Màng trinh là gì và vị trí màng trinh nằm ở đâu trong cơ thể?

Vị trí màng trinh là gì?

Màng trinh là một nếp mô niêm mạc mỏng xuất hiện từ thời kỳ phôi thai, tọa lạc tại ranh giới giữa tiền đình âm hộ và ống âm đạo. Bản chất cấu tạo của màng trinh là mô liên kết giàu sợi collagen và elastin, bên ngoài bao bọc bởi biểu mô tầng, với hệ thống mạch máu và đầu mút thần kinh phân bố không đồng đều giữa các cá thể. Hầu hết màng trinh đều có các lỗ thông tự nhiên với nhiều dạng hình học khác nhau nhằm tạo đường thoát cho dịch tiết âm đạo và máu kinh nguyệt khi bước vào tuổi dậy thì. Độ dày, độ dai cũng như mức độ che phủ của màng trinh mang tính chất cá nhân hóa cao, có người màng trinh rất mỏng và mềm mại, trong khi người khác lại có màng trinh dày hoặc đặc biệt co giãn. Do đó, màng trinh thuần túy là một cấu trúc giải phẫu sinh học bình thường của cơ thể nữ giới.

Vị trí màng trinh trong cơ quan sinh dục nữ

Về mặt giải phẫu học, màng trinh nằm ở ngay lối vào âm đạo, cách cửa âm hộ bên ngoài khoảng 1 đến 2 centimet tùy thuộc vào cơ địa và cấu trúc giải phẫu của từng phụ nữ. Màng trinh phân chia ranh giới giữa tiền đình âm hộ ở phía ngoài và lòng âm đạo ở phía trong.

Nếp mô này được gắn vào thành âm đạo và thường không bao phủ kín hoàn toàn cửa âm đạo. Cấu tạo của màng trinh chủ yếu là mô liên kết đàn hồi, sợi collagen và được bao phủ bởi các lớp biểu mô vảy không sừng hóa, chứa một lượng mao mạch và đầu dây thần kinh nhất định. Do vị trí nằm khá nông, màng trinh có thể chịu tác động cơ học trực tiếp từ bên ngoài mà không cần sự xâm nhập sâu vào lòng âm đạo.

Các dạng màng trinh thường gặp và đặc điểm cấu tạo

Màng trinh không có một khuôn mẫu cố định mà rất đa dạng về hình thái, độ dày và độ co giãn giữa các cá nhân. Hầu hết phụ nữ đều có các lỗ tự nhiên trên bề mặt màng trinh để máu kinh nguyệt và dịch tiết sinh dục có thể thoát ra ngoài hàng tháng.

Các dạng màng trinh phổ biến gồm có màng trinh hình khuyên với một lỗ tròn ở trung tâm, màng trinh dạng bán nguyệt hình lưỡi liềm, hoặc màng trinh dạng sàng với nhiều lỗ nhỏ li ti rải rác. Một số phụ nữ có màng trinh dạng vách ngăn chia cửa âm đạo thành hai nửa. Ngoài ra, độ co giãn cũng rất khác nhau: có người màng trinh rất mỏng manh dễ rách, nhưng cũng có người sở hữu màng trinh dày, đàn hồi tốt và chỉ co giãn chứ không hề rách khi có quan hệ tình dục hay vận động.

Vai trò sinh học của màng trinh đối với sức khỏe sinh sản

Trong giai đoạn phát triển phôi thai, màng trinh hình thành trong quá trình hoàn thiện ống sinh dục nữ, ban đầu ngăn cách xoang niệu dục và âm đạo. Sau khi sinh, màng trinh thường co lại và tạo thành các lỗ mở sinh lý để chuẩn bị cho chu kỳ kinh nguyệt sau này ở tuổi dậy thì.

Về phương diện chức năng sinh lý, ở trẻ sơ sinh và bé gái trước tuổi dậy thì, màng trinh cùng với môi lớn và môi bé đóng vai trò như một hàng rào cơ học tự nhiên giúp che chắn, hạn chế dị vật và vi khuẩn xâm nhập vào sâu trong đường sinh sản. Khi đến tuổi trưởng thành, màng trinh trở thành một nếp gấp niêm mạc bình thường không còn giữ chức năng bảo vệ trọng yếu, bởi hệ vi sinh vật âm đạo và hàng rào miễn dịch tại chỗ đã phát triển hoàn chỉnh.

Các yếu tố tác động và hiện tượng rách màng trinh

Màng trinh có thể bị tổn thương hoặc rách do nhiều nguyên nhân khác nhau trong đời sống hàng ngày ngoài việc quan hệ tình dục lần đầu. Các tác động vật lý như tai nạn ngã xe, va đập mạnh vùng đáy chậu, chấn thương khi tập luyện các môn thể thao vận động mạnh như cưỡi ngựa, đạp xe, thể dục dụng cụ đều có thể gây rách mô niêm mạc này.

Bên cạnh đó, việc sử dụng các sản phẩm vệ sinh cá nhân đưa sâu vào âm đạo như tampon hay cốc nguyệt san, hoặc thủ thuật thăm khám phụ khoa không thận trọng cũng có thể làm dãn hoặc rách màng trinh. Khi màng trinh bị rách, phản ứng phổ biến là chảy một vài giọt máu màu đỏ tươi hoặc hồng nhạt kèm theo cảm giác nhói nhẹ, tuy nhiên mức độ đau và lượng máu ra phụ thuộc nhiều vào số lượng mao mạch tại vị trí rách.

Các bất thường bẩm sinh của màng trinh cần lưu ý y khoa

Mặc dù đa số các trường hợp màng trinh đều phát triển bình thường, một số bất thường bẩm sinh về cấu trúc có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe cần can thiệp y tế. Phổ biến nhất là tình trạng màng trinh không thủng, nghĩa là màng trinh bít kín hoàn toàn lối vào âm đạo mà không có bất kỳ lỗ thoát nào.

Khi bước vào tuổi dậy thì, các bạn gái mắc dị tật này vẫn có kinh nguyệt nhưng máu kinh không thoát ra ngoài được, dẫn đến tình trạng ứ đọng máu kinh trong âm đạo và tử cung, gây ra các cơn đau bụng dưới dữ dội theo chu kỳ mà không thấy hành kinh. Tình trạng này đòi hỏi bác sĩ sản phụ khoa phải thực hiện thủ thuật rạch màng trinh hình chữ thập đơn giản để giải phóng lượng dịch ứ đọng, ngăn ngừa nguy cơ nhiễm trùng và bảo vệ chức năng sinh sản. Ngoài ra, màng trinh quá dày hoặc có cấu trúc xơ cứng cũng có thể gây đau rát kéo dài khi quan hệ tình dục.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức giải phẫu y học cơ bản, không thay thế cho việc chẩn đoán hay tư vấn y khoa trực tiếp. Tuyệt đối không tự ý dùng vật nhọn, dụng cụ không vô khuẩn để tự thăm khám hay can thiệp vào cửa âm đạo tại nhà vì có thể gây rách niêm mạc, chảy máu và nhiễm trùng nặng. Mọi can thiệp hay rạch mở màng trinh phải do bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa thực hiện trong điều kiện vô trùng.

Tóm tắt

Màng trinh là một phần tự nhiên trong giải phẫu cơ quan sinh dục nữ với nhiều hình dạng và độ co giãn khác nhau giữa mỗi người. Hiểu đúng về vị trí và đặc điểm sinh học giúp giải tỏa những lo lắng, hiểu lầm không đáng có về mặt tâm lý. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường như đau dữ dội, vô kinh nguyên phát hay chảy máu kéo dài, việc thăm khám tại chuyên khoa sản phụ khoa là cần thiết để bảo vệ sức khỏe sinh sản.