Ngứa 2 bên mép vùng kín khi mang thai: Nguyên nhân và cách chăm sóc

Ngứa 2 bên mép vùng kín khi mang thai là gì?

Khu vực hai bên mép vùng kín bao gồm môi lớn và môi bé, là cấu trúc da và niêm mạc nhạy cảm bao bọc bên ngoài cơ quan sinh dục nữ. Khi bước vào thai kỳ, cơ thể người phụ nữ trải qua hàng loạt biến đổi sinh học mạnh mẽ nhằm thích nghi với sự phát triển của thai nhi. Sự gia tăng hormone nội tiết tố cùng lượng máu tuần hoàn dồi dào khiến vùng âm hộ trở nên sung huyết, mềm hơn và tăng tiết dịch tự nhiên.

Tình trạng ngứa ngáy ở hai bên mép vùng kín có thể chỉ là phản ứng kích ứng cơ học khi vùng da này tiếp xúc liên tục với độ ẩm và mồ hôi. Tuy nhiên, đây cũng có thể là biểu hiện của các bệnh lý nhiễm trùng như viêm âm hộ – âm đạo do nấm men, trùng roi hoặc vi khuẩn. Do tính chất đặc thù của thai kỳ, mọi biểu hiện ngứa ngáy kéo dài đều cần được nhận diện thấu đáo để có biện pháp xử trí phù hợp, bảo đảm môi trường nuôi dưỡng thai nhi luôn khỏe mạnh.

Nguyên nhân sinh lý gây cảm giác ngứa ngáy mép âm hộ ở thai phụ

Trong suốt thai kỳ, nồng độ nội tiết tố estrogen và progesterone tăng cao dẫn đến sự gia tăng lưu lượng máu đến vùng chậu. Hiện tượng này kích thích các tuyến ở cổ tử cung và âm đạo tiết ra nhiều dịch nhờn hơn, khiến môi lớn và môi bé luôn trong trạng thái ẩm ướt. Môi trường ẩm liên tục dễ gây cọ xát với đáy quần lót, tạo cảm giác châm chích và ngứa ngáy ở hai bên mép âm hộ.

Bên cạnh đó, sự giãn nở của các mô da vùng đáy chậu cùng với hiện tượng tăng tiết mồ hôi do thân nhiệt mẹ bầu cao hơn bình thường cũng góp phần gây bí bách. Sự thay đổi độ pH tự nhiên tại niêm mạc âm hộ làm hàng rào bảo vệ da trở nên nhạy cảm hơn trước các tác nhân cọ xát cơ học hoặc các sản phẩm giặt tẩy, gây nên cảm giác ngứa ngáy khó chịu dù không có mầm bệnh xâm nhập.

Các bệnh lý viêm nhiễm phụ khoa thường gặp gây ngứa mép vùng kín

Tình trạng suy giảm miễn dịch tạm thời và nồng độ glycogen tăng cao tại tế bào biểu mô âm đạo khi mang thai tạo môi trường thuận lợi cho nấm men Candida albicans phát triển quá mức. Khi nhiễm nấm âm đạo, thai phụ thường gặp triệu chứng ngứa ngáy dữ dội ở môi lớn, môi bé kèm theo khí hư màu trắng đục, vón cục như váng sữa hoặc bã đậu bám chặt vào niêm mạc.

Ngoài nhiễm nấm, viêm âm đạo do trùng roi Trichomonas vaginalis hoặc loạn khuẩn âm đạo cũng là nguyên nhân thường gặp. Nhiễm trùng roi thường gây ngứa rát, khí hư loãng có bọt màu vàng xanh kèm mùi hôi nồng. Trong khi đó, viêm âm đạo do vi khuẩn kỵ khí thường biểu hiện bằng dịch tiết mùi tanh khó chịu, đặc biệt rõ rệt sau khi tiếp xúc với nước hoặc sau khi vệ sinh. Việc phân biệt chính xác nguyên nhân vi sinh đòi hỏi bác sĩ sản phụ khoa soi tươi dịch âm đạo.

Phương pháp chăm sóc và vệ sinh vùng kín khoa học tại nhà

Để làm dịu cơn ngứa an toàn, thai phụ cần chú trọng vệ sinh âm hộ đúng cách mỗi ngày. Mẹ bầu nên rửa nhẹ nhàng bên ngoài bằng nước ấm sạch hoặc dung dịch vệ sinh dịu nhẹ có độ pH phù hợp với sinh lý phụ nữ mang thai, không chứa hương liệu nhân tạo hay chất sát khuẩn mạnh. Sau khi rửa, dùng khăn bông mềm thấm khô nhẹ nhàng theo chiều từ trước ra sau để tránh lây nhiễm vi khuẩn từ hậu môn.

Lựa chọn trang phục cũng đóng vai trò quyết định trong việc giảm bớt sự khó chịu. Thai phụ nên mặc quần lót làm từ chất liệu cotton thoáng khí, thấm hút mồ hôi tốt và có kích thước vừa vặn, tránh các loại quần áo bó sát gây ma sát lên môi lớn và môi bé. Nên thay quần lót từ hai đến ba lần mỗi ngày nếu dịch tiết âm đạo ra nhiều, bảo đảm vùng kín luôn khô thoáng tự nhiên.

Những sai lầm cần tránh khi xử trí ngứa mép vùng kín thai kỳ

Một thói quen rất phổ biến nhưng nguy hiểm là dùng tay gãi mạnh khi cảm thấy ngứa ngáy. Hành động này dễ làm trầy xước lớp niêm mạc mỏng manh ở hai bên mép âm hộ, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập gây viêm loét hoặc bội nhiễm mô mềm. Mẹ bầu cũng tuyệt đối không được thụt rửa sâu vào trong âm đạo vì hành động này phá vỡ cân bằng hệ vi sinh vật và có thể kích thích co bóp tử cung.

Nhiều thai phụ có xu hướng tự áp dụng các bài thuốc xông ngâm lá trầu không, lá chè xanh hoặc nước muối tự pha đặc. Việc xông hơi ở nhiệt độ cao hoặc ngâm rửa kéo dài có thể gây bỏng rát niêm mạc, khô da và làm tình trạng viêm ngứa trở nên trầm trọng hơn. Mẹ bầu cũng không được tự ý mua thuốc kháng nấm hay kem bôi ngoài da chứa corticoid khi chưa có chỉ định từ bác sĩ.

Thời điểm thai phụ cần đến gặp bác sĩ sản phụ khoa thăm khám

Mặc dù ngứa mép vùng kín có thể chỉ là hiện tượng kích ứng thoáng qua, thai phụ cần đến bệnh viện chuyên khoa sản phụ khoa để được thăm khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo. Các triệu chứng bao gồm ngứa rát dữ dội kéo dài nhiều ngày, niêm mạc môi lớn sưng đỏ, xuất hiện vết loét, mụn nước hoặc mụn mủ đau rát.

Đặc biệt, nếu ngứa đi kèm với khí hư đổi màu xanh vàng, sủi bọt, có mùi hôi tanh nồng nặc, chảy máu âm đạo bất thường hoặc kèm theo cảm giác tiểu buốt, tiểu rắt, đau vùng bụng dưới, thai phụ cần đi khám cấp cứu kịp thời. Việc chẩn đoán xác định thông qua xét nghiệm soi tươi dịch âm đạo sẽ giúp bác sĩ lựa chọn loại thuốc đặt hoặc kem bôi phù hợp, an toàn tuyệt đối cho sự phát triển của thai nhi.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định y khoa trực tiếp. Phụ nữ mang thai tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc đặt âm đạo hay kem bôi chứa corticoid khi chưa có hướng dẫn từ bác sĩ sản phụ khoa. Mọi tình trạng ngứa kèm theo sốt, chảy máu âm đạo hoặc khí hư bất thường cần được thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín.

Tóm tắt

Ngứa hai bên mép vùng kín trong thai kỳ là vấn đề thường gặp và có thể kiểm soát hiệu quả khi can thiệp đúng cách. Chị em phụ nữ mang thai nên giữ thói quen vệ sinh khoa học, lắng nghe cơ thể và sớm trao đổi với bác sĩ sản phụ khoa thay vì tự ý điều trị tại nhà để bảo đảm an toàn cho cả mẹ và thai nhi.