Mỗi người cần làm gì để phòng tránh virus Corona?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Virus Corona lây lan chủ yếu qua các giọt bắn hô hấp khi người nhiễm bệnh nói chuyện, ho hoặc hắt hơi, cũng như qua việc tiếp xúc trực tiếp với các bề mặt chứa mầm bệnh. Khi xâm nhập vào cơ thể, virus có thể gây ra nhiều tổn thương tại đường hô hấp với các mức độ biểu hiện khác nhau tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe của từng cá nhân.
Để bảo vệ bản thân và gia đình trước nguy cơ lây nhiễm, mỗi người cần chủ động áp dụng các thói quen phòng bệnh khoa học trong đời sống hằng ngày. Việc kết hợp chặt chẽ giữa các biện pháp phòng vệ cá nhân, giữ gìn vệ sinh môi trường sống và nâng cao miễn dịch cơ thể chính là giải pháp hữu hiệu nhất giúp hạn chế tối đa sự lây lan của mầm bệnh trong cộng đồng.
Phòng tránh virus Corona là gì?
Virus Corona, điển hình là chủng SARS-CoV-2 gây ra bệnh viêm đường hô hấp cấp, là nhóm virus có khả năng lây truyền nhanh chóng từ người sang người. Cơ chế lây lan chủ yếu diễn ra qua các giọt bắn nhỏ phát tán ra không khí khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc trò chuyện ở khoảng cách gần. Ngoài ra, việc chạm tay vào các bề mặt bị vấy nhiễm dịch tiết chứa virus rồi vô tình đưa lên mắt, mũi hoặc miệng cũng là con đường truyền bệnh thường gặp.
Những triệu chứng khi nhiễm virus Corona có thể rất đa dạng, từ không có biểu hiện rõ rệt, sốt nhẹ, đau họng, ho khan, mệt mỏi cho đến các tình trạng nghiêm trọng hơn như khó thở và tổn thương phổi sâu. Do virus có xu hướng liên tục biến đổi tạo ra các biến thể mới với khả năng né tránh miễn dịch và tốc độ lây nhiễm cao hơn, việc duy trì một lối sống cảnh giác cùng các thói quen phòng bệnh thường xuyên là vô cùng cần thiết đối với mọi lứa tuổi trong xã hội.
Sử dụng khẩu trang đúng cách tại nơi công cộng và môi trường nguy cơ
Khẩu trang y tế hoặc khẩu trang vải kháng khuẩn đóng vai trò như một màng chắn vật lý, giúp ngăn chặn các giọt bắn chứa mầm bệnh phát tán ra môi trường xung quanh cũng như hạn chế người lành hít phải virus từ người khác. Mỗi người cần tạo thói quen đeo khẩu trang đúng cách khi đến những khu vực đông người, trên các phương tiện giao thông công cộng, tại cơ sở khám chữa bệnh hoặc khi tiếp xúc gần với người đang có biểu hiện sốt, ho, sổ mũi.
Để đạt hiệu quả bảo vệ tốt nhất, khẩu trang cần che kín cả mũi, miệng và cằm, ôm sát vào hai bên má mà không tạo ra các khoảng hở lớn. Khi đang sử dụng, bạn tuyệt đối không nên chạm tay vào mặt ngoài của khẩu trang vì bề mặt này có thể đã dính phải mầm bệnh. Khẩu trang y tế chỉ nên dùng một lần và vứt vào thùng rác có nắp đậy ngay sau khi tháo ra, trong khi khẩu trang vải cần được giặt sạch bằng xà phòng và phơi khô hoàn toàn sau mỗi ngày sử dụng. Việc kết hợp đeo khẩu trang đúng quy cách cùng hành vi che miệng khi ho hoặc hắt hơi sẽ giúp giảm thiểu đáng kể nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh qua đường hô hấp.
Vệ sinh tay thường xuyên và hạn chế đưa tay lên mắt mũi miệng
Bàn tay là bộ phận tiếp xúc thường xuyên nhất với các đồ vật xung quanh như tay nắm cửa, nút bấm thang máy, tiền mặt hay tay vịn cầu thang, do đó rất dễ bị nhiễm virus Corona nếu môi trường có giọt bắn mang mầm bệnh bám dính. Từ đôi bàn tay chưa sạch, hành vi vô thức chạm lên mắt, mũi hoặc miệng sẽ vô tình tạo điều kiện cho virus xâm nhập trực tiếp vào niêm mạc đường hô hấp.
Vì vậy, thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước sạch trong tối thiểu ba mươi giây là một trong những biện pháp phòng vệ đơn giản và hữu hiệu nhất. Bạn nên rửa tay ngay sau khi đi từ nơi công cộng về nhà, trước khi ăn uống, trước và sau khi chế biến thực phẩm, sau khi đi vệ sinh hoặc sau khi ho, hắt hơi, chạm vào rác thải. Trong trường hợp không có sẵn nước và xà phòng, dung dịch sát khuẩn tay nhanh chứa nồng độ cồn từ sáu mươi phần trăm trở lên là giải pháp thay thế phù hợp. Hãy xoa đều dung dịch lên toàn bộ bề mặt bàn tay, mu bàn tay, các kẽ ngón tay cho đến khi tay khô ráo hoàn toàn.
Giữ thông thoáng không gian sống và khử khuẩn bề mặt tiếp xúc
Không gian kín, thiếu sự lưu thông không khí và tập trung đông người là môi trường lý tưởng để các hạt khí dung chứa virus tích tụ lơ lửng trong thời gian dài, làm tăng nguy cơ lây truyền qua đường hô hấp. Để làm giảm nồng độ virus trong phòng, mỗi gia đình và nơi làm việc nên chủ động tăng cường thông khí tự nhiên bằng cách thường xuyên mở các cửa sổ và cửa ra vào, tận dụng luồng gió trời thay vì đóng kín phòng và sử dụng điều hòa nhiệt độ liên tục.
Song song với việc lưu thông không khí, công tác vệ sinh và khử khuẩn các bề mặt tiếp xúc thường xuyên cần được thực hiện định kỳ hằng ngày. Những vị trí như tay nắm cửa, mặt bàn làm việc, bàn phím máy tính, điện thoại di động, công tắc điện và thiết bị vệ sinh nên được lau sạch bằng khăn ẩm có thấm dung dịch tẩy rửa thông thường hoặc dung dịch sát khuẩn chuyên dụng. Khi lau dọn, nên đeo găng tay bảo hộ và thực hiện theo một chiều nhất định để tránh làm phát tán bụi bẩn và mầm bệnh sang các khu vực lân cận, giúp không gian sống luôn thông thoáng và an toàn.
Tiêm vắc xin phòng bệnh đầy đủ và nâng cao sức đề kháng cơ thể
Tiêm chủng vắc xin phòng COVID-19 là biện pháp chủ động và then chốt giúp hệ miễn dịch nhận biết và tạo ra kháng thể đặc hiệu chống lại virus Corona. Mặc dù vắc xin không thể ngăn chặn tuyệt đối một trăm phần trăm nguy cơ nhiễm bệnh trước các biến thể mới, việc hoàn thành các liều tiêm cơ bản và nhắc lại theo khuyến cáo của cơ quan y tế đã được chứng minh giúp giảm rõ rệt nguy cơ chuyển biến nặng, giảm tỷ lệ phải nhập viện điều trị tích cực và giảm thiểu nguy cơ tử vong.
Bên cạnh việc tiêm phòng, việc nâng cao thể trạng tự nhiên cũng là lá chắn bảo vệ cơ thể trước các tác nhân gây bệnh hô hấp. Mỗi cá nhân nên xây dựng chế độ dinh dưỡng cân bằng và đa dạng, bổ sung đầy đủ chất đạm, vitamin và khoáng chất từ rau xanh, trái cây tươi, đồng thời uống đủ nước ấm mỗi ngày. Kết hợp duy trì thói quen tập luyện thể dục thể thao vừa sức, ngủ đủ giấc từ bảy đến tám tiếng mỗi đêm, kiểm soát căng thẳng tinh thần và giữ ấm cơ thể khi thời tiết chuyển lạnh sẽ giúp hệ thống phòng vệ tự nhiên luôn ở trạng thái hoạt động tối ưu.
Lưu ý an toàn
Các thông tin phòng bệnh được cung cấp mang tính chất giáo dục sức khỏe cộng đồng và không thay thế cho các chỉ định y khoa cá nhân. Người dân không nên tự ý mua hoặc tích trữ các loại thuốc kháng virus, kháng sinh hay dung dịch xông họng mà không có hướng dẫn từ bác sĩ. Khi xuất hiện các dấu hiệu hô hấp bất thường như khó thở, đau tức ngực liên tục, sốt cao kéo dài không hạ hoặc tím tái môi đầu chi, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và xử trí kịp thời.
Tóm tắt
Phòng ngừa lây nhiễm virus Corona là sự kết hợp đồng bộ giữa vệ sinh cá nhân, thói quen sinh hoạt và cập nhật miễn dịch phù hợp. Mỗi biện pháp đơn giản thực hiện hằng ngày đều góp phần giảm thiểu rủi ro cho bản thân và gia đình. Khi có bất kỳ biểu hiện nghi ngờ hoặc băn khoăn về lịch tiêm chủng, người dân nên chủ động tìm đến cơ sở y tế để được thăm khám và hướng dẫn kịp thời.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Người đã từng mắc COVID-19 có cần tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng tránh không?
Người đã từng mắc vẫn có nguy cơ tái nhiễm với các biến thể mới do kháng thể tự nhiên giảm dần theo thời gian. Do đó, việc duy trì các biện pháp phòng ngừa cá nhân và bổ sung mũi tiêm nhắc lại theo khuyến cáo y tế vẫn rất cần thiết.
Dùng nước rửa tay khô có thể thay thế hoàn toàn xà phòng và nước sạch không?
Dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn từ sáu mươi phần trăm trở lên có thể thay thế hiệu quả khi không có sẵn nước và xà phòng. Tuy nhiên, nếu bàn tay bám bẩn nhìn thấy rõ hoặc sau khi đi vệ sinh, rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước vẫn là lựa chọn ưu tiên.
Cần làm gì ngay khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ nhiễm virus Corona?
Khi có triệu chứng sốt, ho hoặc đau họng, bạn nên chủ động cách ly tạm thời tại nhà, đeo khẩu trang, tự thực hiện xét nghiệm kháng nguyên nhanh và thông báo cho cơ sở y tế địa phương hoặc bác sĩ để nhận tư vấn phù hợp.
Có nên tự ý mua các loại thuốc kháng virus dự phòng khi chưa mắc bệnh không?
Không nên tự ý sử dụng bất kỳ loại thuốc nào khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc tự ý mua và dùng thuốc không rõ nguồn gốc có thể gây tác dụng phụ nguy hiểm, tương tác thuốc bất lợi và che lấp các dấu hiệu chuyển nặng của bệnh.
Người có bệnh nền cần lưu ý thêm điều gì trong việc phòng ngừa virus Corona?
Những người có bệnh lý mạn tính nền tảng như tim mạch, đái tháo đường hoặc suy giảm miễn dịch có nguy cơ diễn tiến nặng cao hơn. Nhóm đối tượng này cần tuân thủ nghiêm ngặt lịch tiêm chủng, kiểm soát tốt bệnh nền và hạn chế tiếp xúc gần nơi đông người.
