Mắt trũng là gì, nguyên nhân và cách khắc phục

Mắt trũng là gì?

Mắt trũng, hay còn được mô tả là tình trạng hõm rãnh lệ hoặc hốc mắt sâu, là hiện tượng phần mô mềm xung quanh nhãn cầu bị tiêu biến hoặc giảm độ đầy đặn. Vùng da dưới mí mắt vốn là khu vực mỏng nhất trên cơ thể người, rất nhạy cảm với các biến đổi thể tích của lớp mỡ đệm và khung xương ổ mắt. Khi lớp đệm nâng đỡ này suy giảm, ranh giới giữa bờ mi dưới và xương gò má lộ rõ tạo thành một rãnh sâu tối màu.

Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến diện mạo thẩm mỹ, làm cho gương mặt trở nên hốc hác và thiếu sức sống, mà đôi khi còn phản ánh tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng hoặc kiệt sức của cơ thể. Tùy thuộc vào nguyên nhân là do cấu trúc bẩm sinh, tuổi tác hay lối sống, mắt trũng có thể xuất hiện tạm thời hoặc tiến triển dần thành đặc điểm cố định trên khuôn mặt nếu không có biện pháp chăm sóc đúng cách.

Những nguyên nhân phổ biến khiến hốc mắt bị trũng sâu

Tuổi tác là yếu tố phổ biến hàng đầu khiến mắt bị trũng sâu. Khi bước vào quá trình lão hóa tự nhiên, lượng collagen và elastin dưới da suy giảm nhanh chóng, làm lớp da quanh mắt mỏng dần và mất đi độ đàn hồi vốn có. Đồng thời, các túi mỡ nâng đỡ vùng mi dưới cũng teo nhỏ hoặc dịch chuyển xuống phía dưới, tạo khoảng trống rõ rệt tại rãnh lệ. Cấu trúc xương quanh ổ mắt cũng có xu hướng tiêu giảm nhẹ theo thời gian, làm hốc mắt rộng ra và khiến nhãn cầu có cảm giác thụt sâu vào trong.

Bên cạnh yếu tố tuổi tác, thói quen sinh hoạt đóng vai trò kích hoạt hoặc làm nặng thêm tình trạng mắt trũng. Thiếu ngủ kéo dài, thức khuya thường xuyên và căng thẳng thần kinh làm cản trở lưu thông tuần hoàn máu tại vùng mi mắt. Tình trạng mất nước mạn tính do thói quen uống ít nước hoặc lạm dụng thức uống chứa caffeine cũng khiến mô liên kết dưới da bị xẹp lại. Ngoài ra, việc giảm cân quá đột ngột làm tiêu biến lớp mỡ đệm tự nhiên quanh mặt, khiến đôi mắt trông hốc hác, quầng thâm lộ rõ và thần sắc trở nên mệt mỏi.

Biện pháp chăm sóc và cải thiện mắt trũng tại nhà

Để cải thiện vùng mắt trũng ở mức độ nhẹ, việc điều chỉnh lối sống đóng vai trò nền tảng. Bạn nên duy trì giấc ngủ đủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi đêm, hạn chế thức khuya và kê cao gối nhẹ khi ngủ để tăng cường lưu thông dịch mô quanh vùng mặt. Bổ sung đủ lượng nước mỗi ngày từ 1,5 đến 2 lít giúp các tế bào da duy trì độ căng mọng tự nhiên, hạn chế hiện tượng xẹp mô quanh ổ mắt.

Chế độ dinh dưỡng nên được tăng cường các thực phẩm giàu chất chống oxy hóa, vitamin C, vitamin E và axit béo omega 3 nhằm nuôi dưỡng cấu trúc collagen dưới da. Các loại rau lá xanh đậm, cá béo, quả mọng và hạt dinh dưỡng là nguồn dưỡng chất tuyệt vời cho đôi mắt. Bên cạnh đó, bạn cần tạo thói quen thoa kem chống nắng vùng quanh mắt kết hợp đeo kính râm khi ra ngoài trời để bảo vệ da khỏi tác hại của tia cực tím, ngăn ngừa quá trình đứt gãy sợi đàn hồi gây trũng nhăn sớm.

Các can thiệp y khoa giúp làm đầy hốc mắt trũng

Khi tình trạng mắt trũng xuất phát từ sự thiếu hụt thể tích mô mỡ quá mức hoặc do quá trình lão hóa sâu sắc, các biện pháp chăm sóc tại nhà thường không đem lại hiệu quả rõ rệt. Trong trường hợp này, các can thiệp thẩm mỹ y khoa có thể được cân nhắc sau khi được bác sĩ chuyên khoa thăm khám kỹ lưỡng. Phương pháp phổ biến hiện nay là tiêm chất làm đầy như acid hyaluronic vào vùng rãnh lệ, giúp bù đắp thể tích thiếu hụt ngay lập tức và làm bề mặt da dưới mi mắt trở nên phẳng mịn hơn.

Một giải pháp khác có tính chất bền vững hơn là cấy mỡ tự thân, sử dụng mỡ được chiết tách từ chính cơ thể người bệnh để làm đầy hốc mắt. Đối với những trường hợp có sự biến đổi phức tạp của cơ mi, dây chằng hoặc thừa da chùng nhão, phẫu thuật chỉnh hình mi dưới có thể được chỉ định. Mọi thủ thuật can thiệp vùng quanh mắt đều đòi hỏi tay nghề chuẩn xác của bác sĩ chuyên khoa da liễu hoặc phẫu thuật tạo hình để phòng tránh nguy cơ biến chứng tổn thương mạch máu và thần kinh thị giác.

Phân biệt mắt trũng do thói quen với dấu hiệu bệnh lý

Dù phần lớn các trường hợp mắt trũng bắt nguồn từ cơ địa, lão hóa hoặc thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh, đôi khi đây lại là dấu hiệu cảnh báo của một số bệnh lý tiềm ẩn. Hội chứng mắt trũng sâu chỉ ở một bên có thể liên quan đến hội chứng Horner, tình trạng tổn thương thần kinh giao cảm vùng cổ mặt, hoặc biến chứng teo mô sau chấn thương vỡ sàn ổ mắt chưa được điều trị dứt điểm.

Ngoài ra, tình trạng mất nước nghiêm trọng do sốt cao kéo dài, tiêu chảy cấp hoặc suy kiệt cơ thể do bệnh lý mạn tính cũng biểu hiện rõ rệt qua việc hai mắt trũng sâu và da nhăn nheo. Những người mắc bệnh viêm xoang mạn tính kéo dài hoặc dị ứng mũi thường xuyên cũng có thể xuất hiện quầng thâm sẫm màu kết hợp trũng mí mắt do tắc nghẽn tĩnh mạch hồi lưu. Khi hốc mắt trũng đi kèm các triệu chứng cảnh báo như nhìn mờ, nhìn đôi, sụp mi mắt hoặc đau nhức nhãn cầu, người bệnh cần đến bệnh viện chuyên khoa mắt để được chẩn đoán chính xác nguyên nhân.

Lưu ý an toàn

Vùng mắt tập trung nhiều mạch máu nhỏ và dây thần kinh thị giác cực kỳ nhạy cảm. Bạn tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc tiêm tan mỡ, kem làm đầy trôi nổi hoặc áp dụng các mẹo dân gian chưa được kiểm chứng lên vùng mi mắt. Trước khi quyết định thực hiện bất kỳ thủ thuật thẩm mỹ nào như tiêm chất làm đầy hay phẫu thuật, bạn cần được bác sĩ chuyên khoa có chứng chỉ hành nghề trực tiếp thăm khám và tư vấn rõ ràng về rủi ro.

Tóm tắt

Mắt trũng phần lớn là biến đổi lành tính liên quan đến lão hóa, thiếu ngủ hoặc sụt cân nhanh. Việc duy trì thói quen sinh hoạt khoa học, uống đủ nước và chống nắng giúp hạn chế tình trạng này tiến triển. Nếu hốc mắt trũng sâu gây ảnh hưởng lớn đến thẩm mỹ hoặc kèm theo biểu hiện bất thường về thị lực, bạn nên đến cơ sở y tế chuyên khoa da liễu hoặc nhãn khoa để được thăm khám và tư vấn phương pháp can thiệp phù hợp.