Người bị động kinh sống được bao lâu và các yếu tố ảnh hưởng

Người bị động kinh sống được bao lâu là gì?

Động kinh là một trong những bệnh lý thần kinh phổ biến nhất trên thế giới, xuất hiện ở mọi lứa tuổi từ trẻ nhỏ đến người cao tuổi. Bản chất của bệnh bắt nguồn từ sự mất cân bằng giữa các chất dẫn truyền thần kinh kích thích và ức chế trong não bộ, dẫn đến những đợt phóng điện kịch phát và đồng bộ quá mức của các nơ-ron thần kinh.

Cơn động kinh có thể biểu hiện rất đa dạng, từ cơn vắng ý thức thoáng qua chỉ kéo dài vài giây cho đến các cơn co cứng co giật toàn thể kèm mất ý thức hoàn toàn. Mặc dù động kinh là một bệnh mạn tính kéo dài, bệnh không đồng nghĩa với việc suy giảm tuổi thọ nghiêm trọng nếu người bệnh được chẩn đoán sớm, can thiệp đúng phác đồ và có sự hỗ trợ chăm sóc phù hợp từ gia đình.

Tuổi thọ trung bình của người mắc bệnh động kinh

Nhiều nghiên cứu y học ghi nhận phần lớn người mắc bệnh động kinh có thể đạt được tuổi thọ bình thường hoặc gần như bình thường nếu đáp ứng tốt với thuốc chống động kinh. Khoảng 70% người bệnh có thể kiểm soát hoàn toàn cơn co giật khi sử dụng đúng phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa thần kinh.

Tuy nhiên, ở một số nhóm bệnh nhân có cơn co giật kháng thuốc hoặc kèm theo tổn thương não thực thể, tuổi thọ trung bình có thể giảm nhẹ từ hai đến mười năm so với dân số chung. Mức độ chênh lệch này chủ yếu xuất phát từ biến chứng thứ phát của các cơn co giật không kiểm soát, tình trạng chấn thương thực thể hoặc các bệnh lý nền đi kèm chứ không đơn thuần do chính cơn co giật tạo ra.

Các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian sống

Mức độ ảnh hưởng đến tuổi thọ phụ thuộc rất lớn vào nguyên nhân gốc rễ gây ra bệnh. Các trường hợp động kinh vô căn thường có tiên lượng điều trị rất tốt, người bệnh học tập, làm việc và sinh hoạt với tuổi thọ tương đương người bình thường. Ngược lại, nếu động kinh khởi phát sau đột quỵ não, chấn thương sọ não nghiêm trọng hoặc u não, tiên lượng sống phụ thuộc chủ yếu vào sự tiến triển của bệnh nền.

Khả năng đáp ứng với thuốc chống động kinh là yếu tố then chốt tiếp theo. Bệnh nhân duy trì được trạng thái không còn cơn giật sẽ giảm thiểu tối đa các rủi ro nguy hiểm. Ngược lại, tần suất xuất hiện cơn co giật toàn thể càng dày đặc thì nguy cơ chấn thương và các rối loạn hô hấp, tuần hoàn thứ phát càng gia tăng.

Những nguy cơ đe dọa tính mạng người bệnh cần đề phòng

Mối đe dọa lớn nhất đối với tính mạng của người bệnh động kinh không phải lúc nào cũng là tiến triển bệnh, mà thường đến từ các tình huống rủi ro trong sinh hoạt thường nhật. Đuối nước khi tắm bồn, bơi lội không có người giám sát hoặc tai nạn giao thông, té ngã từ trên cao khi cơn giật bất ngờ xuất hiện là những nguyên nhân hàng đầu gây chấn thương sọ não và tử vong.

Bên cạnh đó, hội chứng đột tử bất ngờ ở người bệnh động kinh, được gọi tắt là SUDEP, dù hiếm gặp nhưng có thể xảy ra, đặc biệt ở những người có cơn co giật toàn thể co cứng co giật vào ban đêm chưa được kiểm soát tốt. Tình trạng co giật liên tục kéo dài trên năm phút mà không tự dứt, gọi là trạng thái động kinh, cũng là một cấp cứu nội khoa nghiêm trọng có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu chậm trễ điều trị.

Giải pháp giúp người bệnh kéo dài tuổi thọ và sống khỏe mạnh

Biện pháp quan trọng hàng đầu để kéo dài tuổi thọ và duy trì chất lượng sống là tuân thủ nghiêm ngặt chỉ dẫn dùng thuốc của bác sĩ. Người bệnh cần uống thuốc đúng liều, đúng giờ, không tự ý tăng giảm liều hay bỏ thuốc khi thấy cơ thể tạm thời ổn định, bởi việc ngừng thuốc đột ngột rất dễ làm bùng phát cơn co giật dữ dội.

Song song với việc dùng thuốc, người bệnh cần thiết lập một lối sống lành mạnh. Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya, không sử dụng rượu bia, chất kích thích và kiểm soát căng thẳng tâm lý giúp ổn định hoạt động điện não. Môi trường sống cũng cần được điều chỉnh an toàn như lắp thảm chống trượt trong nhà tắm, tránh tắm bồn một mình, hạn chế khóa trái cửa phòng ngủ và thông báo cho người thân cách xử trí sơ cứu co giật an toàn.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc chống co giật, không tự thay đổi liều lượng hoặc áp dụng các phương pháp dân gian chưa kiểm chứng. Khi có biểu hiện co giật kéo dài trên năm phút, khó thở sau cơn giật hoặc chấn thương vùng đầu, cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế gần nhất.

Tóm tắt

Tuổi thọ của người mắc bệnh động kinh phụ thuộc lớn vào việc kiểm soát tốt các cơn co giật và phòng ngừa chấn thương ngoài ý muốn. Người bệnh hoàn toàn có thể duy trì cuộc sống khỏe mạnh và lâu dài khi kiên trì tuân thủ chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa thần kinh, tái khám định kỳ và xây dựng lối sống khoa học, an toàn.