Mắt đổ ghèn ở bà bầu có sao không và cách xử lý

Mắt đổ ghèn ở bà bầu là gì?

Đổ ghèn mắt là tình trạng mắt tăng tiết dịch nhầy bất thường ở góc trong hoặc dọc theo bờ mi mắt. Dịch tiết này có thể ở dạng lỏng trong, nhầy đặc, màu trắng đục, vàng hoặc xanh lá cây, đôi khi khô lại thành từng mảng vảy cứng làm dính chặt hai mí mắt sau một giấc ngủ dài. Ở phụ nữ mang thai, cơ thể trải qua hàng loạt biến đổi phức tạp về mặt sinh lý, tuần hoàn và hormone. Những thay đổi này có thể tác động trực tiếp lên chức năng bài tiết nước mắt và lớp biểu mô bề mặt nhãn cầu, khiến mắt nhạy cảm hơn trước các tác nhân từ môi trường bên ngoài. Vì vậy, việc nhận biết tính chất của dịch ghèn giúp xác định đây là phản ứng điều tiết tạm thời hay dấu hiệu nhiễm khuẩn thực sự.

Nguyên nhân sinh lý khiến mắt đổ ghèn trong thai kỳ

Trong thai kỳ, sự biến động mạnh mẽ của nội tiết tố estrogen và progesterone ảnh hưởng trực tiếp đến màng phim nước mắt và hoạt động của tuyến bã nhờn meibomian ở bờ mi. Điều này khiến nước mắt bốc hơi nhanh hơn, gây ra tình trạng khô mắt mạn tính. Khi mắt bị khô, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách tiết ra nhiều chất nhầy để bảo vệ giác mạc, tạo thành lớp ghèn trắng đọng lại ở khóe mắt, đặc biệt rõ vào buổi sáng sau khi thức dậy.

Bên cạnh khô mắt, sự thay đổi tuần hoàn máu và giữ nước trong cơ thể thai phụ cũng có thể làm phù nề nhẹ các mô xung quanh mắt, gây tắc nghẽn tạm thời ống dẫn lệ. Tắc tuyến lệ khiến nước mắt không thoát được bình thường xuống mũi, ứ đọng lại và kết hợp với bụi bẩn tạo thành dịch ghèn nhầy dính khó chịu. Hiện tượng này thường giảm dần sau khi sinh khi nồng độ hormone trong cơ thể trở về mức cân bằng bình thường.

Các bệnh lý mắt thường gặp gây đổ ghèn ở phụ nữ mang thai

Bên cạnh các yếu tố nội tiết lành tính, mắt đổ ghèn ở thai phụ có thể là biểu hiện của các bệnh lý nhãn khoa thường gặp. Phổ biến nhất là viêm kết mạc, hay còn gọi là đau mắt đỏ, có thể do virus như adenovirus, vi khuẩn như staphylococcus hoặc do dị ứng thời tiết và phấn hoa. Khi bị viêm kết mạc, mắt thường đỏ rực, ngứa rát, cộm như có hạt cát bên trong và tiết nhiều dịch ghèn màu vàng hoặc xanh lá cây.

Một bệnh lý khác là viêm bờ mi do bít tắc các tuyến dầu ở chân lông mi hoặc do vi khuẩn phát triển quá mức. Tình trạng này khiến mí mắt sưng đỏ, đóng vảy cứng quanh chân mi và đổ nhiều ghèn bết dính. Việc phân biệt rõ giữa phản ứng sinh lý và bệnh lý nhiễm trùng đóng vai trò quyết định trong việc lựa chọn hướng chăm sóc và can thiệp y khoa kịp thời, tránh để vi khuẩn lan rộng gây tổn thương sâu hơn tới giác mạc.

Hướng dẫn chăm sóc và vệ sinh mắt an toàn tại nhà cho thai phụ

Khi mắt xuất hiện ghèn, thai phụ cần chú trọng vệ sinh mắt đúng cách hàng ngày để giảm bớt cảm giác cộm xốn và ngăn ngừa nhiễm trùng. Bước đầu tiên và quan trọng nhất là luôn rửa tay thật sạch bằng xà phòng diệt khuẩn trước khi chạm vào vùng mắt. Thai phụ nên dùng gạc y tế vô trùng hoặc bông gòn sạch thấm nước muối sinh lý natri clorid 0,9% chuyên dụng cho mắt, nhẹ nhàng lau từ khóe mắt trong ra đuôi mắt ngoài.

Sau mỗi lần lau một bên mắt, cần bỏ miếng gạc đó và dùng một miếng gạc mới cho mắt còn lại nhằm tránh lây nhiễm chéo vi khuẩn giữa hai mắt. Thai phụ có thể chườm ấm vùng mắt bằng khăn sạch nhúng nước ấm trong khoảng 5 đến 10 phút mỗi ngày để làm mềm các vảy bám ở chân lông mi, giúp thông thoáng các tuyến dầu bờ mi và giảm ứ đọng dịch nhầy. Trong thời gian này, cần tạm ngưng sử dụng kính áp tròng và đồ trang điểm mắt để tránh gây kích ứng thêm cho niêm mạc mắt.

Dấu hiệu cảnh báo bất thường cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt

Mặc dù phần lớn các trường hợp mắt đổ ghèn không đe dọa đến tính mạng, thai phụ không được chủ quan trước những biểu hiện bất thường cảnh báo nhiễm trùng nặng. Thai phụ cần đến bệnh viện có chuyên khoa mắt ngay khi mắt đổ ghèn đặc màu xanh hoặc vàng với số lượng nhiều, khiến mí mắt dính chặt vào buổi sáng không mở ra được.

Các triệu chứng nguy hiểm khác bao gồm mắt đau nhức dữ dội, đau nhức hốc mắt lan lên thái dương, thị lực suy giảm đột ngột, nhìn mờ, nhìn đôi hoặc cảm giác sợ ánh sáng chói. Ngoài ra, nếu mắt đỏ kèm theo sưng phù toàn bộ mí mắt, xuất hiện đốm trắng đục trên tròng đen hoặc thai phụ có sốt nhẹ, đây có thể là dấu hiệu của viêm loét giác mạc, viêm màng bồ đào hoặc viêm mô tế bào quanh ổ mắt. Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ xác định chính xác nguyên nhân và chỉ định phương pháp điều trị an toàn cho thai kỳ.

Biện pháp phòng ngừa kích ứng và bảo vệ mắt trong suốt thai kỳ

Để giữ gìn đôi mắt khỏe mạnh và hạn chế tình trạng đổ ghèn tái phát, thai phụ cần xây dựng chế độ sinh hoạt và bảo vệ mắt hợp lý. Khi đi ra ngoài trời, hãy luôn đeo kính râm hoặc kính bảo hộ để chắn gió, bụi mịn và tia cực tím, giảm nguy cơ dị ứng và kích ứng kết mạc. Trong phòng làm việc hoặc phòng ngủ có máy điều hòa, nên sử dụng thêm máy tạo độ ẩm để hạn chế hiện tượng khô rát bề mặt nhãn cầu.

Thai phụ cũng nên điều chỉnh thời gian làm việc với màn hình máy tính, điện thoại, áp dụng quy tắc nghỉ ngơi mắt định kỳ sau mỗi 20 phút làm việc liên tục. Chế độ dinh dưỡng hàng ngày nên bổ sung đa dạng các thực phẩm giàu vitamin A, vitamin C, vitamin E, kẽm và axit béo omega 3 từ rau củ quả màu đậm, các loại hạt và cá hồi nấu chín kỹ để nuôi dưỡng màng phim nước mắt từ bên trong, tăng cường sức đề kháng tự nhiên cho niêm mạc mắt.

Lưu ý an toàn

Thai phụ tuyệt đối không được tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa thành phần kháng sinh, kháng nấm, kháng virus hoặc dẫn xuất corticoid mà không có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Nhiều hoạt chất trong thuốc nhỏ mắt có thể hấp thu vào tuần hoàn chung và tiềm ẩn rủi ro cho thai nhi. Đồng thời, không tự ý xông mắt bằng các loại lá cây hay áp dụng các mẹo truyền miệng chưa được y học kiểm chứng vì dễ gây bỏng giác mạc và bội nhiễm vi khuẩn nặng nề.

Tóm tắt

Hiện tượng đổ ghèn mắt ở phụ nữ mang thai phần lớn xuất phát từ các nguyên nhân lành tính như khô mắt, thay đổi nội tiết hoặc kích ứng nhẹ. Tuy nhiên, việc chăm sóc mắt cần được thực hiện cẩn trọng, ưu tiên vệ sinh sạch sẽ và tuyệt đối không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hay corticoid. Khi nhận thấy dấu hiệu bất thường, thai phụ nên chủ động đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được thăm khám và hướng dẫn xử trí an toàn cho cả mẹ và thai nhi.