nên chế biến dưới dạng luộc hoặc hấp thanh đạm, tránh xào nấu nhiều dầu mỡ hoặc nêm các loại gia vị mặn để giữ nguyên giá trị dinh dưỡng tự nhiên của thực phẩm.

Hạn chế tối đa muối natri và các thực phẩm đóng gói mặn

Muối và các gia vị chứa nhiều natri là yếu tố hàng đầu cần cắt giảm nghiêm ngặt trong khẩu phần của người mắc hội chứng thận hư. Natri dư thừa sẽ giữ nước trong các mô kẽ, làm trầm trọng thêm triệu chứng phù toàn thân và đẩy huyết áp lên mức nguy hiểm. Người bệnh cần tránh hoàn toàn các loại thực phẩm đóng hộp, cá thịt ủ muối, dưa cà muối chua, giò chả và xúc xích.

Thói quen nêm nếm thức ăn nhạt, không chấm thêm nước mắm hoặc gia vị mặn khi ăn trên bàn là nguyên tắc quan trọng cần duy trì. Thay vì dùng muối hay bột ngọt, gia đình có thể dùng các loại rau thơm tự nhiên để tạo hương vị hấp dẫn cho món ăn mà không ảnh hưởng xấu đến chức năng thận.

Kiêng các món ăn chứa nhiều chất béo bão hòa và cholesterol

Hội chứng thận hư thường gây rối loạn lipid máu thứ phát nghiêm trọng với sự gia tăng của cholesterol toàn phần và triglycerid. Do đó, người bệnh cần kiêng ăn mỡ động vật, bơ động vật, da gia cầm, lòng đỏ trứng dùng quá số lượng cho phép và các loại nội tạng như gan, cật, tim, lòng.

Việc tiêu thụ chất béo bão hòa sẽ đẩy nhanh quá trình xơ vữa động mạch, làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch và gây suy giảm chức năng thận nhanh hơn. Nên loại bỏ hoàn toàn các món chiên rán ngập dầu, đồ nướng cháy cạnh và đồ ăn nhanh ra khỏi chế độ ăn uống thường nhật để bảo vệ hệ thống mạch máu thận.

Lưu ý an toàn

Nội dung hướng dẫn dinh dưỡng này chỉ mang tính tham khảo y khoa phổ quát và không thể thay thế cho chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa Thận – Tiết niệu. Nhu cầu protein, muối và nước cần được cá nhân hóa dựa trên xét nghiệm định lượng protein niệu 24 giờ, nồng độ albumin máu và độ lọc cầu thận. Người bệnh không được tự ý bỏ thuốc ức chế miễn dịch hoặc tự ý dùng các loại thảo dược bổ thận không rõ nguồn gốc.

Tóm tắt

Chế độ dinh dưỡng cho người bị hội chứng thận hư đóng vai trò then chốt giúp kiểm soát triệu chứng phù, duy trì nồng độ protein máu và ngăn ngừa tổn thương thận tiến triển. Do tình trạng đào thải protein qua nước tiểu và chức năng lọc của cầu thận ở mỗi người bệnh là khác nhau, bạn nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ điều trị hoặc chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng khẩu phần chi tiết, phù hợp nhất với tình trạng sức khỏe hiện tại.