Nên tắm cho trẻ sơ sinh ngày mấy lần và thời điểm tắm
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Trẻ sơ sinh không cần tắm mỗi ngày; trong những tuần đầu sau sinh, phụ huynh chỉ nên tắm khoảng hai đến ba lần mỗi tuần. Ở những ngày không tắm bồn, việc lau rửa nhẹ nhàng các vùng nếp gấp da, cổ, mặt và khu vực quấn tã là đủ để giữ vệ sinh sạch sẽ cho bé.
Thời điểm tắm thích hợp nhất là vào lúc thời tiết ấm áp, phổ biến từ 9 giờ đến 11 giờ sáng hoặc khoảng 15 giờ đến 17 giờ chiều. Không nên tắm khi trẻ vừa bú no để tránh nôn trớ, và cũng không nên tắm khi trẻ đang quá đói hoặc buồn ngủ quấy khóc.
Tắm cho trẻ sơ sinh là gì?
Làn da của trẻ sơ sinh rất mỏng manh, nhạy cảm và dễ mất nước hơn nhiều so với làn da của người lớn. Khi mới chào đời, bề mặt da của bé được bao bọc bởi lớp sáp bảo vệ tự nhiên có vai trò duy trì độ ẩm và chống lại các tác nhân gây kích ứng bên ngoài. Do trẻ sơ sinh chưa vận động nhiều, không tiếp xúc với khói bụi và ít tiết mồ hôi, cơ thể bé thường không bị bẩn đến mức cần phải tắm gội mỗi ngày. Việc làm sạch quá mức bằng nước và xà phòng có thể làm mất đi lớp màng dầu bảo vệ tự nhiên, dẫn đến tình trạng khô da, bong tróc và dễ nổi mẩn ngứa. Vì vậy, mục tiêu chính của việc vệ sinh cho trẻ sơ sinh là làm sạch nhẹ nhàng, giữ ấm cơ thể và bảo vệ tính toàn vẹn của hàng rào da, thay vì tuân theo thói quen tắm hàng ngày như người lớn.
Tần suất tắm phù hợp cho trẻ sơ sinh
Đối với trẻ sơ sinh khỏe mạnh, các chuyên gia nhi khoa khuyến nghị chỉ cần tắm khoảng hai đến ba lần trong một tuần. Việc tắm cách ngày hoặc hai đến ba ngày một lần giúp giữ cho cơ thể bé sạch sẽ mà vẫn bảo toàn được độ ẩm tự nhiên trên da. Trong những ngày không tắm bồn, phụ huynh chỉ cần sử dụng khăn mềm nhúng nước ấm để lau sạch mặt, cổ, nách, bẹn và khu vực đóng bỉm sau mỗi lần thay tã.
Nếu trẻ sinh non hoặc có làn da đặc biệt khô ráp, tần suất tắm có thể giãn cách hơn theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa nhi. Khi bé lớn hơn, bắt đầu biết bò, vận động nhiều và ăn dặm, phụ huynh mới cần tăng dần số lần tắm để làm sạch bụi bẩn và mồ hôi tích tụ trên da.
Thời điểm lý tưởng để tắm cho trẻ trong ngày
Thời gian thích hợp nhất để tắm cho trẻ sơ sinh là vào các khung giờ có nhiệt độ ấm áp và ổn định trong ngày, thông thường khoảng từ 9 giờ đến 11 giờ sáng hoặc từ 15 giờ đến 17 giờ chiều. Tắm vào ban ngày giúp trẻ dễ chịu và tránh bị hạ thân nhiệt đột ngột do thời tiết lạnh vào sáng sớm hay đêm muộn.
Phụ huynh cần tránh tắm cho bé ngay sau khi vừa bú no vì các cử động thay đổi tư thế trong lúc tắm có thể khiến dạ dày bị chèn ép, dẫn đến nôn trớ và trào ngược. Tương tự, không nên tắm khi bé đang quá đói vì trẻ sẽ dễ cáu gắt, quấy khóc và không hợp tác. Thời điểm thích hợp nhất là trước cữ bú khoảng 30 phút đến 1 tiếng, hoặc sau khi bú ít nhất từ 1 đến 2 tiếng.
Nhiệt độ nước và thời gian tắm an toàn
Thân nhiệt của trẻ sơ sinh thay đổi rất nhanh theo môi trường, do đó nhiệt độ nước tắm cần được kiểm soát chặt chẽ trong khoảng từ 36 đến 38 độ C, tương đương với thân nhiệt cơ thể. Phụ huynh nên sử dụng nhiệt kế đo nước tắm chuyên dụng hoặc kiểm tra độ ấm bằng mặt trong cổ tay trước khi đặt trẻ vào chậu. Phòng tắm cần kín gió, ấm áp, không bật quạt mạnh hay điều hòa phả thẳng vào nơi tắm.
Thời gian tắm cho trẻ sơ sinh chỉ nên kéo dài từ 5 đến 10 phút. Việc ngâm mình quá lâu trong nước không chỉ khiến da bé bị mất nước và khô ráp mà còn làm tăng nguy cơ cảm lạnh. Ngay sau khi nhấc bé ra khỏi chậu nước, người chăm sóc cần dùng khăn bông mềm quấn kín và thấm khô toàn thân nhẹ nhàng, chú ý lau khô các nếp gấp da trước khi mặc quần áo ấm.
Chăm sóc cuống rốn và da sau khi tắm
Với những trẻ chưa rụng rốn, phụ huynh có thể chọn cách tắm lau hoặc tắm thả chậu nhưng cần lưu ý giữ cho phần cuống rốn luôn khô ráo sau khi tắm xong. Dùng gạc sạch vô khuẩn thấm nhẹ nhàng vùng chân rốn, không bôi đắp bất kỳ loại lá cây hay thuốc dân gian nào khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Cuống rốn cần được để hở thoáng khí và gấp mép tã xuống dưới rốn để tránh cọ xát gây tổn thương.
Sau khi lau khô người, phụ huynh có thể thoa một lớp kem dưỡng ẩm mỏng dành riêng cho trẻ sơ sinh để khóa ẩm, đặc biệt là vào mùa hanh khô. Nếu phát hiện vùng da quanh rốn của bé có dấu hiệu sưng đỏ, chảy dịch vàng, có mùi hôi hoặc da toàn thân xuất hiện mụn mủ, phụ huynh cần đưa bé đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.
Lưu ý an toàn
Khi tắm cho trẻ sơ sinh, người chăm sóc tuyệt đối không bao giờ được rời mắt hoặc để trẻ một mình trong chậu nước dù chỉ vài giây. Cần chuẩn bị đầy đủ khăn lau, quần áo, tã lót và nước ấm trước khi bắt đầu cởi đồ cho bé. Không pha nước tắm quá nóng hoặc sử dụng các loại sữa tắm có tính tẩy rửa mạnh, hương liệu nhân tạo dễ gây viêm da tiếp xúc. Nếu trẻ đang bị sốt cao, rét run, buồn ngủ li bì hoặc có tổn thương da lan rộng, gia đình nên hoãn việc tắm bồn và tham khảo ý kiến của bác sĩ nhi khoa.
Tóm tắt
Tắm cho trẻ sơ sinh đúng cách với tần suất hai đến ba lần mỗi tuần vào khung giờ ấm áp sẽ giúp bảo vệ làn da non nớt và hỗ trợ sức khỏe toàn diện cho bé. Lắng nghe phản ứng của trẻ và tuân thủ các nguyên tắc an toàn khi tắm giúp mỗi lần vệ sinh trở thành trải nghiệm êm dịu, ấm áp giữa cha mẹ và con yêu.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Trẻ sơ sinh chưa rụng rốn có tắm bồn được không?
Trẻ chưa rụng rốn vẫn có thể tắm bồn hoặc tắm lau nhẹ nhàng, miễn là phụ huynh giữ mực nước vừa phải và dùng khăn mềm, gạc sạch lau khô hoàn toàn vùng chân rốn ngay sau khi tắm để tránh nhiễm trùng.
Có nên tắm cho trẻ sơ sinh vào buổi tối không?
Phụ huynh nên hạn chế tắm cho trẻ vào buổi tối muộn vì nhiệt độ giảm dễ làm bé nhiễm lạnh. Nếu cần tắm chiều muộn, hãy chọn thời điểm trước khi trời tối hẳn, chuẩn bị phòng kín gió và lau khô người thật nhanh.
Mỗi lần tắm cho trẻ sơ sinh nên kéo dài bao lâu?
Thời gian tắm cho trẻ sơ sinh chỉ nên kéo dài trong khoảng 5 đến 10 phút. Tắm quá lâu có thể làm thân nhiệt của bé hạ thấp nhanh chóng và khiến lớp màng ẩm tự nhiên trên da bị khô rát.
Trẻ sơ sinh bị sốt có nên tắm không?
Khi trẻ đang sốt cao hoặc quấy khóc mệt mỏi, không nên tắm ngâm bồn vì dễ gây co mạch hoặc khó chịu. Thay vào đó, phụ huynh nên dùng khăn mềm nhúng nước ấm để lau người, giúp hạ nhiệt và tạo sự thoải mái.
Trẻ sơ sinh có cần dùng sữa tắm mỗi ngày không?
Trẻ sơ sinh không cần dùng sữa tắm liên tục hàng ngày vì nước ấm sạch là đủ để làm sạch bụi bẩn thông thường. Nếu dùng sữa tắm, nên chọn loại dịu nhẹ, không xà phòng, có độ pH cân bằng và chỉ dùng 1 đến 2 lần mỗi tuần.
