Mất vị giác COVID là nặng hay nhẹ?

Mất vị giác COVID là gì?

Mất vị giác do COVID-19 là hiện tượng giảm hoặc mất hoàn toàn khả năng nhận biết các vị cơ bản như ngọt, mặn, chua, đắng và umami. Triệu chứng này thường đi kèm với tình trạng giảm hoặc mất khứu giác, bởi vì cảm nhận hương vị thực phẩm phụ thuộc rất lớn vào sự phối hợp giữa thần kinh vị giác và thần kinh khứu giác.

Theo các nghiên cứu y học phổ quát, vi rút SARS-CoV-2 xâm nhập vào cơ thể thông qua thụ thể ACE2, vốn xuất hiện với mật độ cao tại các tế bào biểu mô hỗ trợ quanh chồi vị giác và tế bào thần kinh khứu giác. Sự tấn công này gây ra phản ứng viêm cục bộ nhẹ, làm gián đoạn tạm thời quá trình truyền tín hiệu vị giác lên não bộ. Hầu hết các trường hợp mất vị giác đều biến mất sau một thời gian ngắn khi vi rút bị đẩy lùi và các tế bào niêm mạc được tái tạo.

Mất vị giác khi mắc COVID-19 có phải là dấu hiệu bệnh chuyển nặng không

Hiện tượng mất vị giác đơn thuần khi mắc COVID-19 không được coi là tiêu chí đánh giá bệnh ở mức độ nặng hay nguy hiểm đến tính mạng. Các dấu hiệu cảnh báo COVID-19 chuyển nặng thường bao gồm khó thở, thở gấp, đau tức ngực kéo dài, tím tái môi hoặc đầu ngón tay và chỉ số nồng độ ô xy trong máu giảm thấp.

Mất vị giác thường xuất hiện ở giai đoạn đầu của bệnh, phổ biến ở những trường hợp nhiễm vi rút thể nhẹ hoặc trung bình. Tuy nhiên, dù không gây nguy hiểm trực tiếp đến chức năng hô hấp, tình trạng này lại ảnh hưởng đáng kể đến tâm lý và vị giác của người bệnh. Việc không cảm nhận được hương vị thức ăn dễ dẫn đến chán ăn, bỏ bữa, từ đó làm suy giảm thể trạng và kéo dài thời gian phục hồi. Do đó, người bệnh cần chú ý duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ ngay cả khi không thấy ngon miệng.

Cơ chế gây suy giảm vị giác và khứu giác do vi rút SARS-CoV-2

Khả năng thưởng thức món ăn là sự kết hợp chặt chẽ giữa vị giác từ chồi vị giác trên lưỡi và khứu giác từ niêm mạc mũi. Khi vi rút SARS-CoV-2 xâm nhập, chúng không trực tiếp phá hủy hoàn toàn các dây thần kinh cảm giác mà tấn công các tế bào nâng đỡ xung quanh. Phản ứng viêm tại niêm mạc mũi và khoang miệng khiến tín hiệu mùi và vị bị cản trở hoặc biến dạng.

Bên cạnh đó, tình trạng nghẹt mũi, tăng tiết dịch nhầy trong giai đoạn cấp tính cũng góp phần làm giảm khả năng tiếp xúc của các phân tử hương vị với cơ quan cảm thụ. Khi tình trạng viêm nhiễm giảm dần, các tế bào hỗ trợ bắt đầu hồi phục và phục hồi chức năng cảm nhận bình thường. Ở một số ít người, quá trình tái tạo thần kinh diễn ra chậm hơn, dẫn đến hiện tượng biến dạng vị giác hoặc cảm thấy mùi vị lạ trong một khoảng thời gian sau khi test COVID-19 đã âm tính.

Thời gian phục hồi vị giác trung bình sau nhiễm vi rút

Thời gian hồi phục vị giác ở mỗi người bệnh COVID-19 có sự khác biệt tùy thuộc vào thể trạng, độ tuổi và mức độ tổn thương niêm mạc. Theo theo dõi y khoa phổ biến, khoảng 70 đến 80 phần trăm người bệnh ghi nhận sự cải thiện và phục hồi hoàn toàn vị giác trong vòng 2 đến 4 tuần kể từ khi khởi phát triệu chứng.

Đối với một số trường hợp gặp hội chứng hậu COVID-19, thời gian này có thể kéo dài từ vài tháng đến nửa năm. Sự phục hồi chậm này liên quan đến quá trình tái tạo tế bào thần kinh ngoại biên và điều chỉnh lại sự dẫn truyền thần kinh lên vỏ não. Người bệnh cần giữ tâm lý kiên nhẫn, tránh quá lo âu vì phần lớn các trường hợp rối loạn vị giác kéo dài vẫn có khả năng tự bình phục theo thời gian mà không để lại di chứng vĩnh viễn.

Hướng dẫn chăm sóc và hỗ trợ phục hồi vị giác tại nhà

Để hỗ trợ quá trình phục hồi vị giác an toàn, người bệnh có thể thực hiện một số biện pháp chăm sóc sức khỏe cơ bản tại nhà. Đầu tiên, việc giữ vệ sinh khoang miệng sạch sẽ bằng cách đánh răng đều đặn và súc miệng bằng nước muối sinh lý giúp giảm bớt vi khuẩn, làm sạch niêm mạc lưỡi và tạo điều kiện thuận lợi cho chồi vị giác hoạt động.

Về chế độ ăn uống, nên ưu tiên các món ăn mềm, dễ nuốt, bổ sung đầy đủ vitamin và khoáng chất từ rau xanh, trái cây tươi và thực phẩm giàu đạm. Người bệnh có thể chế biến món ăn có màu sắc hấp dẫn, nhiệt độ vừa phải và kết cấu đa dạng để kích thích cảm giác thèm ăn. Đồng thời, cần uống đủ nước mỗi ngày để giữ ẩm niêm mạc miệng. Tránh sử dụng thực phẩm quá cay nóng, quá chua hoặc chứa chất kích thích vì có thể gây tổn thương niêm mạc đang nhạy cảm.

Lưu ý an toàn

Mất vị giác đơn thuần là triệu chứng lành tính, nhưng người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc kê đơn như corticosteroid đường uống hoặc thuốc xịt xơ hóa niêm mạc khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Nếu mất vị giác đi kèm các triệu chứng nguy hiểm như sốt cao không hạ, khó thở, tức ngực, mệt mỏi lơ mơ hoặc chán ăn kéo dài gây sụt cân nhanh, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng hoặc Nội khoa thăm khám và tư vấn kịp thời.

Tóm tắt

Tóm lại, mất vị giác khi nhiễm COVID-19 là một triệu chứng phổ biến, phần lớn thuộc thể nhẹ và có khả năng tự phục hồi sau vài tuần. Người bệnh không nên quá hoang mang mà hãy tập trung chăm sóc dinh dưỡng, giữ vệ sinh khoang miệng và theo dõi sức khỏe tổng quát. Khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường hoặc triệu chứng kéo dài gây ảnh hưởng lớn đến cuộc sống, việc tham khảo ý kiến nhân viên y tế là giải pháp an toàn và hiệu quả nhất.