Mẹ sau sinh ăn quýt được không và những lưu ý cần biết

Mẹ sau sinh ăn quýt được không là gì?

Quýt là loại quả thuộc họ cam chanh rất phổ biến trong ẩm thực Việt Nam, nổi tiếng với vị ngọt thanh xen lẫn vị chua nhẹ tự nhiên và hương thơm từ tinh dầu vỏ quả. Về mặt dinh dưỡng, múi quýt chứa lượng lớn acid ascorbic tức vitamin C, acid folic, kali, chất xơ hòa tan cùng các hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học cao như bioflavonoid.

Đối với phụ nữ sau kỳ sinh nở, cơ thể vừa trải qua quá trình gắng sức lớn, mất máu và chịu nhiều thay đổi sâu sắc về nội tiết tố cũng như chức năng đường tiêu hóa. Chế độ ăn uống giai đoạn hậu sản đòi hỏi sự cân bằng giữa việc bù đắp năng lượng, tái tạo tế bào và nuôi dưỡng nguồn sữa mẹ chất lượng cao. Quýt mang lại nhiều dưỡng chất lành mạnh, song do bản chất chứa acid hữu cơ, việc bổ sung loại quả này vào khẩu phần của mẹ sau sinh cần dựa trên tình trạng tiêu hóa cụ thể của người mẹ và phương thức sinh nở.

Lợi ích của quả quýt đối với sức khỏe phụ nữ sau sinh

Quýt là loại quả mọng thuộc chi cam chanh giàu acid ascorbic hay vitamin C, đóng vai trò then chốt trong việc tổng hợp collagen, kích thích tái tạo mô sẹo tầng sinh môn hoặc vết mổ thành bụng sau sinh. Vitamin C dồi dào còn tăng cường khả năng hấp thu chất sắt từ các nguồn thức ăn có nguồn gốc thực vật, giúp mẹ bỉm giảm thiểu nguy cơ thiếu máu thiếu sắt sau quá trình vượt cạn mất máu nhiều.

Bên cạnh đó, hàm lượng chất xơ hòa tan tự nhiên và chất pectin trong các tép quýt giúp duy trì nhu động ruột nhịp nhàng, làm mềm phân và hạn chế hiệu quả tình trạng táo bón sau sinh do ít vận động. Các hợp chất chống oxy hóa nhóm flavonoid trong quýt như hesperidin và naringenin còn hỗ trợ bảo vệ tế bào mẹ khỏi tổn thương oxy hóa, giảm bớt căng thẳng thể chất trong giai đoạn chăm sóc con nhỏ. Lượng nước dồi dào trong quả cũng bổ sung dịch tuần hoàn, thúc đẩy quá trình tiết sữa diễn ra thuận lợi hơn.

Những ảnh hưởng không mong muốn khi ăn quýt sai cách

Mặc dù quýt là loại trái cây bổ dưỡng, việc tiêu thụ không đúng cách hoặc lạm dụng quá mức có thể mang lại những tác động tiêu cực cho sức khỏe người mẹ. Hàm lượng acid citric tự nhiên trong múi quýt có thể làm tăng tiết dịch vị, gây cảm giác cồn cào, ợ hơi, ợ chua hoặc làm tái phát những cơn đau thượng vị ở phụ nữ có tiền sử viêm loét dạ dày tá tràng sau sinh.

Khi người mẹ đang cho con bú nạp một lượng lớn acid hữu cơ từ quýt vào cơ thể, đường ruột non nớt của em bé có thể phản ứng gián tiếp qua dòng sữa. Một số trẻ sơ sinh nhạy cảm dễ xuất hiện biểu hiện sôi bụng, đầy hơi, đi ngoài phân lỏng hoặc nổi mẩn đỏ quanh vùng hậu môn do dịch tiết acid kích ứng. Ngoài ra, việc ăn quýt chưa được rửa kỹ hoặc tồn dư hóa chất bảo quản trên vỏ có thể gây ngộ độc tiêu hóa, nhiễm khuẩn đường ruột, làm suy kiệt sức khỏe mẹ bỉm.

Thời điểm phù hợp để mẹ sau sinh bắt đầu ăn quýt

Sau cuộc sinh ngả âm đạo thông thường, hệ tiêu hóa của người mẹ thường hồi phục khá nhanh. Sau khoảng hai đến ba ngày, khi cảm giác thèm ăn quay trở lại và mẹ có thể ăn cơm bình thường, mẹ đã có thể bổ sung những múi quýt chín ngọt vào thực đơn tráng miệng. Đối với các mẹ trải qua phẫu thuật lấy thai, ruột cần thời gian dài hơn để tái lập nhu động sau tác động của thuốc tê và thủ thuật can thiệp khoang bụng. Do đó, mẹ sinh mổ nên chờ đến khi đã xì hơi, đại tiện bình thường và ăn được cháo đặc, thường là sau ba đến năm ngày, mới nên bắt đầu dùng quýt.

Mẹ nên bắt đầu ăn với số lượng ít, khoảng nửa quả đến một quả mỗi lần để theo dõi phản ứng của hệ tiêu hóa cá nhân cũng như quan sát phân của bé bú mẹ. Nên chọn thời điểm ăn vào giữa buổi sáng hoặc buổi chiều, sau bữa ăn chính từ một đến hai giờ để dạ dày được bảo vệ tối ưu. Tránh ăn quýt thay thế bữa phụ khi bụng rỗng hoặc ăn vào buổi tối muộn trước khi đi ngủ.

Hướng dẫn chọn và ăn quýt an toàn cho mẹ bỉm

Để nhận trọn vẹn dinh dưỡng mà không ảnh hưởng tới sức khỏe, phụ nữ sau sinh nên ưu tiên chọn những quả quýt có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, vỏ bóng mỏng, cuống còn tươi xanh và có mùi thơm tự nhiên. Tránh chọn quả có vỏ mềm nhũn, ủng nước hoặc xuất hiện các đốm mốc trắng, mốc xanh có thể sinh độc tố vi nấm gây hại. Khi bóc vỏ quýt, mẹ không nên bóc sạch hoàn toàn lớp màng xơ trắng bám ngoài múi quýt vì lớp xơ này chứa nhiều chất xơ thực vật và các flavonoid tự nhiên có lợi cho thành mạch máu và hệ tiêu hóa.

Trước khi ăn, cần rửa sạch quả quýt dưới vòi nước chảy để tránh bụi bẩn hoặc vi sinh vật bám dính từ vỏ lọt vào tép quả trong quá trình bóc tách. Chỉ nên ăn từ một đến hai quả quýt ngọt mỗi ngày, tuyệt đối không ăn những quả quýt non có vị chua gắt. Nếu gia đình muốn làm nước ép quýt, mẹ bỉm nên uống nước ép nguyên chất không thêm đường tinh luyện, không cho đá lạnh và nên uống ngay sau khi vắt để giữ trọn vẹn lượng vitamin C dễ bị oxy hóa khi tiếp xúc với không khí.

Lưu ý an toàn

Mẹ sau sinh có bệnh lý viêm loét dạ dày tá tràng, trào ngược dịch vị hoặc hội chứng ruột kích thích nên hạn chế ăn quýt và cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Khi nhận thấy trẻ bú mẹ có dấu hiệu tiêu chảy, quấy khóc nhiều hoặc nổi ban da sau khi mẹ ăn quýt, cần tạm ngừng loại quả này để theo dõi. Thông tin trong bài mang tính giáo dục sức khỏe thường thức, không thay thế cho chỉ dẫn dinh dưỡng cá nhân từ nhân viên y tế.

Tóm tắt

Phụ nữ sau sinh hoàn toàn có thể ăn quýt để bổ sung vitamin và nước cho cơ thể nếu ăn đúng cách và chọn quả ngọt chín. Việc sử dụng quýt điều độ kết hợp đa dạng các nhóm thực phẩm tươi khác sẽ giúp mẹ bỉm nhanh chóng hồi phục thể lực, cải thiện sức đề kháng và có nguồn sữa dồi dào, an toàn cho trẻ bú mẹ.