Máy đo huyết áp cổ tay có chính xác không và cách dùng chuẩn

Máy đo huyết áp cổ tay có chính xác không là gì?

Máy đo huyết áp cổ tay là thiết bị y tế điện tử sử dụng phương pháp đo dao động huyết động học để ghi nhận chỉ số huyết áp tâm thu, huyết áp tâm trương và nhịp tim tại vị trí động mạch quay. Thiết bị tích hợp màn hình hiển thị cùng vòng bít quấn liền khối, tạo sự thuận tiện tối đa cho người sử dụng so với các dòng máy bắp tay truyền thống vốn có dây dẫn khí cồng kềnh.

Về nguyên lý vận hành, cảm biến áp suất bên trong máy sẽ bắt các rung động của dòng máu khi túi khí xả dần, từ đó thuật toán nội bộ tính toán ra các giá trị huyết áp tương ứng. Mặc dù công nghệ cảm biến hiện đại đã nâng cao độ nhạy, nhưng độ chính xác của kết quả đo ở cổ tay chịu tác động trực tiếp bởi tư thế người đo và độ đàn hồi mạch máu ngoại biên. Do đó, việc nắm vững bản chất hoạt động của thiết bị là bước đầu tiên để sử dụng đúng cách.

Khả năng đo lường thực tế của máy đo huyết áp cổ tay

Về mặt công nghệ y tế, máy đo huyết áp cổ tay chính hãng đều trải qua các thử nghiệm lâm sàng và có khả năng đưa ra chỉ số huyết áp tâm thu lẫn huyết áp tâm trương đáng tin cậy. Tuy vậy, mức độ chính xác trong thực tế sử dụng phụ thuộc rất lớn vào người thao tác.

Động mạch quay ở cổ tay nằm gần bề mặt da nhưng có khẩu kính hẹp hơn động mạch cánh tay. Khi đặt máy không đúng độ cao ngang tim, áp lực thủy tĩnh của cột máu sẽ làm thay đổi kết quả. Cụ thể, nếu cổ tay đặt thấp hơn tim, chỉ số đo được thường cao hơn thực tế; ngược lại, nếu nâng cổ tay cao hơn tim, huyết áp hiển thị sẽ thấp hơn. Do đó, thiết bị chỉ thực sự chính xác khi người dùng tuân thủ nghiêm ngặt tư thế đo được khuyến cáo.

Những trường hợp phù hợp để dùng máy đo cổ tay

Dù máy đo huyết áp bắp tay vẫn được xem là tiêu chuẩn vàng trong theo dõi huyết áp tại nhà, máy đo huyết áp cổ tay lại là giải pháp thay thế rất hữu ích cho một số nhóm người dùng đặc thù.

Những người có chu vi bắp tay quá lớn hoặc bắp tay bị đau do chấn thương, viêm da, phù bạch huyết sau phẫu thuật thường rất khó tìm được vòng bít bắp tay vừa vặn. Trong tình huống này, vòng bít cổ tay nhỏ gọn sẽ giúp việc kiểm tra huyết áp diễn ra êm ái và khả thi hơn. Ngoài ra, kích thước gọn nhẹ của máy cổ tay cũng đặc biệt thuận tiện cho những người thường xuyên phải di chuyển, công tác xa hoặc cần kiểm tra huyết áp nhanh tại nơi làm việc mà không cần cởi bớt trang phục dày.

Các đối tượng không nên dùng máy đo huyết áp cổ tay

Người mắc bệnh xơ vữa động mạch, đái tháo đường lâu năm hoặc người cao tuổi thường có hiện tượng thành mạch ngoại vi bị xơ cứng và giảm độ đàn hồi. Động mạch ở vùng cổ tay chịu ảnh hưởng rõ rệt bởi tiến trình này, dẫn đến dao động áp lực truyền qua mô không phản ánh chính xác áp lực trung tâm.

Bên cạnh đó, các bệnh nhân mắc chứng run tay do bệnh Parkinson, rối loạn nhịp tim hoặc người có tuần hoàn máu đầu chi kém cũng không nên ưu tiên dòng máy này. Những cử động rung giật dù rất nhỏ ở cổ tay trong lúc bơm xả khí đều có thể khiến cảm biến dao động của máy đọc sai thông số, tạo ra kết quả thiếu nhất quán. Đối với các nhóm đối tượng này, máy đo bắp tay vẫn là lựa chọn an toàn và ổn định hơn.

Hướng dẫn thao tác đo huyết áp cổ tay đúng kỹ thuật

Để hạn chế tối đa sai số khi dùng máy đo cổ tay, người dùng cần chuẩn bị kỹ càng trước khi bấm nút đo. Trước khi đo ít nhất 30 phút, không nên uống cà phê, rượu bia, hút thuốc lá hoặc vận động thể lực nặng. Người đo cần ngồi nghỉ ngơi thư giãn ở không gian yên tĩnh từ 5 đến 10 phút.

Khi thực hiện, cần tháo đồng hồ, trang sức và kéo tay áo lên để vòng bít tiếp xúc trực tiếp với da cổ tay, cách nếp gấp cổ tay khoảng 1 đến 2 cm. Đặt cùi chỏ lên mặt bàn phẳng, nâng cổ tay lên ngang mức tim và giữ cố định. Trong suốt quá trình máy bơm và đo, tuyệt đối không di chuyển ngón tay, không lắc cổ tay và không nói chuyện. Nếu muốn đo lại lần hai, hãy chờ ít nhất 2 đến 3 phút để mạch máu hồi phục hoàn toàn.

Lưu ý an toàn

Máy đo huyết áp tại nhà chỉ có giá trị theo dõi khuynh hướng dao động của huyết áp, không dùng để tự chẩn đoán bệnh lý tăng huyết áp hay hạ huyết áp. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý tăng giảm liều lượng hoặc ngừng sử dụng thuốc tim mạch dựa trên kết quả của một vài lần đo. Mọi sự thay đổi về đơn thuốc bắt buộc phải có chỉ định trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa tim mạch. Khi nhận thấy các chỉ số huyết áp dao động thất thường kèm theo triệu chứng đau thắt ngực, khó thở hoặc chóng mặt, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất.

Tóm tắt

Máy đo huyết áp cổ tay là công cụ hỗ trợ theo dõi huyết áp tiện dụng nếu được dùng đúng quy trình và đúng người. Để đảm bảo an toàn, người dùng nên định kỳ đối chiếu chỉ số với máy đo bắp tay tại cơ sở y tế và luôn tham vấn bác sĩ chuyên khoa tim mạch khi có chỉ số bất thường.