Mỗi người mọc bao nhiêu răng khôn và khi nào nên nhổ
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Răng khôn là tên gọi dân gian của răng hàm lớn thứ ba, thường mọc muộn nhất trên cung hàm khi con người ở độ tuổi từ 17 đến 25. Do xuất hiện khi xương hàm đã phát triển hoàn thiện và khoảng trống trên cằm hạn chế, răng khôn rất dễ gặp tình trạng mọc lệch, mọc ngầm hoặc kẹt trong xương hàm.
Thông thường, một người trưởng thành có thể mọc tối đa 4 chiếc răng khôn chia đều cho hai hàm trên và dưới. Tuy nhiên, số lượng này có sự khác biệt rõ rệt tùy theo cơ địa từng người. Nhiều trường hợp chỉ mọc 1, 2, 3 chiếc hoặc hoàn toàn không có mầm răng khôn.
Quyết định nhổ bỏ hay giữ lại răng khôn không phụ thuộc vào số lượng răng mọc mà dựa trên sự đánh giá chuyên môn của bác sĩ nha khoa. Nhổ răng khôn chỉ được chỉ định khi chiếc răng đó gây ra đau nhức, viêm nhiễm, sâu răng số 7 bên cạnh hoặc có nguy cơ ảnh hưởng xấu đến cấu trúc toàn bộ hàm răng.
Mọc bao nhiêu răng khôn?
Răng khôn còn được gọi y khoa là răng số 8, nằm ở vị trí trong cùng của hai dải cung hàm. Đây là những chiếc răng mọc cuối cùng trên bộ răng vĩnh viễn của con người. Do mọc ở độ tuổi xương hàm đã cứng chắc và các răng khác đã mọc đầy đủ, răng khôn thường không có đủ không gian để phát triển thẳng đứng bình thường. Quá trình mọc răng khôn có thể kéo dài thành nhiều đợt ngắt quãng, kèm theo cảm giác ê buốt hoặc sưng nhẹ nướu. Việc nắm rõ số lượng răng khôn và tình trạng mọc của chúng giúp người bệnh chủ động theo dõi sức khỏe nha khoa, tránh các biến chứng dai dẳng do răng mọc bất thường gây ra.
Số lượng răng khôn mọc ở mỗi người
Một bộ răng vĩnh viễn đầy đủ ở người trưởng thành thường gồm 32 chiếc, trong đó có 4 răng khôn nằm ở 4 góc hàm. Dù vậy, số lượng răng khôn thực tế mọc ra ở mỗi cá thể lại có sự biến thiên rất lớn. Theo các nghiên cứu nha khoa, một số người mọc đủ 4 chiếc răng khôn, trong khi nhiều người khác chỉ mọc từ 1 đến 3 chiếc. Thậm chí có trường hợp không mọc bất kỳ chiếc răng khôn nào trong suốt cuộc đời.
Sự khác biệt về số lượng răng khôn phụ thuộc chủ yếu vào yếu tố di truyền và sự phát triển mầm răng trong xương hàm. Nếu mầm răng không hình thành từ nhỏ, chiếc răng đó sẽ không bao giờ xuất hiện. Bên cạnh đó, có những trường hợp răng khôn vẫn tồn tại nhưng nằm sâu dưới nướu hoặc trong xương hàm mà không nhô ra ngoài. Để biết chính xác bản thân có bao nhiêu mầm răng khôn, người bệnh cần thực hiện chụp phim X-quang toàn cảnh nha khoa tại các cơ sở chuyên khoa.
Những trường hợp được chỉ định nhổ răng khôn
Nhổ răng khôn thường được bác sĩ nha khoa khuyến cáo khi chiếc răng mọc bất thường và nguy cơ gây hại cho các mô xung quanh. Trường hợp phổ biến nhất là răng khôn mọc lệch nghiêng về phía răng số 7, tạo ra khe dắt thức ăn khó làm sạch, dẫn tới sâu răng và hỏng cấu trúc răng lân cận. Răng khôn mọc ngầm hoặc mọc kẹt trong xương hàm cũng có thể hình thành nang thân răng, gây tiêu xương hàm nếu không xử lý kịp thời.
Ngoài ra, tình trạng viêm lợi trùm tái phát nhiều lần xung quanh răng khôn gây sưng đau, sốt, khó há miệng hoặc hôi miệng nghiêm trọng cũng là lý do cần can thiệp ngoại khoa. Những chiếc răng khôn mọc thẳng nhưng có hình dáng bất thường, quá nhỏ, hoặc không có răng đối diện khớp cắn dẫn đến hiện tượng trồi dài trọc vào nướu hàm đối diện cũng nên cân nhắc nhổ bỏ để ngăn ngừa chấn thương niêm mạc.
Trường hợp răng khôn có thể bảo tồn và giữ lại
Không phải tất cả răng khôn khi xuất hiện đều bắt buộc phải nhổ bỏ. Bác sĩ nha khoa sẽ ưu tiên giữ lại răng khôn nếu chiếc răng đó mọc thẳng, đúng vị trí, khớp cắn tốt với răng đối diện và không gây ra bất kỳ cản trở nào trong quá trình ăn uống hay vệ sinh hàng ngày. Tình trạng này đòi hỏi khung xương hàm của người bệnh phải đủ rộng rãi để chứa thêm chiếc răng số 8.
Bên cạnh đó, các trường hợp người bệnh mắc một số bệnh lý nền mãn tính nghiêm trọng như rối loạn đông máu, bệnh tim mạch giai đoạn tiến triển, tiểu đường chưa kiểm soát tốt hoặc các bệnh toàn thân khác cũng cần thận trọng khi xem xét nhổ răng. Khi đó, bác sĩ sẽ cân nhắc kỹ giữa lợi ích và nguy cơ phẫu thuật. Nếu chiếc răng khôn không gây biến chứng cấp tính, việc bảo tồn kèm theo theo dõi định kỳ thường là giải pháp an toàn hơn.
Quy trình thăm khám và chăm sóc khi tiến hành nhổ răng
Trước khi thực hiện nhổ răng khôn, người bệnh bắt buộc phải trải qua bước thăm khám lâm sàng và chụp phim nha khoa để đánh giá chính xác vị trí chân răng, độ cong của chân răng cũng như mối liên hệ với các dây thần kinh hàm dưới. Thao tác nhổ răng được tiến hành dưới điều kiện vô trùng và gây tê cục bộ nhằm giảm thiểu cảm giác đau đớn cho người bệnh.
Sau khi hoàn tất quá trình tiểu phẫu, việc tuân thủ chỉ dẫn chăm sóc nha khoa đóng vai trò rất quan trọng để vết thương nhanh lành. Người bệnh nên cắn chặt bông gòn trong khoảng 30 đến 45 phút đầu tiên, chườm lạnh bên ngoài má để giảm sưng và tuyệt đối không súc miệng mạnh hay khạc nhổ trong 24 giờ đầu. Nên ăn thực phẩm mềm, nguội, tránh đồ cay nóng và không sử dụng ống hút để duy trì cục máu đông ổn định tại ổ răng.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa tổng quan và không thể thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định điều trị từ bác sĩ nha khoa. Mỗi cá nhân có cấu trúc xương hàm và vị trí mầm răng riêng biệt. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc giảm đau, thuốc kháng sinh hoặc tự xử lý tại nhà khi răng khôn bị sưng tấy. Khi xuất hiện triệu chứng đau nhức răng miệng, người bệnh nên đến các cơ sở nha khoa uy tín để được chụp phim X-quang và nhận tư vấn phương án xử lý phù hợp.
Tóm tắt
Răng khôn mọc từ 0 đến 4 chiếc tùy thuộc vào cơ địa từng người. Việc nhổ hay giữ răng khôn cần dựa trên đánh giá hình ảnh X-quang và thăm khám trực tiếp của bác sĩ chuyên khoa. Chủ động thăm khám nha khoa định kỳ giúp phát hiện sớm các bất thường của răng khôn, ngăn ngừa hiệu quả các biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe răng miệng.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Nhổ răng khôn có nguy hiểm không
Nhổ răng khôn là một tiểu phẫu nha khoa phổ biến và an toàn khi được thực hiện bởi bác sĩ có chuyên môn cùng trang thiết bị tiệt trùng. Việc chụp X-quang trước khi nhổ giúp bác sĩ xác định chính xác cấu trúc chân răng và dây thần kinh, hạn chế tối đa rủi ro biến chứng.
Độ tuổi nào thích hợp nhất để nhổ răng khôn
Độ tuổi lý tưởng nhất để can thiệp nhổ răng khôn thường rơi vào khoảng từ 18 đến 25 tuổi. Ở giai đoạn này, chân răng khôn mới hình thành được một phần, xương hàm chưa quá cứng chắc nên việc phẫu thuật diễn ra dễ dàng và tốc độ hồi phục vết thương nhanh hơn.
Nhổ răng khôn mất bao lâu thì lành thương
Thời gian lành vết thương sau nhổ răng khôn thông thường mất khoảng 1 đến 2 tuần đối với phần mô nướu bên ngoài. Tuy nhiên, để ổ xương răng lấp đầy và phục hồi hoàn toàn có thể cần từ 3 đến 6 tháng tùy thuộc vào cơ địa và cách chăm sóc của từng người.
Vì sao có người mọc đủ 4 răng khôn nhưng có người lại không mọc
Số lượng răng khôn phụ thuộc vào yếu tố di truyền và sự tiến hóa của bộ hàm con người. Nếu mầm răng khôn không phát triển trong xương hàm từ nhỏ, chiếc răng đó sẽ không mọc ra. Việc không mọc răng khôn là hoàn toàn bình thường và không ảnh hưởng đến chức năng ăn nhai.
Răng khôn mọc thẳng nhưng bị đau thì có cần nhổ không
Răng khôn mọc thẳng vẫn có thể gây đau trong đợt nướu tách ra để răng nhô lên. Bác sĩ nha khoa sẽ thăm khám và chụp phim X-quang để kiểm tra xem răng có đủ chỗ mọc hay gây viêm nướu không trước khi quyết định theo dõi hay nhổ bỏ.
