Người bệnh huyết áp thấp nên làm gì để cải thiện tình hình?

Huyết áp thấp nên làm gì?

Huyết áp thấp có thể xuất hiện đơn thuần do cơ địa, thể trạng gầy yếu, suy nhược cơ thể, hoặc là hậu quả thứ phát từ một số bệnh lý tiềm ẩn như thiếu máu, suy giảm chức năng tuyến giáp, suy tuyến thượng thận hay bệnh lý van tim. Tình trạng này cũng có thể khởi phát sau những đợt mất nước cấp tính do sốt cao, nôn ói, tiêu chảy kéo dài hoặc do tác dụng phụ của một số nhóm thuốc điều trị.

Phần lớn các trường hợp huyết áp thấp mạn tính không gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng nếu không đi kèm triệu chứng choáng ngất. Tuy nhiên, nếu lưu lượng máu nuôi dưỡng não bộ sụt giảm thường xuyên, người bệnh sẽ dễ bị giảm khả năng tập trung, suy giảm trí nhớ, mất thăng bằng và tăng nguy cơ chấn thương do té ngã bất ngờ. Do đó, việc nhận biết các giải pháp chăm sóc phù hợp và can thiệp kịp thời là vô cùng cần thiết.

Điều chỉnh chế độ ăn uống và duy trì đủ lượng nước hàng ngày

Bổ sung đủ nước lọc mỗi ngày là bước đầu tiên giúp gia tăng thể tích tuần hoàn máu, từ đó hỗ trợ ổn định chỉ số huyết áp. Người bệnh nên duy trì thói quen uống nước đều đặn, không để cơ thể rơi vào trạng thái khát mới uống. Bên cạnh nước lọc, có thể dùng thêm nước canh, nước khoáng hoặc nước ép rau củ.

Đối với người không có bệnh thận mạn tính hoặc tim mạch kèm theo, việc tăng nhẹ lượng muối trong khẩu phần ăn hàng ngày dưới sự tư vấn của nhân viên y tế có thể hỗ trợ nâng huyết áp. Ngoài ra, việc chia nhỏ khẩu phần thành 4 đến 5 bữa mỗi ngày giúp hạn chế hiện tượng tụt huyết áp sau ăn, bởi vì các bữa ăn quá no thường khiến máu dồn về cơ quan tiêu hóa nhiều hơn bình thường. Khẩu phần nên cân đối đầy đủ chất đạm, ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh và thực phẩm giàu sắt cùng vitamin B12.

Thay đổi tư thế vận động đúng cách để phòng ngừa tụt huyết áp tư thế

Hạ huyết áp tư thế đứng là nguyên nhân rất phổ biến gây hoa mắt, choáng váng và té ngã ở người có huyết áp thấp. Khi chuyển từ tư thế nằm hoặc ngồi sang đứng dậy, người bệnh cần thực hiện chậm rãi, dành vài giây để cơ thể làm quen với sự thay đổi trọng lực trước khi bước đi.

Kê cao đầu giường khoảng 10 đến 15 độ khi ngủ cũng là một mẹo đơn giản giúp giảm hiện tượng hạ huyết áp đột ngột vào sáng sớm. Đồng thời, việc sử dụng tất áp lực y khoa cho vùng chân theo chỉ định có thể hỗ trợ tĩnh mạch đẩy máu trở về tim hiệu quả hơn, ngăn ngừa tình trạng ứ trệ tuần hoàn ở chi dưới khi phải đứng hoặc ngồi lâu trong nhiều giờ.

Xây dựng thói quen rèn luyện thể lực vừa sức và nghỉ ngơi điều độ

Tập luyện thể dục thường xuyên với cường độ phù hợp giúp tăng cường sức bóp cơ tim và nâng cao độ đàn hồi của hệ mạch máu. Các bộ môn nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội, đạp xe chậm hoặc tập thở theo phương pháp yoga rất có lợi cho người huyết áp thấp. Cần khởi động kỹ trước khi tập và giảm tốc độ từ từ trước khi dừng lại hoàn toàn.

Người bệnh nên tránh các bài tập đòi hỏi thay đổi tư thế đầu đột ngột, cúi gập người sâu hoặc nâng tạ quá nặng vì có thể kích hoạt cơn tụt huyết áp cấp. Bên cạnh đó, việc sắp xếp thời gian làm việc và nghỉ ngơi hợp lý, ngủ đủ 7 đến 8 tiếng mỗi đêm, tránh căng thẳng thần kinh kéo dài cũng là yếu tố then chốt giúp duy trì sự cân bằng của hệ thần kinh thực vật.

Theo dõi chỉ số huyết áp định kỳ và hạn chế các yếu tố nguy cơ kích hoạt

Người có cơ địa huyết áp thấp nên tự trang bị máy đo huyết áp tại nhà để theo dõi chỉ số huyết áp vào những khung giờ cố định, chẳng hạn như buổi sáng sau khi thức dậy hoặc khi cảm thấy mệt mỏi. Việc ghi chép lại nhật ký huyết áp sẽ giúp bác sĩ có thêm dữ liệu chính xác để đánh giá tình trạng sức khỏe tổng thể.

Bên cạnh đó, người bệnh cần hạn chế sử dụng đồ uống có cồn, không tắm nước quá nóng trong thời gian dài vì nhiệt độ cao gây giãn mạch ngoại vi, dễ dẫn đến tụt huyết áp bất ngờ. Nếu đang sử dụng bất kỳ loại thuốc điều trị bệnh mạn tính nào, cần trao đổi trực tiếp với bác sĩ điều trị để rà soát khả năng thuốc gây hạ huyết áp thứ phát.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc phác đồ điều trị chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nâng huyết áp, thảo dược không rõ nguồn gốc hoặc tự điều chỉnh liều thuốc điều trị bệnh nền khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Khi xuất hiện cơn tụt huyết áp đột ngột đi kèm đau thắt ngực, khó thở, vã mồ hôi lạnh hoặc mất ý thức, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức.

Tóm tắt

Huyết áp thấp phần lớn có thể được kiểm soát ổn định khi người bệnh chủ động điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt và tư thế vận động mỗi ngày. Việc lắng nghe cơ thể, duy trì thói quen đo huyết áp định kỳ và chủ động thăm khám chuyên khoa tim mạch khi có dấu hiệu bất thường sẽ giúp bảo vệ sức khỏe tuần hoàn an toàn, bền vững.