Ngộ độc rượu ethanol và những lưu ý cần biết
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Ngo doc ruou ethanol la mot trong nhung tinh trang cap cuu noi khoa thuong gap, thuong xay ra sau cac dip lien hoan, le tet hoac khi su dung qua nhieu do uong co con trong thoi gian ngan. Khi luong ethanol dua vao co the vuot qua kha nang dao thai cua gan, nong do con tang vot trong mau se gay uc che sau he than kinh va lam roi loan hang loat chuc nang song.
Nhieu nguoi van co thoi quen coi tinh trang ngu li hoac bat tinh sau khi uong ruou chi la con say binh thuong ma khong nhan ra rang nan nhan co the dang roi vao tinh trang ngo doc nguy hiem. Neu khong duoc theo doi sat sao va xu tri dung cach, nguoi bi ngo doc co the gap phai cac bien chung de doa tinh mang nhu ngat tho do chat non, suy ho hap, ha than nhiet va ha duong huyet tram trong.
Ngộ độc rượu ethanol là gì?
Ethanol, hay con goi la con etylic, la thanh phan chinh co mat trong cac loai ruou bia va thuc uong len men. Khi di vao co the, ethanol duoc gan chuyen hoa chu yeu nho enzyme alcohol dehydrogenase thanh acetaldehyde, sau do tiep tuc duoc bien doi thanh acetate de tieu hao thanh nang luong, khi carbonic va nuoc.
Tuy nhien, kha nang chuyen hoa ethanol cua gan chi co han muc nhat dinh trong mot don vi thoi gian. Khi uong mot luong lon ruou vuot nguong chuyen hoa, ethanol tu do va chat chuyen hoa acetaldehyde se tich tu nhanh chong trong mau, anh huong truc tiep len te bao than kinh, he tim mach va tieu hoa. Ngo doc ruou ethanol cap tinh khong chi gay say xam, mat kiem soat hanh vi ma con co the gay uc che trung tam dieu hoa nhip tho, ha than nhiet va roi loan dien giai, tao nen mot tinh trang cap cuu y khoa doi hoi su ho tro chuyen mon.
Co che tac dong cua ethanol len he than kinh va co the
Khi uong ruou, ethanol nhanh chong duoc hap thu qua da day va ruot non vao mau, sau do phan bo den nao bo va khap cac mo. O nong do thap, ethanol tao cam giac hung phan, giam bot su ngai ngung va lam cham phan xa. Khi luong uong tang cao vuot qua kha nang oxy hoa cua gan, ethanol bat dau uc che vo nao va he than kinh trung uong.
Nguoi uong se dan mat kha nang phan doan, noi ngong, di dung khong vung va phan ung cham chap. O muc do nang hon, tinh trang uc che lan rong xuong vung duoi doi va than nao, lam suy giam phan xa nuot, gay ngu lim, roi loan nhip tim, ha than nhiet va uc che trung tam ho hap. Neu nong do con trong mau tiep tuc tang ma khong duoc kiem soat, nguoi benh co the roi vao hon me sau, ngung tho va nguy co tu vong rat cao.
Dau hieu nhan biet tinh trang ngo doc ruou ethanol nang
Ngo doc ruou ethanol cap tinh co nhung bieu hien vuot qua con say ruou thong thuong ma nguoi nha can dac biet chu y. Cac dau hieu bao dong do thuong xuat hien khi luong con trong mau o muc rat cao, bao gom tinh trang ngu li goi hoi khong dap ung, mat hoan toan tri giac hoac hon me.
Nhip tho cua nan nhan tro nen bat thuong nhu tho rat cham duoi muoi lan moi phut hoac cac nhip tho ngat quang, kho khe do u dong dom dai. Da nan nhan co the tro nen tai xanh, nhot nhat hoac tim tai o moi va dau ngon tay do thieu oxy, kem theo than nhiet giam, toan than lanh va va mo hoi. Tinh trang co giat, non mua lien tuc khong kiem soat, dai tieu tien khong tu chu cung la nhung bieu hien rat nguy kich doi hoi phai dua den co so y te ngay lap tuc.
Cach cham soc va xu tri ban dau an toan tai nha
Viec cham soc nguoi uong qua nhieu ruou can su can than va theo doi lien tuc de phong tranh cac bien chung ngat tho hoac ha duong huyet. Dieu quan trong nhat la phai dat nguoi benh nam o tu the nghieng an toan, co the ke goi nhe o lung de giu co the nghieng mot ben, giup dom dai va chat non chay de dang ra ngoai ma khong bi tran vao duong tho.
Thuong xuyen kiem tra nhip tho, mau sac moi va than nhiet cua nan nhan, giu nan nhan trong phong am ap va tranh gio lua. Neu nan nhan con tinh tao va nuot duoc, co the cho uong tung ngum nho nuoc am, nuoc chao loang hoac nuoc duong de bo sung nang luong va tranh mat nuoc. Can tuyet doi khong de nguoi say ngu mot minh ma khong co su giam sat tu nguoi than trong it nhat vai gio dau.
Nhung sai lam nguy hiem can tranh khi xu tri nguoi say ruou
Nhieu nguoi co thoi quen su dung cac bien phap truyen mieng de giai ruou ma khong biet chung co the gay ra hau qua nghiem trong. Mot sai lam pho bien la ep nan nhan gay non hoac moc hong khi nan nhan dang lo mo, hanh dong nay de khien chat non bi hit nguoc vao phoi dan den suy ho hap cap hoac viem phoi hit.
Ngoai ra, viec cho nguoi say di tam ngay bang nuoc lanh rat de gay co mach dot ngot, ha than nhiet nang va lam tang nguy co dot quy. Mot so gia dinh tu y cho nguoi say uong thuoc chong non, thuoc giam dau co chua paracetamol voi lieu cao hoac thuoc an than ma khong co chi dinh cua bac si, gay qua tai chuc nang gan va lam tang doc tinh cua ethanol doi voi he than kinh. Nguoi nha cung khong nen chu quan de nguoi say ngu li bi ma khong theo doi vi nan nhan co the tu vong trong luc ngu do ngat tho hoac ngung tim.
Lưu ý an toàn
Thong tin trong bai viet chi mang tinh chat pho bien kien thuc y khoa va khong the thay the cho chan doan hay phac do dieu tri cua bac si chuyen khoa. Tuyet doi khong tu y cho nguoi bi ngo doc ruou dung thuoc an than hoac cac loai thuoc khong ro nguon goc. Khi nguoi uong ruou xuat hien tinh trang roi loan y thuc, tho cham hoac bat tinh, can lap tuc dua ngay den co so y te co chuyen khoa cap cuu gan nhat de duoc xu tri y khoa an toan.
Tóm tắt
Ngo doc ruou ethanol la tinh trang cap cuu y khoa nguy hiem khong the xem nhe nhu con say binh thuong. Nhan dien som cac dau hieu nguy cap, so cuu dung tu the va dua nguoi benh den benh vien kip thoi la yeu to quyet dinh de bao toan tinh mang, ngan ngua ton thuong than kinh va cac bien chung lau dai cho co the.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Co the mat bao lau de dao thai het ruou ethanol sau khi uong?
Khoang thoi gian nay phu thuoc vao luong ruou da uong, can nang, toc do uong va chuc nang gan cua moi ca nhan. Trung binh gan chi co the chuyen hoa mot luong con nhat dinh trong mot gio, do do co the phai mat rat nhieu gio moi dao thai het.
Co nen moc hong gay non cho nguoi bi ngo doc ruou khong?
Khong nen ep non khi nan nhan da bat dau li bi, lo mo hoac mat phan xa vi chat non rat de lot vao khi quan gay ngat tho va viem phoi hit. Chi ap dung bien phap gay non khi nan nhan con tinh tao hoan toan va vua moi uong ruou.
Uong thuoc giai ruou co giup tinh tao va phong ngua ngo doc khong?
Hien tai khong co loai thuoc hoac thuc pham chuc nang nao co the hoa giai tuc thi nong do ethanol trong mau. Cac san pham duoc quang cao chu yeu ho tro qua trinh chuyen hoa hoac bo sung duong, vitamin ma khong ngan duoc tinh trang ngo doc neu uong qua muc.
Tai sao ngo doc ruou de gay bien chung ha duong huyet?
Ethanol co the gay ha duong huyet tram trong, dac biet o nguoi uong ruou khi dang doi hoac nguoi co the trang suy dinh duong. Tinh trang ha duong huyet keo dai neu khong duoc bo sung duong kip thoi co the gay ton thuong nao khong hoi phuc.
Khi nao bat buoc phai dua nguoi say ruou vao benh vien cap cuu?
Nguoi cham soc can dua nan nhan den benh vien ngay neu nguoi do goi hoi khong biet, thoi tho cham duoi 10 lan moi phut, tho kho khe, co giat, da tai xanh, lanh toan than hoac non lien tuc khong kiem soat duoc.
