Mất ngủ: Dấu hiệu, nguyên nhân, chẩn đoán và cách điều trị

Tổng quan về mất ngủ

Mất ngủ là một dạng rối loạn giấc ngủ phổ biến, đặc trưng bởi tình trạng người bệnh gặp khó khăn trong việc bắt đầu giấc ngủ, khó duy trì sự liền mạch của giấc ngủ suốt đêm, thường xuyên thức giấc giữa chừng hoặc thức dậy quá sớm mà không thể ngủ lại được. Điểm mấu chốt của bệnh lý này là mặc dù có đủ thời gian và điều kiện môi trường thuận lợi để nghỉ ngơi, người bệnh vẫn không thể có được giấc ngủ trọn vẹn, dẫn đến cảm giác kiệt sức, uể oải và suy giảm chức năng hoạt động vào ban ngày.

Ở người trưởng thành khỏe mạnh, nhu cầu ngủ sinh lý trung bình dao động từ 7 đến 8 giờ mỗi ngày. Một giấc ngủ đạt chuẩn chất lượng không chỉ được đo lường bằng tổng số giờ nằm trên giường, mà còn phải đảm bảo tính liên tục, tỷ lệ hài hòa giữa các chu kỳ giấc ngủ nông, giấc ngủ sâu và giấc ngủ chuyển động mắt nhanh, giúp người thức dậy cảm thấy tỉnh táo và phục hồi sinh lực.

Dựa trên thời gian diễn tiến, y học phân loại mất ngủ thành hai thể lâm sàng cơ bản. Thể thứ nhất là mất ngủ cấp tính, diễn ra trong thời gian ngắn, thường kéo dài dưới một tháng. Tình trạng này thường khởi phát sau các biến cố tâm lý đột ngột, căng thẳng công việc, thay đổi môi trường sống hoặc rối loạn nhịp sinh học tạm thời do lệch múi giờ. Thể thứ hai là mất ngủ mạn tính, được xác định khi tình trạng khó ngủ xảy ra ít nhất ba đêm mỗi tuần và kéo dài liên tục từ một tháng trở lên. Mất ngủ mạn tính có cơ chế bệnh sinh phức tạp, đan xen giữa sự tăng kích thích thần kinh trung ương kéo dài, các thói quen sinh hoạt bất lợi và các bệnh lý thể chất hoặc rối loạn tâm lý đi kèm.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Căn nguyên dẫn đến mất ngủ rất đa dạng và thường là sự kết hợp đồng thời của nhiều yếu tố tâm lý, thói quen sinh hoạt, bệnh lý thể chất và tác động từ môi trường.

Trước hết, căng thẳng tâm lý và áp lực cảm xúc là một trong những nguyên nhân hàng đầu. Những lo toan về công việc, tài chính, học tập, mâu thuẫn gia đình hoặc các biến cố sang chấn như mất người thân, ly hôn, mất việc làm khiến hệ thần kinh giao cảm luôn trong trạng thái kích thích. Hoạt động nhận thức tăng cao vào ban đêm ngăn cản não bộ chuyển sang trạng thái thư giãn cần thiết để bắt đầu giấc ngủ.

Bên cạnh đó, thói quen vệ sinh giấc ngủ kém góp phần củng cố và kéo dài tình trạng khó ngủ. Lịch trình đi ngủ và thức dậy thất thường, thói quen ngủ trưa quá nhiều hoặc nằm nghỉ kéo dài vào ban ngày làm giảm áp lực buồn ngủ ban đêm. Việc sử dụng giường ngủ để làm việc, ăn uống hoặc xem phim, cùng với việc tiếp xúc với ánh sáng xanh từ màn hình điện thoại, máy vi tính và ti vi trước khi đi ngủ sẽ gây ức chế quá trình tiết hormone melatonin của tuyến tùng, làm đảo lộn đồng hồ sinh học tự nhiên.

Chế độ ăn uống và các chất kích thích cũng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ. Dùng bữa tối quá no, ăn nhiều thức ăn dầu mỡ ngay sát giờ ngủ gây đầy chướng bụng và kích hoạt hội chứng trào ngược dạ dày thực quản, gây cảm giác nóng rát vùng ngực khiến người bệnh thức giấc. Việc sử dụng cà phê, trà đặc, nước tăng lực, thuốc lá chứa nicotine vào buổi chiều tối hoặc uống rượu bia gây phá vỡ cấu trúc giấc ngủ sâu, khiến giấc ngủ chập chờn và dễ tỉnh giấc nửa đêm.

Ngoài ra, nhiều bệnh lý thể chất và thuốc điều trị cũng là nguồn cơn gây rối loạn giấc ngủ. Các cơn đau mạn tính do viêm khớp, khó thở do hen phế quản hay bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, tiểu đêm do phì đại tuyến tiền liệt, bệnh trào ngược dạ dày thực quản, cùng các bệnh thần kinh như Parkinson và Alzheimer đều làm gián đoạn giấc ngủ nghiêm trọng. Một số nhóm thuốc hạ huyết áp, thuốc chống trầm cảm, thuốc điều trị hen suyễn hoặc các sản phẩm giảm cân chứa chất kích thích cũng có thể gây khó ngủ.

Về đối tượng nguy cơ, phụ nữ có nguy cơ mất ngủ cao hơn nam giới do biến động nội tiết tố trong chu kỳ kinh nguyệt, thời kỳ mang thai và giai đoạn tiền mãn kinh với các triệu chứng bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm. Người cao tuổi trên 60 tuổi cũng thuộc nhóm nguy cơ cao do tiến trình thoái hóa sinh lý làm suy giảm tiết melatonin và thay đổi nhịp thức ngủ. Ngoài ra, những người làm việc theo ca kíp luân phiên, nhân viên trực đêm, người thường xuyên di chuyển qua các múi giờ khác nhau và người có tiền sử rối loạn lo âu, trầm cảm đều rất dễ mắc chứng mất ngủ.

Dấu hiệu và triệu chứng thường gặp

Biểu hiện lâm sàng của chứng mất ngủ thể hiện đa dạng ở cả ban đêm lẫn ban ngày, phản ánh sự suy giảm toàn diện về thời lượng, tính liên tục và chất lượng phục hồi của giấc ngủ.

Vào ban đêm, dấu hiệu phổ biến nhất là tình trạng khó đi vào giấc ngủ. Người bệnh dù cảm thấy mệt mỏi nhưng khi lên giường lại hoàn toàn tỉnh táo, nằm trằn trọc hàng giờ đồng hồ với dòng suy nghĩ miên man mà không thể chợp mắt. Một dạng khác là mất ngủ duy trì, người bệnh có thể ngủ được lúc đầu nhưng liên tục thức giấc nhiều lần trong đêm, giật mình tỉnh dậy và rất khó ngủ lại. Ngoài ra, nhiều người lại gặp tình trạng thức dậy quá sớm vào khoảng 3 đến 4 giờ sáng, sớm hơn nhiều so với dự định và không thể tiếp tục giấc ngủ. Suốt đêm, giấc ngủ thường rất nông, chập chờn, nhiều mộng mị và mang lại cảm giác ngủ không đẫy giấc.

Vào ban ngày, hệ lụy của một đêm mất ngủ biểu hiện rõ rệt trên thể chất và hoạt động thần kinh. Người bệnh thức dậy với cảm giác uể oải, nặng đầu, đau nhức cơ bắp và không cảm thấy được tái tạo năng lượng sau một đêm nghỉ ngơi. Tình trạng buồn ngủ ban ngày thường xuyên xuất hiện, đi kèm cảm giác lơ mơ, thiếu tỉnh táo. Sự thiếu hụt giấc ngủ tác động tiêu cực đến vỏ não, gây suy giảm khả năng tập trung chú ý, giảm tốc độ xử lý thông tin, suy giảm trí nhớ ngắn hạn và giảm khả năng giải quyết công việc. Do đó, người bệnh dễ mắc sai sót trong công việc hàng ngày, giảm hiệu suất học tập và gia tăng nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông hoặc tai nạn lao động.

Về mặt tâm lý và hành vi, người mất ngủ thường thay đổi khí sắc rõ rệt. Họ trở nên dễ cáu gắt, nhạy cảm với tiếng ồn, bồn chồn, nản lòng và dễ nảy sinh cảm xúc lo âu hoặc trầm cảm. Đặc biệt, người bệnh thường hình thành nỗi lo sợ thường trực về giấc ngủ; cứ mỗi khi chuẩn bị đến giờ lên giường, cảm giác hồi hộp và áp lực phải ngủ bằng được lại xuất hiện, vô tình kích hoạt hệ thống thần kinh giao cảm và làm tình trạng khó ngủ càng thêm trầm trọng.

Cần phân biệt chứng mất ngủ nguyên phát với các rối loạn giấc ngủ khác như hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (người bệnh ngáy to, ngừng thở ngắt quãng và thức dậy khô miệng), hội chứng chân không yên (cảm giác khó chịu buồn bực ở cẳng chân thúc đẩy phải cử động liên tục) hoặc chứng mệt mỏi mạn tính. Việc nhận diện chi tiết các biểu hiện giúp bác sĩ xác định chính xác kiểu hình rối loạn giấc ngủ để can thiệp đúng hướng.

Chẩn đoán

Quá trình chẩn đoán chứng mất ngủ đòi hỏi sự tiếp cận toàn diện từ bác sĩ chuyên khoa, nhằm xác định chính xác kiểu hình mất ngủ, thời gian diễn tiến và tìm kiếm các nguyên nhân tiềm ẩn hoặc bệnh lý đi kèm.

Bước đầu tiên và quan trọng nhất là khai thác chi tiết bệnh sử và tiền sử giấc ngủ. Bác sĩ sẽ tìm hiểu kỹ lưỡng về thời điểm bắt đầu mất ngủ, thói quen trước khi đi ngủ, môi trường phòng ngủ, lịch trình sinh hoạt và mức độ ảnh hưởng đến các hoạt động ban ngày. Bác sĩ có thể hướng dẫn người bệnh ghi chép nhật ký giấc ngủ trong vòng một đến hai tuần liên tục. Nhật ký này ghi lại cụ thể giờ lên giường, thời gian để bắt đầu ngủ, số lần thức giấc trong đêm, thời điểm thức dậy hoàn toàn vào buổi sáng, các đợt ngủ trưa cùng lượng caffeine, rượu bia hoặc thuốc đã sử dụng trong ngày.

Bên cạnh đó, các thang điểm đánh giá chuẩn hóa thường được ứng dụng trên lâm sàng, chẳng hạn như Chỉ số độ nặng mất ngủ (ISI), Thang đo chất lượng giấc ngủ Pittsburgh (PSQI) hoặc Thang điểm buồn ngủ ban ngày Epworth (ESS). Các công cụ này giúp lượng hóa mức độ nghiêm trọng của rối loạn và theo dõi đáp ứng trong suốt quá trình can thiệp.

Khám thực thể và các xét nghiệm cận lâm sàng được chỉ định khi bác sĩ nghi ngờ mất ngủ bắt nguồn từ một bệnh lý thực thể. Bác sĩ sẽ kiểm tra hệ thống tim mạch, hô hấp và thần kinh. Xét nghiệm máu thường quy có thể được chỉ định, bao gồm đánh giá chức năng tuyến giáp để loại trừ bệnh lý cường giáp, kiểm tra đường huyết, công thức máu và các chỉ số chuyển hóa liên quan.

Đối với những trường hợp mất ngủ kháng trị, không đáp ứng với điều trị thông thường hoặc có các dấu hiệu nghi ngờ rối loạn giấc ngủ phức tạp như hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, rối loạn cử động chi chu kỳ, bác sĩ có thể chỉ định đo đa ký giấc ngủ tại phòng theo dõi chuyên biệt. Kỹ thuật này giúp ghi lại sóng điện não, nhịp thở, nồng độ oxy trong máu và chuyển động cơ thể trong suốt đêm để đưa ra kết luận chính xác.

Mối liên hệ giữa mất ngủ và các bệnh lý thần kinh tổn thương não bộ

Trong thực hành lâm sàng, mất ngủ không chỉ tồn tại độc lập mà còn là triệu chứng đi kèm hoặc hệ quả thứ phát của nhiều tổn thương hệ thần kinh trung ương và bệnh lý thoái hóa thần kinh. Khi các vùng não bộ đảm nhiệm chức năng điều hòa nhịp thức ngủ bị tổn thương hoặc thoái hóa, chu kỳ giấc ngủ sinh lý sẽ bị đảo lộn nghiêm trọng.

Các bệnh lý thần kinh thoái hóa như hội chứng Parkinson thứ phát hay bệnh teo đa hệ thống thường làm suy giảm các tế bào thần kinh sản xuất dopamine và các chất dẫn truyền thần kinh điều hòa vận động và giấc ngủ. Bệnh nhân không chỉ gặp khó khăn trong việc cử động mà còn thường xuyên bị rối loạn giấc ngủ cử động mắt nhanh, thức giấc nhiều lần do cứng cơ hoặc co thắt. Tương tự, ở người mắc bệnh thần kinh vận động hoặc bệnh tăng trương lực cơ thần kinh, sự căng cứng cơ bắp liên tục và cảm giác đau đớn khiến cơ thể không thể thả lỏng để đi vào giấc ngủ.

Bên cạnh đó, các tổn thương cấu trúc não bộ như di chứng liệt nửa người sau đột quỵ, biến chứng xuất huyết não thất hoặc dị dạng bán cầu não bẩm sinh có thể phá vỡ mạng lưới thần kinh giữa đồi thị, vỏ não và thân não. Tình trạng này làm gián đoạn tín hiệu đồng bộ hóa giấc ngủ. Các bệnh lý nhiễm trùng cấp tính như viêm màng não do vi khuẩn cũng gây phản ứng viêm phù nề màng não, kích thích thần kinh và làm rối loạn nghiêm trọng chu kỳ thức ngủ.

Ngoài ra, các rối loạn trí nhớ như bệnh Alzheimer hoặc suy giảm nhận thức mạch máu thường đi kèm hiện tượng hội chứng hoàng hôn, trong đó bệnh nhân trở nên bồn chồn, kích động và mất ngủ nặng nề khi trời bắt đầu tối. Thậm chí các tổn thương dây thần kinh sọ như liệt dây thần kinh số 4 gây song thị, lác mắt và nhức đầu cũng góp phần gây căng thẳng thần kinh và làm suy giảm chất lượng giấc ngủ. Việc phát hiện và điều trị đồng thời các bệnh lý thần kinh nền này là chìa khóa then chốt để cải thiện giấc ngủ cho người bệnh.

Hướng xử trí và theo dõi y khoa

Mục tiêu cốt lõi trong điều trị mất ngủ là cải thiện thời lượng và chất lượng giấc ngủ, khôi phục sự tỉnh táo và hiệu suất làm việc ban ngày, đồng thời giải tỏa nỗi sợ hãi tâm lý gắn liền với việc đi ngủ. Phác đồ can thiệp luôn được bác sĩ cá nhân hóa dựa trên căn nguyên, mức độ nghiêm trọng và tình trạng sức khỏe tổng thể của từng người bệnh.

Theo khuyến cáo từ các tổ chức y khoa uy tín, liệu pháp nhận thức hành vi cho người mất ngủ (CBT-I) được xem là lựa chọn can thiệp đầu tay và có giá trị bền vững nhất. Liệu pháp này bao gồm nhiều kỹ thuật phối hợp:

• Kỹ thuật kiểm soát kích thích giúp tái lập mối liên kết tích cực giữa giường ngủ và giấc ngủ, bằng nguyên tắc chỉ lên giường khi thực sự buồn ngủ và rời khỏi giường nếu không ngủ được sau 20 phút để làm việc nhẹ nhàng dưới ánh sáng dịu.
• Kỹ thuật hạn chế giấc ngủ giúp điều chỉnh thời gian nằm trên giường phù hợp với thời gian thực ngủ, từ đó làm tăng áp lực buồn ngủ tự nhiên.
• Tái cấu trúc nhận thức hỗ trợ người bệnh nhận diện và thay đổi những niềm tin sai lệch, lo lắng thái quá về hậu quả của việc mất ngủ.

Cùng với CBT-I, các kỹ thuật thư giãn đóng vai trò đắc lực trong việc làm dịu hệ thần kinh giao cảm trước giờ đi ngủ. Các phương pháp như thư giãn cơ tiến triển, kỹ thuật hít thở sâu bằng cơ hoành, thiền định chánh niệm, phản hồi sinh học và yoga giúp giảm nhịp tim, hạ huyết áp và giải phóng sự căng cứng của các khối cơ. Đối với những trường hợp rối loạn nhịp thức ngủ do làm việc ca kíp hoặc lệch pha sinh học, liệu pháp ánh sáng vào thời điểm thích hợp có thể được áp dụng để tái lập đồng hồ sinh học.

Song song với đó, việc điều trị triệt để các bệnh lý nền là điều kiện tiên quyết. Bác sĩ sẽ phối hợp kiểm soát tốt các cơn đau mạn tính, tình trạng trào ngược dạ dày thực quản, các cơn co thắt phế quản hoặc các rối loạn tâm thần đồng mắc như lo âu, trầm cảm.

Trong các trường hợp mất ngủ cấp tính nặng gây suy kiệt hoặc khi liệu pháp nhận thức hành vi chưa đem lại hiệu quả mong muốn, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định thuốc hỗ trợ giấc ngủ trong thời gian ngắn. Việc sử dụng thuốc an thần gây ngủ đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định chuyên môn; người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc, không tự ý tăng liều hay kéo dài thời gian dùng thuốc để phòng ngừa nguy cơ lờn thuốc, lệ thuộc thuốc và các tác dụng phụ nguy hiểm như lú lẫn hoặc té ngã vào ban ngày.

Phòng ngừa và giảm nguy cơ

Phòng ngừa và giảm thiểu nguy cơ mất ngủ chủ yếu dựa vào việc xây dựng và duy trì các thói quen vệ sinh giấc ngủ khoa học, giúp đồng hồ sinh học của cơ thể vận hành ổn định và nhịp nhàng.

Biện pháp nền tảng đầu tiên là thiết lập một lịch trình thức ngủ cố định. Bạn nên đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày, kể cả trong những ngày nghỉ cuối tuần. Sự nhất quán này giúp củng cố chu kỳ thức ngủ tự nhiên của não bộ. Nếu có thói quen ngủ trưa, hãy giới hạn thời gian nghỉ ngơi trong khoảng 20 đến 30 phút và không ngủ sau 15 giờ chiều để tránh làm giảm áp lực buồn ngủ vào ban đêm.

Môi trường phòng ngủ cần được tối ưu hóa để phục vụ cho sự thư giãn. Không gian ngủ nên được giữ yên tĩnh, đủ độ tối và nhiệt độ phòng mát mẻ, thông thoáng. Hãy đầu tư nệm và gối êm ái, phù hợp với tư thế ngủ. Cần hạn chế mang các thiết bị phát ánh sáng xanh như máy vi tính, điện thoại thông minh, máy tính bảng vào giường ngủ; đồng thời ngừng sử dụng các thiết bị này ít nhất một giờ trước khi đi ngủ.

Chế độ ăn uống và vận động cũng đóng vai trò quyết định trong việc bảo vệ giấc ngủ. Hãy hạn chế tiêu thụ đồ uống chứa caffeine như cà phê, trà đậm, nước tăng lực từ sau bữa trưa. Tránh uống rượu bia vào buổi tối vì chất cồn làm đảo lộn cấu trúc giấc ngủ sâu và dễ gây tỉnh giấc nửa đêm. Không nên ăn bữa tối quá no hoặc ăn các món cay nóng, nhiều dầu mỡ sát giờ ngủ để phòng ngừa trào ngược và đầy bụng.

Bên cạnh đó, việc duy trì thói quen rèn luyện thể chất đều đặn từ 30 phút mỗi ngày giúp nâng cao chất lượng giấc ngủ. Tuy nhiên, nên hoàn thành các bài tập nặng trước giờ đi ngủ ít nhất 3 đến 4 giờ. Vào cuối ngày, hãy xây dựng chu trình thư giãn nhẹ nhàng như tắm nước ấm, đọc sách giấy hoặc nghe nhạc êm dịu để gửi tín hiệu cho cơ thể sẵn sàng chìm vào giấc ngủ.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Mất ngủ không chỉ đơn thuần là sự bất tiện thoáng qua mà có thể là dấu hiệu cảnh báo của các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Việc chủ động thăm khám y tế kịp thời giúp ngăn ngừa bệnh tiến triển thành mạn tính và hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm.

Người bệnh cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa Nội thần kinh hoặc Sức khỏe tâm thần khi tình trạng khó ngủ kéo dài trên một tháng hoặc xảy ra ít nhất ba đêm mỗi tuần trong nhiều tuần liên tiếp. Việc đi khám cũng trở nên cấp thiết khi sự thiếu ngủ bắt đầu gây suy giảm rõ rệt khả năng tập trung, gây mệt mỏi kiệt sức, xuất hiện các đợt ngủ gật nguy hiểm khi đang lái xe hoặc vận hành máy móc. Ngoài ra, nếu mất ngủ đi kèm với cảm giác lo âu quá mức, khí sắc u sầu, chán nản kéo dài hoặc sút cân không rõ nguyên nhân, việc đánh giá chuyên khoa là vô cùng cần thiết.

Người bệnh hoặc người nhà cần đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế ngay lập tức hoặc gọi cấp cứu nếu rối loạn giấc ngủ xuất hiện đồng thời với các triệu chứng báo động cấp tính. Các dấu hiệu này bao gồm suy nghĩ tự làm hại bản thân, hoang tưởng, ảo giác, trạng thái lú lẫn cấp, đau tức ngực dữ dội, khó thở khi nằm đầu thấp, hoặc các triệu chứng thần kinh khu trú như méo miệng, yếu liệt chi, nói khó và co giật. Những biểu hiện trên đòi hỏi sự can thiệp y tế khẩn cấp để loại trừ các biến cố tim mạch hoặc tai biến mạch máu não nguy hiểm tính mạng.

Lưu ý an toàn

Các thông tin trong bài viết được biên soạn nhằm mục đích giáo dục sức khỏe cộng đồng và không thể thay thế cho quá trình thăm khám, chẩn đoán hay chỉ định điều trị cá nhân hóa từ bác sĩ chuyên khoa.

Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc an thần, thuốc bình thần, thuốc ngủ theo đơn của người khác hoặc tự sử dụng các bài thuốc truyền miệng, sản phẩm bổ não không rõ nguồn gốc xuất xứ. Việc lạm dụng thuốc ngủ không theo chỉ dẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ nguy hiểm như hiện tượng lờn thuốc, nghiện thuốc, hội chứng cai khi ngừng thuốc đột ngột và suy giảm chức năng nhận thức. Hơn nữa, sự kết hợp tùy tiện giữa thuốc ngủ với rượu bia hoặc các thuốc ức chế thần kinh trung ương khác có thể dẫn đến ức chế hô hấp sâu và đe dọa tính mạng.

Người bệnh cũng cần tránh thói quen dùng rượu bia như một biện pháp ru ngủ; mặc dù cồn có thể giúp dễ chợp mắt lúc đầu nhưng sẽ phá vỡ giai đoạn ngủ sâu, khiến cơ thể mệt mỏi và làm trầm trọng thêm các rối loạn hô hấp khi ngủ. Mọi quyết định sử dụng hoặc điều chỉnh thuốc cần có sự đồng thuận và theo dõi sát sao của nhân viên y tế.

Kết luận

Tóm lại, mất ngủ là một rối loạn sức khỏe phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và cải thiện nếu được phát hiện sớm và can thiệp đúng nguyên nhân. Giấc ngủ chất lượng không phải là điều tự nhiên đến sau một đêm dùng thuốc mà là kết quả của một quá trình xây dựng lối sống lành mạnh, duy trì vệ sinh giấc ngủ khoa học và giải tỏa các áp lực tâm lý thường nhật.

Thay vì chịu đựng sự mệt mỏi kéo dài hoặc tự tìm kiếm các giải pháp tức thời tiềm ẩn nhiều rủi ro, người bệnh nên chủ động lắng nghe cơ thể và tìm đến sự hỗ trợ từ các bác sĩ chuyên khoa. Sự phối hợp chặt chẽ giữa người bệnh và nhân viên y tế thông qua các liệu pháp nhận thức hành vi và phác đồ điều trị phù hợp sẽ giúp tái lập đồng hồ sinh học tự nhiên, mang lại giấc ngủ trọn vẹn và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.