Loét miệng có lây không và cách chăm sóc giúp vết loét nhanh lành

Loét miệng có lây không là gì?

Loét miệng, thường được gọi dân dã là nhiệt miệng hay trong y khoa là viêm loét miệng aphthous, là tình trạng xuất hiện tổn thương nông ở niêm mạc má trong, môi, nướu răng, sàn miệng hoặc bề mặt lưỡi. Vết loét điển hình thường có hình tròn hoặc bầu dục, phần đáy mang màu trắng, vàng xám và được bao quanh bởi một quầng viền đỏ sưng viêm rõ rệt. Đa số các vết loét lành tính có kích thước nhỏ dưới một centimet, gây cảm giác xót rát khi người bệnh ăn uống đồ mặn, chua, cay hoặc khi cử động cơ miệng. Tình trạng này rất phổ biến ở mọi lứa tuổi, thường tự thuyên giảm và lành hẳn trong khoảng một đến hai tuần mà không để lại sẹo nếu được giữ gìn vệ sinh đúng cách.

Khả năng lây nhiễm của loét miệng thông thường

Loét miệng dạng aphthous thông thường hoàn toàn không có tính lây truyền từ người sang người. Tình trạng này không bắt nguồn từ vi khuẩn truyền nhiễm hay virus lây lan qua đường tiếp xúc, do đó bạn không cần lo lắng về việc lây bệnh khi trò chuyện, dùng chung bát đũa, cốc uống nước hoặc khi tiếp xúc gần gũi.

Tuy nhiên, người bệnh rất dễ nhầm lẫn loét miệng thông thường với các tổn thương do virus herpes simplex (HSV) gây ra, thường gọi là mụn rộp môi. Khác với loét aphthous chỉ xuất hiện bên trong niêm mạc mềm của khoang miệng, mụn rộp do virus HSV thường khởi phát bằng những chùm mụn nước nhỏ li ti quanh viền môi ngoài, sau đó vỡ ra đóng vảy và có khả năng lây lan rất mạnh qua tiếp xúc trực tiếp dịch tiết.

Các yếu tố thúc đẩy hình thành vết loét trong khoang miệng

Nguyên nhân gây loét miệng thường liên quan đến phản ứng miễn dịch tại chỗ kết hợp với các tác động cơ học hoặc dinh dưỡng. Yếu tố khởi phát phổ biến nhất là chấn thương niêm mạc nhẹ, chẳng hạn như vô tình cắn trúng má khi ăn nhai, đánh răng quá mạnh bằng bàn chải cứng, hoặc do cọ xát với mắc cài chỉnh nha và cạnh răng sắc nhọn.

Bên cạnh đó, tình trạng căng thẳng thần kinh kéo dài, thiếu ngủ hay thay đổi nội tiết tố ở phụ nữ cũng làm suy yếu hàng rào niêm mạc miệng. Thói quen ăn uống thiếu hụt các vi chất như vitamin B12, sắt, kẽm, acid folic, hoặc thường xuyên dùng thực phẩm nhiều acid, đồ cay nồng cũng là những yếu tố khiến các đợt loét dễ tái phát.

Biện pháp chăm sóc và làm dịu vết loét tại nhà

Để hỗ trợ vết loét mau hồi phục và giảm bớt đau xót, bạn nên duy trì vệ sinh khoang miệng nhẹ nhàng. Việc súc miệng hàng ngày bằng nước muối sinh lý 0,9% ấm hoặc dung dịch sát khuẩn dịu nhẹ không chứa cồn sẽ giúp làm sạch bề mặt tổn thương, hạn chế nguy cơ bội nhiễm mà không làm rát mô hạt mới hình thành. Chườm một viên đá lạnh nhỏ bọc trong gạc sạch lên vùng loét cũng giúp làm dịu cảm giác sưng đau tạm thời.

Ngoài ra, sử dụng các loại gel bôi bảo vệ niêm mạc miệng theo hướng dẫn của dược sĩ có thể tạo màng chắn ngăn thức ăn tiếp xúc với vết loét. Trong thời gian này, bạn nên ưu tiên các món mềm, lỏng, nguội như cháo, súp, đồng thời hạn chế tối đa đồ ăn cay nóng, chua đậm hoặc đồ chiên giòn cứng.

Dấu hiệu cảnh báo cần đi khám bác sĩ

Phần lớn các trường hợp loét miệng đơn thuần đều tự thuyên giảm mà không cần điều trị y tế chuyên sâu. Tuy nhiên, người bệnh không nên chủ quan nếu vết loét kéo dài liên tục trên hai tuần mà không thấy dấu hiệu thu nhỏ hoặc lành lại. Vết loét có kích thước lớn bất thường, bờ gồ ghề cứng ráp, không đau hoặc đau nhức dữ dội lan lên vùng tai hàm là dấu hiệu cần được bác sĩ Răng – Hàm – Mặt thăm khám cẩn thận.

Ngoài ra, bạn cần nhanh chóng đến cơ sở y tế khi vết loét trong miệng đi kèm các biểu hiện toàn thân như sốt cao, nổi hạch vùng cổ, sụt cân không rõ nguyên nhân, khó nuốt, khó há miệng hoặc loét xuất hiện đồng thời ở nhiều vị trí niêm mạc khác.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo phổ quát và không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý nghiền thuốc kháng sinh, đắp các loại lá cây hay thuốc bột không rõ nguồn gốc lên vết loét vì rất dễ gây bỏng niêm mạc hoặc bội nhiễm nặng nề. Nếu tổn thương kéo dài hoặc tái phát thường xuyên, bạn nên đến cơ sở y tế thăm khám trực tiếp để được tư vấn chính xác.

Tóm tắt

Loét miệng thông thường là tổn thương lành tính, không có tính chất lây lan và có thể tự lành nếu được chăm sóc vệ sinh đúng cách. Bằng việc kết hợp chế độ ăn uống thanh đạm, giảm bớt căng thẳng và giữ gìn vệ sinh khoang miệng sạch sẽ, bạn sẽ giúp vết loét nhanh hồi phục và hạn chế tối đa nguy cơ tái phát.