Mẹ bị cảm cúm có nên cho con bú không và các lưu ý

Mẹ bị cảm cúm có nên cho con bú là gì?

Cảm cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do các chủng virus cúm gây ra, biểu hiện bằng các triệu chứng như sốt, ho khan, nghẹt mũi, chảy nước mũi, đau họng, đau nhức mỏi cơ và mệt mỏi toàn thân. Đối với phụ nữ đang nuôi con nhỏ, hệ thống miễn dịch sau sinh có thể chưa hồi phục hoàn toàn, khiến cơ thể dễ bị tấn công bởi các tác nhân gây bệnh đường hô hấp.

Nhiều người lầm tưởng rằng khi cơ thể mẹ bị nhiễm virus thì dòng sữa cũng chứa mầm bệnh và bắt buộc phải cai sữa tạm thời. Tuy nhiên, các nghiên cứu y học thực tiễn đã chứng minh virus cúm không đi vào mô tuyến vú hay bài tiết qua sữa mẹ. Sữa mẹ trong giai đoạn này không chỉ giữ nguyên giá trị dinh dưỡng thiết yếu mà còn chứa đựng nồng độ cao các globulin miễn dịch đặc hiệu giúp bé chống đỡ nguy cơ lây nhiễm từ môi trường bên ngoài.

Cơ chế kháng thể trong sữa mẹ bảo vệ trẻ khi mẹ bị cúm

Khi người mẹ nhiễm virus cúm, cơ thể sẽ kích hoạt hệ thống miễn dịch tự nhiên để sản sinh các kháng thể đặc hiệu nhằm chống lại tác nhân gây bệnh. Những kháng thể này cùng nhiều dưỡng chất miễn dịch hòa tan được vận chuyển trực tiếp vào dòng sữa mẹ. Khi trẻ bú mẹ, bé sẽ tiếp nhận thụ động nguồn kháng thể bảo vệ quý giá này, giúp giảm đáng kể nguy cơ nhiễm bệnh hoặc giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng nếu chẳng may bị lây nhiễm. Do đó, việc duy trì sữa mẹ trong đợt cảm cúm là giải pháp bảo vệ sức khỏe tốt nhất cho trẻ nhỏ, thay vì ngừng cho bú đột ngột khiến trẻ mất đi lá chắn phòng vệ tự nhiên.

Đường lây truyền thực tế của virus cúm giữa mẹ và bé

Virus gây cảm cúm lây lan chủ yếu qua các giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi, sổ mũi hoặc nói chuyện ở cự ly gần, cũng như qua tiếp xúc bề mặt tay dính dịch tiết rồi chạm vào niêm mạc mắt, mũi, miệng. Dòng sữa mẹ không phải là con đường bài tiết hay truyền dẫn virus cúm. Do đó, nguy cơ lây nhiễm cho trẻ không bắt nguồn từ việc bú sữa mà đến từ khoảng cách tiếp xúc quá gần giữa mẹ và con trong quá trình bế ẵm, chăm sóc hàng ngày. Nhận thức đúng đường lây truyền giúp người mẹ tập trung vào các biện pháp phòng vệ tiếp xúc thay vì lo lắng về chất lượng sữa.

Biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn khi chăm sóc và cho bé bú

Để bảo vệ tối đa cho trẻ trong thời gian mẹ bị cảm cúm, việc thực hiện nghiêm ngặt các nguyên tắc vệ sinh là điều bắt buộc. Trước khi bế ẵm bé hoặc chuẩn bị dụng cụ hút sữa, mẹ cần rửa tay kỹ bằng xà phòng dưới vòi nước sạch hoặc dung dịch sát khuẩn tay nhanh chứa cồn. Trong suốt quá trình tiếp xúc trực tiếp và cho con bú, mẹ phải luôn đeo khẩu trang y tế che kín mũi miệng, tránh hắt hơi hoặc ho về phía trẻ. Ngoài ra, việc thường xuyên lau khử khuẩn các bề mặt tiếp xúc thường xuyên như máy hút sữa, bình sữa, nôi cũi và đồ chơi cũng giúp hạn chế mầm bệnh lây lan trong không gian sinh hoạt gia đình.

Lựa chọn vắt sữa mẹ khi người mẹ quá mệt mỏi

Trong những ngày mẹ cảm thấy mệt mỏi nhiều, sốt cao, đau nhức cơ bắp hoặc ho dai dẳng, việc vắt sữa ra ngoài là giải pháp thay thế rất hữu ích. Mẹ có thể sử dụng máy hút sữa đã được tiệt trùng sạch sẽ để duy trì nguồn sữa ổn định cho bé mà không làm đứt đoạn chu kỳ tạo sữa. Sau khi vắt sữa vào bình vô khuẩn, một thành viên khỏe mạnh trong gia đình có thể hỗ trợ cho bé bú. Phương án này vừa đảm bảo em bé vẫn nhận trọn vẹn dinh dưỡng và kháng thể miễn dịch, vừa giúp người mẹ có thêm thời gian nghỉ ngơi, hồi phục sức khỏe mà không phải tiếp xúc gần với con liên tục.

Nguyên tắc sử dụng thuốc cảm cúm an toàn khi đang cho con bú

Phụ nữ đang trong giai đoạn cho con bú cần đặc biệt thận trọng khi sử dụng bất kỳ loại dược phẩm nào để làm giảm triệu chứng cảm cúm. Nhiều thành phần thuốc thông mũi chứa hoạt chất co mạch có thể làm giảm lượng sữa tiết ra hoặc bài tiết qua sữa gây kích thích cho trẻ. Mẹ không được tự ý sử dụng các thuốc kháng sinh hay thuốc kháng virus mà không có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa. Khi có triệu chứng sốt cao, đau đầu nhiều, mẹ nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn để được tư vấn các hoạt chất hạ sốt giảm đau đơn chất an toàn, đảm bảo kiểm soát tốt triệu chứng mà không ảnh hưởng xấu đến bé.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe phổ quát, không thay thế cho việc thăm khám y khoa trực tiếp. Phụ nữ đang cho con bú tuyệt đối không tự ý mua và phối hợp các loại thuốc cảm cúm, thuốc kháng sinh hoặc thuốc xịt mũi khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ. Nếu mẹ có biểu hiện sốt cao kéo dài không hạ, khó thở, tức ngực hoặc nếu trẻ sơ sinh xuất hiện các dấu hiệu như bú kém, ngủ li bì, thở khò khè, cần đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất để được kiểm tra kịp thời.

Tóm tắt

Mẹ đang cho con bú khi mắc cảm cúm vẫn có thể duy trì nguồn sữa quý giá cho bé nếu thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng ngừa giọt bắn và giữ vệ sinh thân thể. Việc tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào là chìa khóa giúp bảo vệ tối đa sức khỏe của cả hai mẹ con.