Mẹ đang cho con bú bị viêm họng có nên uống thuốc không?

Mẹ đang cho con bú bị viêm họng có nên uống thuốc là gì?

Viêm họng trong giai đoạn sau sinh thường phát sinh do sự xâm nhập của các loại virus đường hô hấp như Rhinovirus, Adenovirus, virus cúm hoặc vi khuẩn điển hình như liên cầu khuẩn nhóm A. Thời điểm nuôi con nhỏ, người mẹ thường xuyên trong tình trạng thiếu ngủ, căng thẳng thể chất và suy giảm miễn dịch tạm thời, tạo điều kiện thuận lợi cho các mầm bệnh tấn công niêm mạc vùng họng hầu.

Khi mẹ uống bất kỳ loại thuốc nào, hoạt chất sẽ đi vào máu và một phần có thể khuếch tán qua hàng rào biểu mô tuyến vú để bài tiết vào sữa mẹ. Tuy nhiên, mức độ thuốc đi vào sữa phụ thuộc vào nhiều yếu tố dược động học như trọng lượng phân tử, độ hòa tan trong lipid, khả năng liên kết với protein huyết tương và thời gian bán thải của thuốc. Việc nắm vững các đặc tính này giúp bác sĩ lựa chọn những hoạt chất bài tiết rất ít qua sữa hoặc bị phân hủy nhanh trong hệ tiêu hóa của trẻ, đảm bảo an toàn tối đa cho bé trong khi vẫn mang lại hiệu quả điều trị tối ưu cho người mẹ.

Nguyên tắc quyết định dùng thuốc khi mẹ cho con bú bị viêm họng

Viêm họng ở phụ nữ sau sinh là tình trạng khá phổ biến do hệ miễn dịch của người mẹ chưa hồi phục hoàn toàn sau thai kỳ, kết hợp với việc thức đêm chăm sóc trẻ. Khi xuất hiện cảm giác đau rát cổ họng, nuốt vướng hay sốt, câu hỏi lớn nhất của nhiều người mẹ là liệu có nên uống thuốc hay không vì sợ hóa chất ngấm vào sữa gây hại cho trẻ nhỏ.

Câu trả lời từ các chuyên gia y tế là người mẹ hoàn toàn có thể dùng thuốc, nhưng chỉ nên sử dụng khi thật sự cần thiết và phải theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ. Phần lớn trường hợp viêm họng cấp xuất phát từ nhiễm virus đường hô hấp trên và có thể tự thuyên giảm sau vài ngày chăm sóc hỗ trợ. Tuy nhiên, nếu viêm họng do vi khuẩn hoặc gây sốt cao, đau rát dữ dội khiến mẹ suy nhược, việc dùng đúng loại thuốc an toàn là điều quan trọng để mẹ hồi phục thể lực và duy trì việc chăm sóc bé tốt nhất.

Các nhóm thuốc thường được ưu tiên chỉ định cho mẹ đang cho con bú

Khi cần dùng thuốc, bác sĩ sẽ ưu tiên các hoạt chất có nồng độ bài tiết qua sữa mẹ cực thấp và ít nguy cơ gây tác dụng phụ ở trẻ nhỏ.

Để hạ sốt và giảm đau họng, paracetamol là lựa chọn đầu tay an toàn. Ibuprofen cũng là lựa chọn thay thế phù hợp với lượng bài tiết qua sữa rất thấp ở liều điều trị thông thường. Trong trường hợp viêm họng do nhiễm khuẩn được bác sĩ xác định, các kháng sinh nhóm beta-lactam như amoxicillin hoặc một số cephalosporin thường được chỉ định vì độ an toàn cao trong thời kỳ cho con bú. Với triệu chứng ho khan hoặc rát họng nhẹ, các loại siro thảo dược chuẩn hóa hoặc mật ong chanh nước ấm thường được khuyên dùng để làm dịu niêm mạc.

Những thành phần thuốc cần thận trọng và tránh tự ý sử dụng

Người mẹ cần tránh các loại thuốc viên cảm cúm phối hợp có chứa hoạt chất co mạch như pseudoephedrine hoặc phenylephrine, vì chúng có thể làm giảm lượng sữa mẹ và gây kích thích ở trẻ bú mẹ.

Các thuốc giảm ho trung ương nhóm opioid như codein hay dextromethorphan liều cao tuyệt đối không tự ý sử dụng do nguy cơ gây ức chế hô hấp và ngủ li bì ở trẻ sơ sinh. Ngoài ra, thuốc kháng histamin thế hệ một như chlorpheniramin hay diphenhydramine cũng cần hạn chế vì có thể gây buồn ngủ ở trẻ và làm giảm tiết sữa. Phụ nữ cho con bú không nên tự suy đoán độ an toàn của thuốc dựa trên kinh nghiệm khi mang thai, vì cơ chế qua sữa mẹ khác biệt so với qua nhau thai.

Cách giảm đau rát cổ họng tự nhiên và an toàn cho mẹ tại nhà

Với các trường hợp viêm họng nhẹ không có bội nhiễm vi khuẩn, việc kết hợp các giải pháp chăm sóc tại nhà có thể giúp mẹ dịu bớt khó chịu ở vùng họng mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào thuốc tây. Súc họng thường xuyên bằng nước muối sinh lý không phẩy chín phần trăm từ ba đến bốn lần mỗi ngày là biện pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao trong việc sát khuẩn tại chỗ và làm sạch chất nhầy ứ đọng.

Uống nhiều nước ấm, có thể dùng trà gừng ấm hoặc nước chanh mật ong nguyên chất để làm ẩm niêm mạc họng, hỗ trợ làm dịu các cơn ngứa rát. Giữ ẩm không khí trong phòng ngủ bằng máy tạo ẩm hoặc đặt một chậu nước sạch sẽ ngăn chặn tình trạng khô niêm mạc đường thở do điều hòa. Bên cạnh đó, người mẹ cần tranh thủ nghỉ ngơi tối đa khi bé ngủ, duy trì chế độ dinh dưỡng giàu vitamin C từ rau củ quả tươi và các món ăn mềm, lỏng, dễ nuốt như súp, cháo ấm để nâng cao sức đề kháng tự nhiên cho cơ thể.

Dấu hiệu cảnh báo viêm họng cần đi khám chuyên khoa tai mũi họng

Mặc dù phần lớn các đợt đau họng là lành tính, người mẹ đang cho con bú không nên chủ quan chịu đựng quá mức nếu bệnh có chiều hướng diễn tiến phức tạp. Việc chậm trễ điều trị y tế có thể khiến nhiễm trùng lan rộng sang các vùng lân cận như thanh quản, phế quản hoặc dẫn đến biến chứng áp xe quanh amidan, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe tổng thể của mẹ.

Người mẹ cần đến ngay các cơ sở y tế hoặc bệnh viện có chuyên khoa Tai Mũi Họng để được thăm khám trực tiếp nếu gặp các triệu chứng báo động sau: sốt cao trên ba mươi tám độ năm không hạ sau khi dùng thuốc hạ sốt thông thường; cảm giác đau họng dữ dội khiến mẹ không thể nuốt nước bọt hay ăn uống; khó thở, thở rít hoặc có tiếng khò khè; nuốt nghẹn và cứng hàm; xuất hiện mủ trắng hoặc giả mạc trên bề mặt amidan; nổi hạch góc hàm sưng to và đau nhức rõ rệt. Khi đi khám, mẹ hãy thông báo rõ ràng cho bác sĩ về việc mình đang nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn hoặc một phần để được kê đơn thuốc phù hợp nhất.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục y khoa và không thay thế cho lời khuyên, chẩn đoán hay phác đồ điều trị trực tiếp từ nhân viên y tế. Phụ nữ đang cho con bú tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau liều cao hoặc các viên ngậm trôi nổi không rõ nguồn gốc. Khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào, mẹ cần uống ngay sau cữ bú để nồng độ hoạt chất trong máu và sữa hạ xuống mức thấp nhất trước cữ bú tiếp theo. Nếu nhận thấy trẻ có các dấu hiệu bất thường như tiêu chảy, phát ban da, bú kém hoặc ngủ li bì khác lạ, cần tạm ngừng thuốc và đưa trẻ đi khám ngay lập tức.

Tóm tắt

Viêm họng trong giai đoạn cho con bú hoàn toàn có thể kiểm soát an toàn nếu người mẹ bình tĩnh áp dụng đúng biện pháp chăm sóc và tuân thủ hướng dẫn dùng thuốc từ bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý dùng kháng sinh hay các loại thuốc phối hợp khi chưa có chỉ định chuyên môn. Việc phối hợp giữa thăm khám y tế kịp thời và nghỉ ngơi hợp lý sẽ giúp mẹ nhanh chóng hồi phục mà vẫn bảo vệ trọn vẹn nguồn sữa cho bé.