Mắt bị mờ khi mang thai: Nguyên nhân và cách chăm sóc

Mắt bị mờ khi mang thai là gì?

Hiện tượng mờ mắt ở phụ nữ mang thai là tình trạng suy giảm tạm thời khả năng nhìn rõ các chi tiết hoặc vật thể xung quanh. Người mẹ có thể cảm thấy mắt khó tập trung, hình ảnh mờ ảo như có lớp màng sương mỏng che phủ, hoặc mắt nhanh chóng bị mỏi và nhức rát khi đọc sách, nhìn màn hình. Tình trạng này có thể xuất hiện thoáng qua trong ngày hoặc kéo dài liên tục suốt những tháng cuối thai kỳ.

Trong hầu hết các tình huống, đây chỉ là biểu hiện thứ phát từ những biến đổi chuyển hóa và tuần hoàn tự nhiên của cơ thể người mẹ để thích nghi với sự phát triển của thai nhi. Sự tích nước làm biến dạng nhẹ bề mặt giác mạc và những xáo trộn trong cấu trúc màng phim nước mắt khiến chức năng khúc xạ bị xáo trộn. Dù vậy, thị lực liên quan chặt chẽ đến hệ tuần hoàn và thần kinh trung ương, do đó mọi biến đổi thị giác trong thai kỳ đều cần được theo dõi cẩn trọng và không nên xem nhẹ.

Cơ chế sinh lý khiến thị lực thai phụ bị giảm sút và khô mắt

Khi bước vào giai đoạn thai kỳ, cơ thể người phụ nữ trải qua sự gia tăng mạnh mẽ của các hormone như estrogen và progesterone. Sự thay đổi nội tiết này khiến cơ thể có xu hướng giữ nước nhiều hơn, dẫn đến tình trạng phù nề mô mềm và làm thay đổi độ dày cũng như độ cong của giác mạc. Giác mạc biến đổi khiến mắt khó tập trung hình ảnh lên võng mạc, tạo cảm giác nhìn mờ hoặc làm thay đổi nhẹ độ khúc xạ tạm thời.

Bên cạnh đó, hormone thai kỳ còn tác động trực tiếp lên tuyến lệ và tuyến meibomius ở bờ mi, gây suy giảm số lượng cũng như chất lượng của màng phim nước mắt. Lớp nước mắt bay hơi nhanh khiến bề mặt nhãn cầu bị khô rát, xót mắt, nhạy cảm hơn với ánh sáng và làm giảm độ sắc nét của thị lực. Hiện tượng này đặc biệt rõ rệt hơn ở những thai phụ thường xuyên làm việc trước màn hình máy tính hoặc sinh hoạt trong phòng điều hòa nhiệt độ thấp.

Bệnh lý thai kỳ tiềm ẩn có thể gây suy giảm thị giác

Bên cạnh các phản ứng sinh lý lành tính, mờ mắt có thể là dấu hiệu sớm của những biến chứng thai kỳ nghiêm trọng, tiêu biểu là tiền sản giật. Tiền sản giật thường xuất hiện sau tuần thứ 20 của thai kỳ, đi kèm tăng huyết áp và protein trong nước tiểu. Sự co thắt mạch máu và phù nề võng mạc do huyết áp cao có thể gây nhìn mờ, nhìn thấy đốm đen, chớp sáng hoặc mất thị lực thoáng qua.

Một nguyên nhân quan trọng khác là bệnh đái tháo đường thai kỳ. Khi lượng đường huyết trong máu mẹ bầu dao động quá mức, dịch thể trong thể thủy tinh có thể thay đổi áp lực thẩm thấu, dẫn đến tình trạng phồng thể thủy tinh và làm mờ mắt tạm thời. Nếu không kiểm soát tốt đường huyết, tổn thương vi mạch ở võng mạc có thể tiến triển, đe dọa trực tiếp đến thị lực lâu dài của người mẹ và sự an toàn của thai nhi. Do đó, việc làm xét nghiệm sàng lọc dung nạp glucose và đo huyết áp định kỳ là vô cùng cần thiết.

Phương pháp chăm sóc và cải thiện thị lực an toàn tại nhà

Để làm dịu cảm giác khó chịu và bảo vệ mắt, thai phụ nên áp dụng các thói quen chăm sóc lành mạnh hằng ngày. Việc đầu tiên là hạn chế làm việc liên tục với các thiết bị điện tử như điện thoại, máy tính. Thai phụ nên thực hiện quy tắc nghỉ ngơi cho mắt: sau mỗi hai mươi phút nhìn màn hình, hãy phóng tầm mắt nhìn xa khoảng sáu mét trong vòng ít nhất hai mươi giây để các cơ điều tiết của mắt được thư giãn hoàn toàn.

Giữ độ ẩm thích hợp cho mắt cũng rất quan trọng. Phụ nữ mang thai có thể cân nhắc sử dụng nước mắt nhân tạo loại không chứa chất bảo quản dưới sự tư vấn của nhân viên y tế để làm ẩm bề mặt nhãn cầu. Đồng thời, nên tạm ngừng sử dụng kính áp tròng và chuyển sang kính gọng thông thường để hạn chế kích ứng giác mạc. Chế độ ăn uống cân bằng giàu vitamin A, vitamin C, axit béo omega-3 từ các loại cá béo, quả hạch và rau lá xanh cũng hỗ trợ nuôi dưỡng giác mạc và võng mạc khỏe mạnh.

Thời điểm thai phụ cần đi khám bác sĩ ngay lập tức

Mặc dù đa phần trường hợp mờ mắt khi mang thai không nguy hiểm, nhưng người mẹ cần hết sức cảnh giác trước các triệu chứng bất thường. Thai phụ cần đến bệnh viện kiểm tra ngay lập tức nếu hiện tượng mờ mắt xuất hiện đột ngột hoặc thị lực suy giảm nghiêm trọng trong thời gian ngắn.

Các dấu hiệu cảnh báo biến chứng cấp cứu bao gồm nhìn thấy ánh sáng lấp lánh, đốm đen trôi nổi, nhìn đôi, kèm theo cơn đau đầu dữ dội không thuyên giảm khi nghỉ ngơi. Ngoài ra, triệu chứng đau vùng thượng vị hoặc dưới sườn phải, buồn nôn, sưng phù nhanh ở mặt và bàn tay cũng đòi hỏi sự can thiệp y tế tức thì. Việc thăm khám tại chuyên khoa Sản phụ khoa kết hợp chuyên khoa Mắt sẽ giúp xác định chính xác nguyên nhân và có phương án xử trí kịp thời, bảo đảm an toàn cho cả hai mẹ con.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục sức khỏe và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa. Phụ nữ mang thai tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt có chứa hoạt chất co mạch, kháng viêm corticoid hoặc kháng sinh khi chưa được bác sĩ chỉ định. Khi nhận thấy bất kỳ thay đổi thị lực nào, thai phụ nên chủ động thông báo cho bác sĩ trong các lần khám thai định kỳ để được kiểm tra huyết áp và sàng lọc tổng quát.

Tóm tắt

Hiện tượng mờ mắt trong thai kỳ phần lớn chỉ là thay đổi sinh lý tạm thời và sẽ hồi phục sau khi sinh con. Dù vậy, thai phụ không nên chủ quan vì đây cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý chuyển hóa hoặc tim mạch nguy hiểm. Việc giữ lối sống điều độ, khám thai định kỳ và chủ động trao đổi với bác sĩ là chìa khóa giúp bảo vệ thị lực và sự an toàn cho cả mẹ lẫn bé.