Người bệnh đái tháo đường có nên tự cắt móng và các lưu ý

Cắt móng cho người đái tháo đường

Việc chăm sóc móng tay và móng chân cho người bệnh đái tháo đường đòi hỏi sự cẩn trọng cao hơn rất nhiều so với người bình thường. Khi lượng đường trong máu duy trì ở mức cao kéo dài, các dây thần kinh ngoại biên có thể bị tổn thương làm giảm khả năng nhận biết đau đớn, đồng thời sự lưu thông máu đến các chi cũng bị suy giảm nghiêm trọng.

Do tổn thương thần kinh, người bệnh khó phát hiện cảm giác đau khi bấm phạm vào da thịt hoặc khi móng mọc cắm vào khóe. Vết thương nhỏ này trong điều kiện nuôi dưỡng kém và miễn dịch giảm sẽ rất lâu lành, dễ bị vi khuẩn xâm nhập gây viêm quanh móng, hoại tử hoặc áp xe. Chính vì vậy, người bệnh đái tháo đường cần áp dụng quy trình cắt móng đúng chuẩn y tế để giảm thiểu tối đa rủi ro tổn thương da bàn chân.

Lý do người bệnh đái tháo đường cần đặc biệt cẩn trọng khi cắt móng

Người mắc bệnh đái tháo đường thường gặp biến chứng tổn thương thần kinh ngoại biên, khiến cảm giác ở bàn chân và ngón chân bị suy giảm. Khi cắt móng, nếu chẳng may bấm phạm vào da thịt hay cắt quá sát, người bệnh có thể không cảm nhận được cơn đau ngay lập tức để dừng lại.

Bên cạnh đó, xơ vữa động mạch chi dưới khiến lượng máu giàu oxy và dưỡng chất nuôi dưỡng bàn chân bị hạn chế đáng kể. Hệ miễn dịch suy giảm do đường huyết cao cũng làm khả năng chống lại vi khuẩn bị yếu đi. Một vết thương nhỏ ở khóe móng có thể nhanh chóng biến thành vết loét nhiễm trùng lan rộng, nguy cơ dẫn đến nhiễm trùng xương hoặc thậm chí hoại tử phải can thiệp phẫu thuật.

Do đó, việc vệ sinh và cắt tỉa móng không đơn thuần là thẩm mỹ mà là một phần trong kế hoạch phòng ngừa biến chứng bàn chân đái tháo đường. Người bệnh tuyệt đối không nên coi nhẹ hoặc thao tác qua loa khi chăm sóc móng hàng ngày.

Hướng dẫn quy trình cắt móng an toàn cho người bệnh tiểu đường

Để cắt móng an toàn, người bệnh nên thực hiện sau khi tắm hoặc ngâm chân trong nước ấm khoảng 5 đến 10 phút để móng mềm hơn. Dụng cụ cắt móng phải là kìm hoặc kéo bấm chuyên dụng, đã được rửa sạch và sát trùng bằng cồn y tế.

Kỹ thuật cắt chuẩn là cắt ngang theo chiều tự nhiên của móng, tuyệt đối không cắt quá sát chân móng và không bo tròn sâu vào hai bên khóe móng. Việc móc khóe hoặc cố tình bấm sâu vào góc móng rất dễ tạo cơ hội cho móng mọc đâm vào thịt gây ra tình trạng móng mọc ngược và viêm nhiễm.

Sau khi cắt ngang, người bệnh nên dùng dũa móng mài nhẹ nhàng theo một hướng để làm mịn các cạnh sắc nhọn, tránh để móng cào xước da các ngón chân lân cận. Cuối cùng, hãy lau khô chân và thoa kem dưỡng ẩm nhẹ để giữ cho vùng da quanh móng luôn mềm mại, tránh tình trạng nứt nẻ.

Những sai lầm nguy hiểm cần tránh khi vệ sinh móng chân

Nhiều người bệnh đái tháo đường có thói quen dùng vẩy ốc, dao cạo hoặc kéo nhọn để chọc sâu móc khóe móng chân. Thói quen này hết sức nguy hiểm vì vật nhọn dễ gây trầy xước mô mềm, tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm xâm nhập gây viêm khóe móng.

Một sai lầm phổ biến khác là tự ý dùng dụng cụ sắc nhọn để cắt gọt các mảng da chai, mụn cóc hay phần móng bị dày sừng do nấm. Những tổn thương này cần được bác sĩ chuyên khoa da liễu hoặc chăm sóc bàn chân xử lý bằng dụng cụ y tế tiệt trùng.

Ngoài ra, việc dùng chung dụng cụ cắt móng không được sát trùng với người khác cũng gia tăng nguy cơ lây nhiễm nấm móng và vi khuẩn. Người bệnh cũng không nên sơn móng tay móng chân bằng các loại sơn hóa chất đậm màu vì sẽ che mất màu sắc tự nhiên của móng, gây khó khăn cho việc theo dõi tình trạng móng hoặc phát hiện sớm các dấu hiệu tụ máu, tím tái.

Thời điểm người bệnh nên nhờ nhân viên y tế hỗ trợ chăm sóc móng

Không phải người bệnh đái tháo đường nào cũng nên tự cắt móng tại nhà, đặc biệt là những người tuổi cao, thị lực kém hoặc đã xuất hiện biến chứng tê bì bàn chân nặng. Trong những trường hợp này, việc nhờ người thân hoặc nhân viên y tế hỗ trợ là điều cần thiết để đảm bảo an toàn.

Nếu móng chân bị biến dạng, quá dày cứng, mọc ngược đâm vào thịt hoặc nhiễm nấm móng nghiêm trọng, người bệnh không nên tự xử lý. Hãy đến các cơ sở y tế có chuyên khoa nội tiết hoặc da liễu để được các kỹ thuật viên chăm sóc bàn chân can thiệp đúng kỹ thuật.

Người bệnh cần đi khám ngay khi phát hiện vùng da quanh móng có dấu hiệu sưng đỏ, nóng rát, chảy dịch, có mủ hoặc đổi màu bất thường. Việc phát hiện và xử lý sớm các tổn thương móng giúp ngăn chặn nguy cơ nhiễm trùng lan sâu vào các tổ chức mô tế bào và xương bàn chân.

Lưu ý an toàn

Chăm sóc móng cho người đái tháo đường đòi hỏi sự kiên nhẫn và tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc an toàn y tế. Người bệnh không tự ý mua các loại thuốc ngâm chân, kem bôi nấm móng hoặc chất tẩy da chai khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Trong quá trình chăm sóc, tuyệt đối không dùng lực mạnh hay các vật dụng sắc nhọn tác động lên khóe móng. Nếu có bất kỳ nghi ngờ nào về tình trạng viêm nhiễm, hãy tham khảo ý kiến chuyên gia y tế thay vì tự xử lý tại nhà.

Tóm tắt

Việc cắt móng đúng cách là giải pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao trong việc bảo vệ bàn chân của người đái tháo đường. Bằng việc thực hiện cẩn trọng, kiểm soát tốt đường huyết và chủ động liên hệ bác sĩ khi gặp bất thường, người bệnh hoàn toàn có thể duy trì đôi bàn chân khỏe mạnh và phòng ngừa hiệu quả các biến chứng nguy hiểm.