Màng trinh có tự lành được không và những điều bạn cần biết

Màng trinh có tự lành được không là gì?

Màng trinh là một màng niêm mạc mỏng nằm ngay phía sau cửa âm đạo, cách cửa ngoài âm hộ khoảng 1 đến 2 centimet. Về cấu tạo, màng trinh gồm các sợi liên kết collagen, mô đàn hồi, mạch máu nhỏ và các đầu dây thần kinh cảm giác, được bao phủ bởi hai lớp biểu mô lát tầng.

Màng trinh không phải là một tấm màng bít kín hoàn toàn như nhiều người vẫn lầm tưởng. Ở trạng thái sinh lý bình thường, màng trinh luôn có một hoặc nhiều lỗ nhỏ với hình thái đa dạng như hình khuyên, hình tròn, hình lưỡi liềm hoặc dạng sàng. Những lỗ hở tự nhiên này giữ vai trò thiết yếu giúp máu kinh nguyệt và dịch tiết sinh dục thoát ra ngoài đều đặn trong chu kỳ kinh nguyệt. Một số rất ít bé gái sinh ra có dị tật màng trinh không thủng, gây ứ trệ kinh nguyệt và cần can thiệp rạch mở tại chuyên khoa phụ sản.

Giải đáp màng trinh có tự lành sau khi rách không

Về mặt sinh học mô học, một khi cấu trúc mô liên kết của màng trinh đã bị rách đứt hẳn, màng trinh hoàn toàn không thể tự liền lại thành trạng thái nguyên vẹn ban đầu. Khi mép màng trinh bị đứt rời, phản ứng lành vết thương tự nhiên của cơ thể sẽ diễn ra tương tự như các tổn thương mô mềm khác. Quá trình này tạo ra các mô sẹo sợi rất nhỏ ở rìa tổn thương, các phần niêm mạc co cụm lại thành các mấu thịt sinh lý lành tính mà y học gọi là nhú màng trinh.

Hai mép tổn thương không có lực kéo ép áp sát vào nhau và môi trường dịch âm đạo cũng ngăn cản sự dính liền tự nhiên của hai bờ rách. Tuy nhiên, nếu vùng âm hộ chỉ gặp tổn thương nông dạng trầy xước, sưng viêm nhẹ hoặc vi chấn thương bề mặt mà các dải mô đàn hồi chưa đứt rời hoàn toàn, cơ thể vẫn có khả năng tự phục hồi lớp biểu mô bị trợt. Sau khi khỏi, hình thái màng trinh vẫn giữ được sự liền lạc tương đối của nó.

Những nguyên nhân phổ biến khiến màng trinh bị rách

Nhiều người thường mặc định rằng màng trinh chỉ rách khi có quan hệ tình dục xâm nhập lần đầu tiên. Thực tế y khoa cho thấy màng trinh có thể bị giãn hoặc rách do rất nhiều nguyên nhân khác nhau trong sinh hoạt hằng ngày. Quan hệ tình dục xâm nhập ngón tay hoặc dương vật là nguyên nhân trực tiếp thường gặp, nhưng cấu trúc niêm mạc này cũng có thể bị tổn thương bởi các hoạt động thể chất cường độ cao.

Các môn thể thao đòi hỏi sự vận động mạnh của khớp háng hoặc gây áp lực trực tiếp lên vùng đáy chậu như cưỡi ngựa, đạp xe địa hình đường dài, tập thể dục dụng cụ hoặc múa ba lê chuyên nghiệp đều có thể làm căng rách màng trinh. Ngoài ra, thói quen sử dụng các sản phẩm vệ sinh kinh nguyệt đưa vào sâu trong âm đạo như tampon hay cốc nguyệt san không đúng cách cũng có thể gây rách màng trinh. Tai nạn giao thông hoặc ngã va đập mạnh vùng kín vào vật cứng cũng là những yếu tố chấn thương ngoại khoa cần tính đến.

Dấu hiệu thường gặp khi màng trinh bị rách và các yếu tố ảnh hưởng

Khi màng trinh bị rách, hai biểu hiện điển hình nhất là chảy máu và cảm giác đau nhói ở vùng cửa mình. Lượng máu chảy ra khi rách màng trinh thường rất ít, chỉ từ vài giọt đến vệt máu nhỏ màu hồng nhạt hoặc đỏ tươi dính trên quần lót hoặc giấy vệ sinh, thường tự cầm sau vài giờ. Cảm giác đau rát cũng thoáng qua nhanh chóng và giảm dần trong ngày kế tiếp.

Dù vậy, không phải người phụ nữ nào cũng trải qua các triệu chứng rõ rệt này. Độ dày, độ co giãn và mức độ phân bố mạch máu thần kinh tại màng trinh ở mỗi người rất khác nhau. Những người có màng trinh dày, ít đàn hồi thường đau và chảy máu nhiều hơn. Ngược lại, những người sở hữu màng trinh mỏng, lỗ mở rộng hoặc cấu trúc mô giàu sợi đàn hồi có thể chỉ cảm thấy khó chịu nhẹ mà không hề chảy máu. Do đó, việc không chảy máu trong lần quan hệ đầu tiên hoàn toàn là hiện tượng sinh lý bình thường.

Các can thiệp y tế liên quan đến màng trinh hiện nay

Trong y học hiện đại, có hai nhóm can thiệp ngoại khoa phổ biến liên quan đến màng trinh gồm phẫu thuật điều trị bệnh lý và thủ thuật tạo hình thẩm mỹ. Can thiệp bệnh lý được chỉ định bắt buộc trong trường hợp màng trinh không lỗ thủng, màng trinh quá dày hoặc có dải xơ ngăn cản thoát dịch kinh nguyệt hay gây đau đớn dữ dội khi quan hệ tình dục. Bác sĩ phụ khoa sẽ tiến hành rạch mở màng trinh hình chữ thập hoặc cắt tỉa dải mô xơ để giải phóng đường âm đạo.

Nhóm can thiệp thứ hai là thủ thuật vá màng trinh hay tạo hình màng trinh theo nhu cầu cá nhân. Đây là một tiểu phẫu ngoại khoa nhằm khâu nối các mép niêm mạc còn sót lại hoặc sử dụng mô nhân tạo để tái lập cấu trúc che chắn cửa âm đạo. Mặc dù là thủ thuật nhỏ, việc thực hiện vá màng trinh tại các cơ sở kém chất lượng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nhiễm trùng, chảy máu kéo dài, hình thành sẹo co kéo gây hẹp âm đạo hoặc viêm nhiễm tiểu khung nghiêm trọng.

Phân biệt rách màng trinh với các tổn thương âm đạo khác

Việc nhận biết rõ ràng giữa rách màng trinh sinh lý và các tổn thương sâu tại đường sinh dục là điều rất quan trọng đối với phụ nữ. Rách màng trinh đơn thuần chỉ gây rỉ máu nhẹ và tự dứt điểm, không kèm theo đau đớn quằn quại hay choáng váng. Nếu sau quan hệ hoặc chấn thương mà xuất hiện tình trạng máu chảy ồ ạt đỏ tươi, máu cục đông, đau bụng dưới dữ dội thì đó có thể là dấu hiệu rách cùng đồ âm đạo hoặc rách thành âm đạo sâu.

Rách cùng đồ là một cấp cứu sản phụ khoa nguy hiểm cần được xử trí cầm máu và khâu phục hồi ngay tại bệnh viện để tránh mất máu cấp. Ngoài ra, tình trạng ra máu bất thường ngoài chu kỳ kinh kèm theo khí hư có mùi hôi, ngứa ngáy vùng kín thường bắt nguồn từ viêm âm đạo, viêm lộ tuyến cổ tử cung hoặc polyp cổ tử cung chứ không phải do rách màng trinh. Chị em phụ nữ cần chủ động đi khám tại cơ sở y tế khi có dấu hiệu bất thường.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất phổ biến kiến thức giải phẫu và sức khỏe sinh sản thường thức, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp. Chị em phụ nữ tuyệt đối không tự dùng gương soi, tự ý thụt rửa sâu hay can thiệp dụng cụ vào âm đạo để kiểm tra màng trinh vì có thể gây tổn thương và nhiễm trùng. Khi gặp tình trạng chảy máu vùng kín kéo dài, đau buốt dữ dội hoặc nghi ngờ viêm nhiễm đường sinh dục, cần đến ngay các bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa phụ sản để được bác sĩ thăm khám và hướng dẫn chăm sóc an toàn.

Tóm tắt

Tóm lại, màng trinh một khi đã rách đứt hoàn toàn sẽ không thể tự lành lại theo quy luật sinh học tự nhiên. Việc hiểu đúng cấu tạo giải phẫu và đặc tính sinh lý đa dạng của màng trinh giúp phụ nữ giải tỏa định kiến tâm lý không đáng có, đồng thời chủ động bảo vệ và chăm sóc sức khỏe sinh sản của bản thân một cách khoa học.