Mắt sưng vì khóc phải làm sao để nhanh hồi phục?

Mắt sưng vì khóc phải làm sao là gì?

Vùng da quanh mắt có độ dày mỏng nhất trên cơ thể và sở hữu mạng lưới mao mạch vô cùng phong phú xen kẽ giữa các mô mỡ đệm lỏng lẻo. Cấu trúc giải phẫu đặc thù này khiến khu vực quanh ổ mắt rất nhạy cảm với các biến đổi về tuần hoàn và áp lực thẩm thấu dịch kẽ.

Khi một người khóc do biến cố cảm xúc, các tín hiệu thần kinh kích thích dòng máu đổ dồn về vùng mặt và tăng hoạt động tiết dịch tại tuyến lệ. Lượng nước mắt tràn ngập màng phim nước mắt khiến các mô xung quanh hút ẩm và phồng to. Tình trạng sưng nề này hoàn toàn mang tính cơ năng tạm thời, không phải là bệnh lý nhiễm trùng nguyên phát và thường tự thoái lui khi các mạch máu co lại về trạng thái bình thường.

Cơ chế sinh lý gây sưng húp mi mắt sau khi khóc

Tuyến lệ tiết ra ba loại nước mắt gồm nước mắt nền bôi trơn, nước mắt phản xạ và nước mắt cảm xúc. Khi khóc vì xúc động, hệ thần kinh tự chủ kích thích tuyến lệ sản xuất lượng dịch lớn với nồng độ muối thấp hơn nước mắt thông thường. Sự chênh lệch áp suất thẩm thấu khiến dịch di chuyển vào các mô liên kết lỏng lẻo quanh hốc mắt, gây ứ đọng và phù nề cục bộ.

Lưu lượng máu dồn về vùng mặt và mắt tăng cao trong cơn khóc kích hoạt hiện tượng giãn nở các mao mạch tại mi mắt. Vùng da quanh mắt vốn rất mỏng, ít tuyến bã nhờn và nhiều mạch máu nên hiện tượng cương tụ mạch thể hiện rất rõ qua sắc đỏ và độ phồng rộp. Phản ứng lấy tay quẹt hoặc dụi mắt khi khóc tiếp tục tạo thêm kích thích cơ học, khiến mô mềm bị chấn thương nhẹ và làm bọng mắt sưng to hơn bình thường.

Chườm lạnh hỗ trợ co mạch và hạ bọng mắt nhanh chóng

Nhiệt độ thấp tạo ra phản ứng co thắt các mao mạch dưới da, từ đó làm chậm tốc độ thoát dịch và giảm thể tích phù nề quanh mi mắt. Bạn có thể dùng một chiếc khăn sạch nhúng vào nước lạnh, vắt ráo rồi đắp nhẹ nhàng lên hai mắt khép kín trong khoảng mười đến mười lăm phút.

Một phương pháp quen thuộc khác là sử dụng hai chiếc thìa kim loại đã được làm lạnh trong ngăn mát tủ lạnh khoảng mười phút. Áp nhẹ phần lưng cong của thìa lên vùng bọng mắt dưới và mi trên theo từng đợt ngắn. Bên cạnh đó, túi trà hoa cúc hoặc trà xanh đã qua sử dụng, sau khi để mát trong tủ lạnh, cũng có thể tận dụng để đắp mắt nhờ chứa các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên giúp làm dịu kích ứng mô mi.

Điều chỉnh tư thế nằm và kích thích dẫn lưu bạch huyết

Tư thế nằm phẳng hoặc gục đầu xuống bàn sau khi khóc khiến dịch kẽ dồn nhiều hơn về vùng đầu và hốc mắt theo trọng lực. Kê cao đầu bằng hai chiếc gối khi nghỉ ngơi hoặc ngủ giúp dịch mô thoát lưu tự nhiên xuống hệ tuần hoàn chung, hạn chế tích tụ tại mi mắt.

Bạn có thể kết hợp động tác mát xa nhẹ nhàng để kích thích dẫn lưu hệ bạch huyết vùng mặt. Dùng đầu ngón tay áp út vỗ nhẹ theo chuyển động tròn từ khóe mắt trong ra đuôi mắt, men theo xương hốc mắt dưới. Thao tác cần thực hiện cực kỳ nhẹ nhàng, không kéo căng da hay miết mạnh, giúp giải phóng lượng dịch ứ đọng mà không làm tổn thương cấu trúc nâng đỡ đàn hồi của mi mắt.

Rửa sạch muối đọng và bổ sung đủ nước cho cơ thể

Rửa mặt bằng nước mát sạch giúp loại bỏ lượng muối kết tinh từ nước mắt bám trên da mi, giảm cảm giác căng rát và ngứa ngáy. Ngay sau khi lau khô bằng khăn bông mềm, bạn nên thoa một lớp kem dưỡng ẩm dịu nhẹ dành riêng cho vùng mắt để củng cố hàng rào bảo vệ biểu bì.

Cơ thể mất một lượng nước và chất điện giải nhất định khi khóc kéo dài kèm theo căng thẳng thần kinh. Bổ sung một ly nước lọc ấm giúp cân bằng nội môi, hỗ trợ thận đào thải lượng muối dư thừa và giảm giữ nước tại các mô ngoại vi. Bạn cũng nên hạn chế ăn các món ăn quá mặn, nhiều muối trong ngày vì lượng natri cao sẽ khiến tình trạng ứ dịch quanh mắt kéo dài lâu hơn.

Lưu ý an toàn

Các biện pháp chăm sóc tại nhà chỉ áp dụng cho tình trạng sưng mắt cơ năng do khóc. Người bệnh tuyệt đối không tự ý nhỏ các loại thuốc có chứa hoạt chất corticoid hoặc thuốc co mạch kéo dài khi không có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Nếu mắt xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau nhức sâu trong hốc mắt, giảm thị lực, nhìn mờ, mắt tiết nhiều dịch mủ vàng xanh hoặc mi mắt sưng nóng đỏ kéo dài nhiều ngày, bạn cần đến ngay cơ sở y tế để được kiểm tra loại trừ viêm mô tế bào quanh mắt hoặc viêm kết mạc.

Tóm tắt

Tình trạng sưng mắt sau khi khóc phần lớn là phản ứng sinh lý lành tính và có thể cải thiện nhanh bằng các biện pháp chăm sóc tại nhà đúng cách. Chườm lạnh, kê cao gối khi nằm và hạn chế tác động lực lên mi mắt là những giải pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt. Nếu mắt xuất hiện biểu hiện đau nhức dữ dội hoặc giảm thị lực, bạn nên chủ động thăm khám chuyên khoa mắt để được chẩn đoán chính xác.