Mẹ bị sôi bụng cho con bú có sao không và cách khắc phục

Mẹ bị sôi bụng cho con bú là gì?

Sôi bụng là thuật ngữ mô tả âm thanh phát ra từ ổ bụng khi thức ăn, dịch tiêu hóa và các bóng khí di chuyển dọc theo dạ dày cùng các quai ruột non và ruột già dưới tác động của nhu động ruột. Ở phụ nữ sau sinh đang trong giai đoạn cho con bú, hệ tiêu hóa thường nhạy cảm hơn do tác động kết hợp của sự thay đổi hormone sinh dục, áp lực chăm sóc con nhỏ và chế độ dinh dưỡng có nhiều xáo trộn so với thời kỳ mang thai. Hiện tượng này nhìn chung là lành tính nếu không kèm theo đau quặn bụng, sốt hoặc tiêu chảy. Sự xuất hiện của tiếng sôi bụng phản ánh quá trình tiêu hóa đang diễn ra liên tục, tuy nhiên nếu âm thanh này xuất hiện dày đặc kèm theo cảm giác đầy hơi, khó tiêu thì người mẹ cần xem xét lại thực đơn và thói quen sinh hoạt hàng ngày để có biện pháp hỗ trợ tiêu hóa thích hợp.

Mẹ bị sôi bụng ảnh hưởng như thế nào đến chất lượng sữa và em bé

Nhiều bà mẹ lo ngại rằng khí và dịch gây sôi trong bụng mình có thể ngấm vào sữa khiến trẻ sơ sinh bị chướng bụng hay đau quặn ruột. Tuy nhiên, theo sinh lý học, sữa mẹ được tiết ra từ các nang sữa thông qua hệ tuần hoàn máu và dinh dưỡng hấp thu, chứ không trực tiếp liên thông với lượng khí trong ống tiêu hóa của mẹ.

Do đó, hiện tượng sôi bụng đơn thuần hoàn toàn không làm biến đổi cấu trúc hoặc chất lượng dinh dưỡng của dòng sữa mẹ. Em bé vẫn có thể bú mẹ bình thường và an toàn. Dù vậy, nếu người mẹ gặp phải tình trạng nhiễm khuẩn đường ruột cấp tính hoặc rối loạn chuyển hóa nặng làm suy nhược cơ thể, lượng sữa có thể tạm thời giảm sút do mẹ mệt mỏi, chán ăn hoặc mất nước. Mẹ chỉ cần chú ý chăm sóc tốt hệ tiêu hóa và nghỉ ngơi hợp lý.

Những nguyên nhân phổ biến khiến mẹ sau sinh hay bị sôi bụng

Sau giai đoạn sinh nở, cơ thể người phụ nữ trải qua sự thay đổi lớn về nồng độ hormone nội tiết, khiến trương lực cơ trơn của dạ dày và ruột giảm nhẹ, dẫn đến nhu động ruột hoạt động thất thường. Bên cạnh đó, việc người mẹ ăn uống tẩm bổ quá mức với nhiều món dầu mỡ, chất đạm đặc hoặc dùng nhiều thực phẩm sinh khí như đậu đỗ, súp lơ, nước có gas cũng khiến đường ruột dễ tích tụ bóng khí.

Một số nguyên nhân khác bao gồm thói quen ăn vội vàng trong lúc trông con làm nuốt nhiều không khí, hội chứng ruột kích thích tái phát do căng thẳng thiếu ngủ sau sinh, hoặc chứng không dung nạp lactose tạm thời khi mẹ uống nhiều sữa tươi công thức. Sự mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột sau thời gian dùng kháng sinh dự phòng khi sinh cũng tạo điều kiện cho vi khuẩn lên men sinh nhiều hơi, phát ra tiếng sôi ùng ục.

Phương pháp cải thiện tình trạng sôi bụng an toàn cho mẹ tại nhà

Để giảm bớt cảm giác khó chịu và tiếng sôi bụng, người mẹ nên bắt đầu từ việc điều chỉnh thói quen ăn uống mỗi ngày. Thay vì ăn các bữa lớn quá no, mẹ nên chia nhỏ thành bốn đến năm bữa ăn trong ngày để giảm tải áp lực cho dạ dày và ruột. Khi ăn, cần nhai kỹ, nuốt chậm, tránh nói chuyện nhiều trong lúc nhai để hạn chế nuốt phải không khí vào ống tiêu hóa.

Thực đơn hàng ngày nên ưu tiên các món hấp, luộc mềm, ấm nóng và dễ tiêu hóa; hạn chế tối đa đồ chiên rán nhiều dầu mỡ, thức ăn cay nóng hoặc thực phẩm lên men chua chưa qua chế biến kỹ. Người mẹ có thể uống từng ngụm nước ấm nhỏ rải rác trong ngày, kết hợp dùng một cốc nước gừng ấm pha loãng sau bữa ăn để hỗ trợ tống xuất hơi thừa. Ngoài ra, động tác xoa bụng nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ quanh rốn trong khoảng năm đến mười phút cũng giúp kích thích nhu động ruột lưu thông trơn tru hơn.

Thời điểm người mẹ cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa để kiểm tra

Mặc dù phần lớn các trường hợp sôi bụng sau sinh là hiện tượng sinh lý thoáng qua, người mẹ không nên chủ quan nếu tình trạng này kéo dài kèm theo các biểu hiện bất thường toàn thân. Nếu tiếng sôi bụng đi cùng triệu chứng đau thắt vùng bụng dưới hoặc đau quặn từng cơn tăng dần, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo của viêm loét dạ dày tá tràng, viêm đại tràng hoặc rối loạn chức năng tiêu hóa cần can thiệp y tế.

Người mẹ cần đến cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám khi nhận thấy các dấu hiệu nghiêm trọng như sốt cao, nôn ói liên tục, tiêu chảy kéo dài trên hai ngày, phân lỏng có bọt hoặc lẫn chất nhầy máu. Việc chẩn đoán sớm sẽ giúp xác định chính xác nguyên nhân, bảo vệ thể trạng cho người mẹ và tránh nguy cơ lây nhiễm vi khuẩn gây bệnh sang môi trường chăm sóc trẻ sơ sinh.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức chăm sóc sức khỏe thường thức, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị y khoa trực tiếp. Phụ nữ đang cho con bú tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc giảm co thắt, thuốc kháng sinh hoặc thuốc cầm tiêu chảy mà không có hướng dẫn từ bác sĩ. Người mẹ cần thận trọng khi sử dụng các bài thuốc truyền miệng không rõ nguồn gốc để tránh nguy cơ hoạt chất bài tiết qua sữa mẹ gây ảnh hưởng xấu đến trẻ.

Tóm tắt

Hiện tượng sôi bụng ở mẹ đang cho con bú phần lớn là phản ứng tiêu hóa lành tính và có thể cải thiện tốt nhờ điều chỉnh lối sống cùng thực đơn hàng ngày. Người mẹ nên kiên trì theo dõi cơ thể, ăn uống khoa học và giữ tinh thần thoải mái để đảm bảo nguồn sữa chất lượng cho con. Nếu xuất hiện các dấu hiệu rối loạn tiêu hóa kéo dài hoặc ảnh hưởng thể trạng, việc thăm khám trực tiếp tại cơ sở y tế là bước cần thiết.