Mẹ cho con bú uống thuốc cảm được không và lựa chọn thuốc

Mẹ cho con bú uống thuốc cảm là gì?

Cảm cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên phổ biến do virus gây ra, biểu hiện qua các triệu chứng quen thuộc như sốt, đau đầu, nghẹt mũi, hắt hơi, ho và đau nhức cơ thể. Đối với phụ nữ trong giai đoạn nuôi con bằng sữa mẹ, hệ miễn dịch có thể suy giảm sau quá trình sinh nở và do thiếu ngủ thường xuyên, khiến cơ thể dễ bị mầm bệnh tấn công.

Khi mẹ mắc bệnh, hầu hết các tác nhân virus không lây truyền qua sữa mẹ, nhưng các thành phần hóa dược từ thuốc mẹ uống có thể đi vào tuần hoàn máu và khuếch tán một phần vào sữa. Do đó, việc hiểu rõ cơ chế bài tiết thuốc qua sữa mẹ và lựa chọn đúng hoạt chất điều trị là vô cùng cần thiết. Điều này giúp kiểm soát triệu chứng cảm hiệu quả, duy trì thể trạng khỏe mạnh cho người mẹ, đồng thời ngăn chặn các tác động bất lợi đến sự an toàn và chất lượng dinh dưỡng của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

Khả năng bài tiết của thuốc vào sữa mẹ và nguyên tắc sử dụng

Mẹ đang nuôi con bằng sữa mẹ khi bị cảm cúm hoàn toàn có thể sử dụng thuốc để giảm bớt mệt mỏi nhưng cần tuân thủ nguyên tắc an toàn chặt chẽ. Đa phần các loại thuốc mẹ uống đều có khả năng đi vào dòng máu rồi bài tiết một lượng nhất định vào sữa mẹ. Mức độ tác động đến em bé phụ thuộc vào loại hoạt chất, liều lượng, khả năng hấp thu của trẻ và độ tuổi của bé, đặc biệt là trẻ sơ sinh hoặc trẻ sinh non có chức năng gan thận chưa hoàn thiện.

Nguyên tắc quan trọng nhất là ưu tiên dùng thuốc đơn chất thay vì các chế phẩm cảm cúm phối hợp nhiều thành phần. Thuốc đơn chất giúp dễ dàng kiểm soát tác dụng của từng hoạt chất, hạn chế nguy cơ tương tác và tránh nạp vào cơ thể những thành phần không cần thiết. Người mẹ không nên tự ý mua các gói thuốc cảm tổng hợp bán sẵn trên thị trường vì chúng thường chứa chất co mạch hoặc giảm ho không phù hợp với phụ nữ cho con bú.

Các nhóm thuốc cảm có độ an toàn cao cho phụ nữ đang cho con bú

Khi cần hạ sốt hoặc giảm đau cơ, đau đầu, paracetamol là hoạt chất đầu tay được đánh giá an toàn cho phụ nữ đang cho con bú. Lượng paracetamol qua sữa mẹ rất thấp và hiếm khi gây tác dụng phụ cho trẻ. Một lựa chọn thay thế khác là ibuprofen, một thuốc kháng viêm không steroid có nồng độ bài tiết qua sữa cực kỳ thấp và thời gian bán thải ngắn, thích hợp khi mẹ bị đau nhức nhiều.

Đối với triệu chứng nghẹt mũi và chảy nước mũi, mẹ nên ưu tiên dùng nước muối sinh lý dạng xịt hoặc rửa mũi. Nếu bắt buộc phải dùng thuốc xịt chống nghẹt mũi, có thể tham khảo ý kiến bác sĩ về các thuốc co mạch tại chỗ như oxymetazoline trong thời gian ngắn vài ngày, tránh dùng đường uống toàn thân. Với tình trạng ho và rát họng, siro chứa thảo dược tự nhiên, mật ong pha nước ấm hoặc kẹo ngậm thông họng thông thường là những giải pháp hỗ trợ an toàn giúp làm dịu niêm mạc họng.

Những hoạt chất trị cảm cần tránh khi đang nuôi con bằng sữa mẹ

Một số hoạt chất cảm cúm thông thường có thể tiềm ẩn rủi ro đáng kể cho trẻ nhỏ hoặc làm suy giảm nguồn sữa mẹ. Đáng chú ý nhất là pseudoephedrine và phenylephrine, hai hoạt chất co mạch thường xuất hiện trong các viên cảm cúm đa thành phần. Pseudoephedrine có thể làm giảm mạnh việc sản xuất sữa mẹ bằng cách ức chế bài tiết prolactin, đồng thời dễ khiến trẻ bứt rứt, mất ngủ, tim đập nhanh.

Ngoài ra, phụ nữ đang nuôi con bằng sữa mẹ phải tuyệt đối tránh xa các thuốc giảm ho chứa dẫn xuất opioid như codein và hydrocodone. Ở một số phụ nữ có chuyển hóa cực nhanh qua enzym gan, codein sẽ chuyển thành morphin với nồng độ rất cao trong sữa, gây nguy cơ ức chế hô hấp, ngủ li bì và đe dọa tính mạng của em bé. Aspirin cũng không được khuyến cáo vì có nguy cơ liên quan đến hội chứng Reye ở trẻ nhỏ và ảnh hưởng chức năng tiểu cầu. Thuốc kháng histamin thế hệ một như chlorpheniramine có thể gây buồn ngủ quá mức ở trẻ và cũng làm giảm lượng sữa.

Biện pháp chăm sóc tự nhiên và phòng ngừa lây nhiễm cho bé

Bên cạnh việc dùng thuốc theo hướng dẫn y tế, mẹ có thể áp dụng nhiều biện pháp hỗ trợ tự nhiên để giảm triệu chứng mà không cần nạp nhiều hóa chất vào cơ thể. Xông mũi họng bằng hơi nước ấm, nhỏ nước muối sinh lý thường xuyên giúp làm loãng dịch nhầy và thông thoáng đường thở. Uống nhiều nước ấm, trà gừng, nước chanh mật ong giúp bổ sung thể dịch, duy trì độ ẩm cho niêm mạc họng và hỗ trợ quá trình tiết sữa.

Mẹ bị cảm cần nghỉ ngơi tối đa, ăn uống đủ chất với các món súp, cháo ấm dễ tiêu để nhanh chóng phục hồi thể lực. Trong quá trình chăm sóc trẻ, mẹ vẫn nên tiếp tục cho con bú vì sữa mẹ cung cấp kháng thể quý giá giúp bé chống lại chính virus mà mẹ đang mắc phải. Để tránh lây truyền virus qua giọt bắn hô hấp, mẹ nên đeo khẩu trang khi bế con, rửa tay kỹ bằng xà phòng trước khi chạm vào trẻ hoặc vắt sữa.

Lưu ý an toàn

Các thông tin trên chỉ mang tính chất giáo dục kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa hoặc dược sĩ lâm sàng. Người mẹ tuyệt đối không tự ý mua thuốc cảm phối hợp nhiều thành phần, không tự điều chỉnh liều lượng hoặc kéo dài ngày dùng thuốc. Nếu trẻ có biểu hiện bất thường như ngủ li bì khó đánh thức, bú kém, nôn trớ, phát ban hoặc khó thở sau khi mẹ uống thuốc, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để kiểm tra ngay lập tức. Mẹ cũng cần đi khám nếu sốt cao liên tục không hạ hoặc ho nặng ngực kéo dài.

Tóm tắt

Phụ nữ đang cho con bú hoàn toàn có thể dùng một số loại thuốc cảm khi cần thiết nhưng phải có sự định hướng từ bác sĩ hoặc dược sĩ. Việc ưu tiên các biện pháp chăm sóc tại nhà, dùng thuốc đơn thành phần an toàn và theo dõi phản ứng của trẻ là nguyên tắc then chốt giúp mẹ sớm bình phục mà vẫn bảo vệ nguồn sữa cho con.