Móng quặp: Nguyên nhân, cách xử trí và phòng ngừa

Móng quặp là gì?

Móng quặp là hiện tượng bản móng chân hoặc móng tay bị uốn cong quá mức hoặc phát triển chệch hướng, khiến bờ bên của móng đâm sâu vào nếp gấp biểu mô xung quanh. Trong đa số trường hợp, ngón chân cái là vị trí chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do thường xuyên chịu áp lực trực tiếp từ trọng lượng cơ thể và giày dép khi di chuyển.

Khi rìa cứng của móng tác động liên tục vào mô mềm, cơ thể sẽ phản ứng bằng tình trạng viêm tại chỗ, biểu hiện qua sưng nề, ửng đỏ và đau rát rõ rệt mỗi khi va chạm. Ở giai đoạn đầu, tổn thương có thể chỉ dừng lại ở cảm giác cộm nhẹ hoặc đau tức khi mang tất chật. Tuy nhiên, nếu áp lực không được giải tỏa, phần da quanh khóe móng sẽ bị rách xước, tạo điều kiện thuận lợi cho các vi sinh vật ký sinh trên da xâm nhập, dẫn tới tiết dịch, tạo mô hạt viêm và nhiễm trùng cục bộ kéo dài.

Những nguyên nhân phổ biến khiến móng quặp phát triển

Thói quen cắt tỉa móng không đúng cách là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến hiện tượng móng quặp. Nhiều người thường cắt móng theo đường cong bo tròn ôm sát đầu ngón, thậm chí khoét sâu vào hai bên khóe móng. Khi phần móng còn lại mọc dài ra, góc nhọn của móng sẽ dễ dàng đâm thẳng vào nếp gấp da mềm lân cận.

Bên cạnh đó, việc thường xuyên đi giày dép quá chật, giày mũi nhọn hoặc giày cao gót tạo ra áp lực ép chặt các ngón chân lại với nhau, đẩy nếp da quanh móng tỳ đè liên tục vào bản móng cứng. Chấn thương trực tiếp như vấp ngón chân, vật nặng rơi vào chân hoặc các hoạt động thể thao đòi hỏi dừng gấp cũng làm dập nát góc móng và khởi phát móng quặp. Ngoài ra, hình thái giải phẫu bẩm sinh như móng cong hình quạt, tăng tiết mồ hôi chân làm mềm mô da hoặc bệnh lý nấm móng làm biến dạng bề mặt móng cũng làm tăng đáng kể nguy cơ xuất hiện tình trạng này.

Dấu hiệu nhận biết móng quặp và nguy cơ nhiễm trùng

Biểu hiện ban đầu của móng quặp thường bắt đầu bằng cảm giác đau âm ỉ hoặc nhức buốt tại một hoặc cả hai khóe móng, đặc biệt rõ rệt khi ấn tay vào hoặc khi mang giày kín mũi. Da xung quanh khóe móng có xu hướng căng bóng, ửng đỏ và sưng phồng nhẹ do phản ứng viêm cơ học.

Nếu tình trạng chèn ép tiếp diễn mà không có biện pháp can thiệp, tổn thương sẽ chuyển sang giai đoạn tiến triển. Vùng mô mềm tiếp giáp có thể bị loét trợt, tiết dịch vàng trong hoặc rỉ máu. Khi vi khuẩn xâm nhập vào vết loét, ngón chân sẽ sưng to rõ rệt, đau nhức tăng dần khiến người bệnh đi khập khiễng, kèm theo hiện tượng chảy mủ có mùi hôi và hình thành tổ chức hạt tăng sinh trùm lên trên bản móng. Nếu không được kiểm soát tốt, viêm nhiễm có thể lan sâu vào bao khớp ngón chân hoặc gây viêm tủy xương, đặc biệt nguy hiểm ở những người có bệnh nền suy giảm tuần hoàn ngoại vi.

Các phương pháp xử trí móng quặp theo mức độ

Đối với trường hợp móng quặp ở mức độ nhẹ khi chưa có dấu hiệu nhiễm trùng, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp bảo tồn tại nhà. Việc ngâm chân trong nước ấm sạch từ mười lăm đến hai mươi phút mỗi ngày giúp làm mềm mô da và giảm cảm giác sưng đau. Sau khi ngâm, lau khô chân nhẹ nhàng và có thể dùng một sợi gòn y tế sạch nâng nhẹ mép móng tách khỏi rãnh thịt, đồng thời chuyển sang đi dép hở mũi để giảm áp lực.

Trong trường hợp khóe móng đã sưng to, chảy mủ, đau dữ dội hoặc hình thành cục thịt thừa, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám. Bác sĩ có thể chỉ định can thiệp tiểu phẫu bằng phương pháp cắt bỏ một phần bản móng bị quặp và triệt tiêu mầm móng bên dưới bằng hóa chất hoặc đốt điện để ngăn móng mọc lệch trở lại. Tuyệt đối không tự ý dùng kìm cắt khóe sâu tại nhà hoặc các tiệm làm móng không đảm bảo vô trùng vì rất dễ làm tổn thương mô nặng hơn và gây bội nhiễm vi khuẩn nguy hiểm.

Biện pháp phòng ngừa móng quặp tái phát hiệu quả

Để ngăn ngừa móng quặp xuất hiện hoặc tái phát, việc hình thành thói quen chăm sóc móng đúng kỹ thuật đóng vai trò quyết định. Khi cắt móng chân, luôn cắt theo đường thẳng ngang và để mép móng dài vượt qua khóe thịt một chút, không cắt quá sát chân móng và không bo tròn các góc móng. Sử dụng bấm móng tay sắc bén, sạch sẽ và giũa nhẹ nhàng phần mép để loại bỏ cạnh sắc nhọn.

Lựa chọn giày dép có kích cỡ vừa vặn, phần mũi giày đủ rộng để các ngón chân có thể cử động thoải mái và không bị chèn ép khi đứng hoặc bước đi. Tránh mang giày cao gót hoặc giày bít mũi trong thời gian quá dài. Giữ cho bàn chân luôn khô ráo và sạch sẽ, thay tất thường xuyên nếu hay ra mồ hôi chân nhằm hạn chế nấm da và vi khuẩn phát triển làm suy yếu mô mềm. Những người thường xuyên tham gia các môn thể thao vận động mạnh nên sử dụng giày bảo hộ chuyên dụng để giảm thiểu tối đa các chấn thương va đập lên đầu ngón chân.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức chăm sóc sức khỏe phổ thông, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của nhân viên y tế. Người có bệnh lý đái tháo đường, suy van tĩnh mạch hoặc suy giảm miễn dịch tuyệt đối không được tự xử lý móng quặp tại nhà vì nguy cơ biến chứng hoại tử rất cao. Không tự ý dùng dao kéo rạch mủ hoặc bôi đắp thuốc lá dân gian lên vết thương hở.

Tóm tắt

Móng quặp là tình trạng phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và phòng ngừa bằng thói quen cắt móng thẳng cùng việc lựa chọn giày dép phù hợp. Khi xuất hiện dấu hiệu sưng đau kéo dài hoặc mưng mủ, việc chủ động đến gặp bác sĩ chuyên khoa để thăm khám và xử trí đúng kỹ thuật sẽ giúp giải quyết triệt để cơn đau, bảo vệ ngón chân và ngăn chặn nhiễm trùng tiến triển.