Mắt bị mờ sau chấn thương: Nguyên nhân và cách xử trí

Mờ mắt sau chấn thương là gì?

Mờ mắt sau chấn thương xảy ra khi vùng nhãn cầu, hốc mắt hoặc đầu chịu va đập mạnh từ tai nạn sinh hoạt, thể thao hay tai nạn giao thông. Tác động lực có thể làm tổn thương các cấu trúc quan trọng của mắt như giác mạc, thể thủy tinh, võng mạc hoặc dây thần kinh thị giác. Triệu chứng mờ mắt có thể xuất hiện ngay sau khi chấn thương hoặc tiến triển chậm sau vài giờ đến vài ngày. Mức độ mờ mắt rất đa dạng, từ cảm giác nhìn nhòe nhẹ như có màng sương đến suy giảm thị lực nghiêm trọng. Do mắt là cơ quan vô cùng nhạy cảm, mọi tổn thương do va đập đều cần được theo dõi sát sao. Việc hiểu rõ các nguyên nhân gây mờ mắt và tuân thủ nguyên tắc chăm sóc y tế sẽ giúp hạn chế tối đa nguy cơ suy giảm thị lực kéo dài.

Các nguyên nhân phổ biến gây mờ mắt sau chấn thương

Chấn thương nhãn cầu có thể dẫn đến mờ mắt thông qua nhiều dạng tổn thương tổn hại cấu trúc trong và ngoài mắt. Trầy xước giác mạc là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất khi có vật thể va chạm trực tiếp vào bề mặt nhãn cầu, gây đau rát, chảy nước mắt và nhìn mờ. Bên cạnh đó, lực va đập mạnh có thể gây xuất huyết tiền phòng, tức tình trạng máu tụ ở khoảng không giữa giác mạc và mống mắt, làm cản trở ánh sáng truyền qua nhãn cầu.

Một nguyên nhân nghiêm trọng khác là lệch thể thủy tinh hoặc đục thể thủy tinh chấn thương, xảy ra khi dây treo thể thủy tinh bị đứt một phần hoặc toàn phần. Ngoài ra, va chạm mạnh còn có khả năng gây rách, bong võng mạc hoặc tổn thương dây thần kinh thị giác. Những tổn thương sâu này nếu không được phát hiện sớm có thể dẫn đến nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn.

Những dấu hiệu đi kèm mờ mắt sau chấn thương cần lưu ý

Bên cạnh tình trạng suy giảm thị lực, chấn thương mắt thường kèm theo nhiều biểu hiện lâm sàng khác nhau tùy thuộc vào vị trí tổn thương. Người bệnh có thể cảm thấy đau nhức dữ dội trong nhãn cầu hoặc quanh hốc mắt, đau tăng lên khi di chuyển nhãn cầu. Tình trạng đỏ mắt, sưng nề mi mắt, chảy nước mắt liên tục hoặc nhạy cảm bất thường với ánh sáng cũng là những triệu chứng xuất hiện khá phổ biến.

Trong một số trường hợp tổn thương võng mạc hoặc dịch kính, người bệnh có thể nhận thấy các hiện tượng bất thường như thấy vệt đen chớp sáng, nhìn thấy ruồi bay trước mắt hoặc bị khuyết tầm nhìn một phần. Khi chấn thương kèm theo các dấu hiệu như chênh lệch kích thước hai đồng tử, mắt bị lồi hoặc sưng nề nghiêm trọng vùng hốc mắt, đó là những dấu hiệu cảnh báo tổn thương cấu trúc sâu cần được bác sĩ chuyên khoa mắt kiểm tra ngay lập tức.

Nguyên tắc sơ cứu ban đầu khi bị mờ mắt do va đập

Việc xử trí sơ cứu ban đầu đúng cách sau khi gặp chấn thương mắt có ý nghĩa quyết định đối với khả năng phục hồi thị lực của người bệnh. Nguyên tắc quan trọng nhất là giữ nguyên trạng thái của mắt và tránh tối đa các tác động cơ học thêm vào nhãn cầu. Người bệnh tuyệt đối không được dùng tay dụi mắt, không cố gắng đè nén hoặc ấn mạnh vào vùng mắt bị tổn thương.

Nếu phát hiện có dị vật găm vào mắt, người hỗ trợ không nên tự ý rút dị vật ra mà cần dùng chén giấy hoặc băng che bảo vệ hộc mắt rồi đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế. Trong trường hợp mắt bị va đập kín không có dị vật, có thể nhắm nhẹ mắt và dùng gạc sạch che nhẹ nhàng để giảm sự vận động của nhãn cầu. Người bệnh cần tránh tự ý nhỏ các loại thuốc nhỏ mắt khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa.

Phương pháp chẩn đoán và theo dõi y khoa chuyên sâu

Khi đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt, bác sĩ sẽ tiến hành quy trình khám lâm sàng và sử dụng các công cụ chẩn đoán chuyên dụng để đánh giá toàn diện tổn thương. Đo thị lực là bước đầu tiên giúp xác định mức độ suy giảm khả năng nhìn. Tiếp đó, bác sĩ sẽ sử dụng sinh hiển vi soi đèn khe để quan sát chi tiết bề mặt giác mạc, tiền phòng, mống mắt và thể thủy tinh.

Để kiểm tra các cấu trúc sâu hơn nằm ở đáy mắt, bác sĩ có thể nhỏ thuốc giãn đồng tử và soi đáy mắt nhằm phát hiện nguy cơ rách hoặc bong võng mạc. Trong các trường hợp chấn thương phức tạp hoặc xuất huyết làm mờ môi trường trong suốt của nhãn cầu, siêu âm mắt hoặc chụp cắt lớp vi tính hốc mắt có thể được chỉ định. Việc chẩn đoán chính xác nguyên nhân giúp bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp cho từng trường hợp cụ thể.

Lưu ý an toàn

Mờ mắt sau chấn thương là tình trạng y khoa cần được đánh giá trực tiếp bởi bác sĩ chuyên khoa mắt. Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục, không thay thế cho việc chẩn đoán hay phác đồ điều trị y tế. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc nhỏ mắt, thuốc giảm đau hay áp dụng các mẹo dân gian chườm đắp lên mắt tổn thương vì có thể gây nhiễm trùng hoặc làm nặng thêm tổn thương nhãn cầu. Mọi quyết định can thiệp y tế hoặc sử dụng thuốc phải dựa trên chỉ định chuyên môn sau khi đã qua thăm khám trực tiếp.

Tóm tắt

Hiện tượng mờ mắt sau chấn thương không nên bị coi nhẹ dù mức độ mờ ban đầu có thể nhẹ hoặc không kèm theo đau đớn nhiều. Việc chủ động đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt để thăm khám kịp thời là giải pháp an toàn nhất giúp phát hiện sớm các tổn thương tiềm ẩn. Nhờ đó, người bệnh có thể bảo vệ thị lực và hạn chế tối đa những biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến khả năng nhìn về lâu dài.