Lỗ mũi có mùi hôi: Nguyên nhân thường gặp và cách xử trí

Lỗ mũi có mùi hôi là gì?

Lỗ mũi có mùi hôi là cảm giác khó chịu xuất hiện khi luồng không khí đi qua khoang mũi mang theo mùi hôi thối, tanh nồng hoặc mùi chua khó chịu. Biểu hiện này có thể do chính người bệnh tự cảm nhận thấy qua khứu giác, hoặc người xung quanh phát hiện ra khi tiếp xúc gần. Trong khoang mũi bình thường, lớp niêm mạc luôn tiết một lượng dịch nhầy sinh lý mỏng để làm ấm, làm ẩm và lọc sạch không khí trước khi vào phổi. Khi dòng chảy của dịch này bị tắc nghẽn, hoặc khi niêm mạc bị nhiễm trùng, các loại vi khuẩn kỵ khí và nấm sẽ sinh sôi, phân hủy protein trong mủ và mô hoại tử, từ đó giải phóng ra các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi có mùi hôi đặc trưng. Tình trạng này không chỉ là vấn đề thẩm mỹ hay vệ sinh cá nhân mà thường là chỉ dấu của một bệnh lý tiềm ẩn tại vùng tai mũi họng hoặc hàm mặt.

Các bệnh lý viêm nhiễm đường hô hấp trên dẫn đến mùi hôi trong mũi

Viêm xoang cấp và mạn tính là một trong những thủ phạm phổ biến nhất tạo ra mùi hôi ở mũi. Khi các lỗ thông xoang bị bít tắc do phù nề niêm mạc, dịch tiết ứ đọng lâu ngày sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển mạnh mẽ. Quá trình phân hủy dịch mủ sinh ra các hợp chất lưu huỳnh có mùi khó chịu. Người bệnh thường thấy nặng vùng trán, má, nghẹt mũi và chảy dịch nhầy đục xuống họng.

Bên cạnh đó, bệnh viêm mũi trĩu hay viêm mũi teo cũng gây nên hiện tượng khứu giác cảm nhận mùi tanh hôi nặng nề. Niêm mạc mũi của người bệnh bị teo mỏng, hình thành các vảy mủ xanh xám bám chặt trong hốc mũi. Khi lớp vảy này khô và phân hủy dưới tác động của vi khuẩn hoại sinh, mùi hôi sẽ bốc lên rõ rệt dù chính bản thân người bệnh có thể bị giảm khứu giác nên không tự nhận biết đầy đủ.

Ảnh hưởng từ bệnh lý răng hàm mặt và các bất thường cấu trúc mũi

Mối liên quan giải phẫu mật thiết giữa hàm trên và xoang hàm khiến các bệnh lý răng miệng dễ dàng lan sang khoang mũi. Nhiễm trùng quanh cuống răng hàm trên, viêm quanh răng mức độ nặng hoặc biến chứng sau nhổ răng có thể làm thủng đáy xoang hàm. Khi đó, vi khuẩn yếm khí từ ổ áp xe răng xâm nhập vào hốc xoang gây viêm mủ dữ dội và tạo mùi hôi nồng nặc ở một bên mũi.

Ngoài ra, sự xuất hiện của sỏi mũi hoặc polyp mũi phát triển quá mức cũng cản trở lưu thông dịch tự nhiên. Khối polyp làm ứ trệ chất nhầy hô hấp, tạo ổ chứa vi khuẩn. Trong khi đó, sỏi mũi hình thành do muối khoáng lắng đọng quanh một dị vật hay mẩu mô viêm cũng là nguồn gốc sinh mùi hôi dai dẳng mà các biện pháp xịt rửa thông thường không thể xử lý triệt để.

Dị vật đường thở và nguy cơ hoại tử niêm mạc hốc mũi

Hiện tượng có dị vật nằm quên trong hốc mũi rất thường gặp ở trẻ nhỏ và đôi khi xuất hiện ở người lớn có tiền sử chấn thương hoặc rối loạn tâm thần. Các vật dụng nhỏ như mẩu xốp, hạt cúc, hạt quả khi mắc kẹt trong mũi sẽ kích thích niêm mạc gây viêm xuất tiết, loét mô hạt và hoại tử cục bộ. Dấu hiệu điển hình là trẻ chảy dịch mũi đặc một bên, dịch có thể lẫn máu và bốc mùi hôi thối rõ rệt.

Nếu không được can thiệp gắp bỏ kịp thời, dị vật có thể gây nhiễm trùng lan rộng sang các cấu trúc lân cận hoặc tụt sâu vào đường thở gây nguy hiểm. Do đó, khi phát hiện trẻ bỗng nhiên có mùi hôi ở mũi kèm theo nghẹt một bên, người nhà cần đưa trẻ đến chuyên khoa tai mũi họng để được soi gắp cẩn thận, tuyệt đối không tự chọc ngoáy tại nhà.

Hướng xử trí và chăm sóc an toàn khi mũi xuất hiện mùi hôi

Khi phát hiện lỗ mũi có mùi hôi, bước đầu tiên người bệnh có thể thực hiện tại nhà là vệ sinh khoang mũi nhẹ nhàng bằng dung dịch nước muối sinh lý ấm. Việc rửa mũi đúng kỹ thuật giúp tống xuất bớt chất nhầy đặc quánh, làm sạch bụi bẩn và giảm nồng độ vi khuẩn bám trên bề mặt niêm mạc. Bên cạnh đó, duy trì độ ẩm không khí trong phòng và uống đủ nước mỗi ngày giúp chất nhầy hô hấp loãng hơn.

Tuy nhiên, các biện pháp vệ sinh tại chỗ chỉ mang tính chất hỗ trợ cải thiện tạm thời triệu chứng. Người bệnh cần sớm đến phòng khám chuyên khoa tai mũi họng để bác sĩ thực hiện nội soi mũi xoang, chụp chiếu đánh giá mức độ tổn thương và tìm kiếm ổ viêm tiềm ẩn. Khi xác định rõ căn nguyên như viêm xoang mủ, dị vật hay bệnh lý từ răng, bác sĩ sẽ chỉ định phác đồ điều trị chuyên biệt phù hợp với từng cá nhân.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không dùng que nhọn, tăm bông hay ngón tay để chọc sâu ngoáy khoang mũi vì dễ làm rách niêm mạc và đẩy dị vật vào sâu hơn. Không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc kháng viêm hay các loại thuốc xịt co mạch để tự điều trị tại nhà khi chưa có chẩn đoán từ bác sĩ. Việc sử dụng thuốc bừa bãi có thể làm che lấp triệu chứng nguy hiểm và gây tổn thương niêm mạc mũi không hồi phục.

Tóm tắt

Mùi hôi trong lỗ mũi là dấu hiệu cho thấy niêm mạc hô hấp hoặc cấu trúc lân cận đang gặp vấn đề bất thường. Việc thăm khám sớm tại cơ sở y tế chuyên khoa tai mũi họng giúp xác định chính xác nguyên nhân, tránh tình trạng tự ý dùng thuốc khiến tổn thương kéo dài và phức tạp hơn.