Lịch tiêm phế cầu 15 và những thông tin quan trọng cần biết

Lịch tiêm phế cầu 15

Vắc xin phế cầu 15 là vắc xin phế cầu phối hợp thế hệ mới, có khả năng kích thích cơ thể sinh miễn dịch chống lại 15 chủng vi khuẩn phế cầu phổ biến gây ra các bệnh lý xâm lấn nguy hiểm. Nhờ bổ sung thêm các chủng vi khuẩn phế cầu có độc lực cao, vắc xin này giúp tạo hàng rào bảo vệ vững chắc hơn trước các nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp và hệ thần kinh.

Vi khuẩn phế cầu có thể lây truyền qua đường hô hấp khi người bệnh ho, gián tiếp hoặc tiếp xúc gần. Khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn này không chỉ gây ra các bệnh nhẹ như viêm tai giữa hay viêm xoang mà còn có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết, viêm phổi nặng và viêm màng não. Việc tuân thủ lịch tiêm chủng vắc xin phế cầu 15 đúng độ tuổi giúp giảm đáng kể nguy cơ nhập viện và các biến chứng nghiêm trọng.

Đối tượng được khuyến cáo tiêm vắc xin phế cầu 15

Vắc xin phế cầu 15 được chỉ định chủ yếu cho trẻ em từ 6 tuần tuổi trở lên và người lớn nhằm phòng ngừa các bệnh lý xâm lấn do vi khuẩn phế cầu gây ra. Ở nhóm trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp nặng luôn ở mức cao. Do đó, việc tiêm chủng sớm theo đúng mốc khuyến cáo y tế đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng hệ miễn dịch ban đầu cho trẻ.

Ngoài trẻ em, người trưởng thành từ 65 tuổi trở lên cũng là nhóm đối tượng được ưu tiên khuyến cáo tiêm vắc xin phế cầu 15 do chức năng miễn dịch suy giảm theo tuổi tác. Bên cạnh đó, những người ở bất kỳ độ tuổi nào có bệnh lý nền mạn tính như bệnh phổi mạn tính, đái tháo đường, bệnh tim mạch, bệnh gan mạn tính hoặc người bị suy giảm miễn dịch cũng nên tham khảo ý kiến bác sĩ để tiêm phòng sớm. Việc bảo vệ nhóm nguy cơ cao giúp hạn chế nguy cơ diễn biến nặng nếu không may nhiễm bệnh.

Lịch tiêm vắc xin phế cầu 15 cho trẻ em dưới 2 tuổi

Lịch tiêm phế cầu 15 dành cho trẻ nhỏ thường bắt đầu từ mốc 2 tháng tuổi với phác đồ chuẩn gồm 4 mũi tiêm. Ba mũi đầu tiên được thực hiện ở các mốc thời gian lần lượt là 2 tháng, 4 tháng và 6 tháng tuổi. Mũi thứ 4 là mũi nhắc lại, thường được tiêm trong khoảng từ 12 đến 15 tháng tuổi nhằm duy trì nồng độ kháng thể bảo vệ bền vững trong những năm đầu đời của trẻ.

Trong trường hợp trẻ bắt đầu tiêm muộn hơn so với phác đồ chuẩn, lịch tiêm cụ thể và số lượng mũi tiêm sẽ được bác sĩ tư vấn điều chỉnh tùy thuộc vào độ tuổi thực tế của trẻ tại thời điểm thăm khám. Khoảng cách tối thiểu giữa các mũi tiêm cơ bản thường là 4 tuần, và mũi nhắc lại cần cách mũi cơ bản cuối cùng ít nhất 8 tuần. Bố mẹ nên giữ sổ tiêm chủng cẩn thận và đưa trẻ đi tiêm đúng hẹn để không làm gián đoạn tiến trình tạo miễn dịch.

Lịch tiêm vắc xin phế cầu 15 cho trẻ lớn và người lớn

Đối với trẻ em từ 2 đến 17 tuổi chưa từng tiêm vắc xin phế cầu hoặc tiêm chưa đủ mũi, bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng sức khỏe và lịch sử tiêm chủng để chỉ định liệu trình bổ sung phù hợp. Thông thường, trẻ khỏe mạnh trong độ tuổi này chỉ cần tiêm 1 mũi vắc xin phế cầu 15 để hoàn tất khả năng bảo vệ, trong khi trẻ có yếu tố nguy cơ cao có thể cần phác đồ phối hợp theo hướng dẫn chuyên môn.

Người lớn từ 18 tuổi trở lên, đặc biệt là người từ 65 tuổi trở lên hoặc người có nguy cơ cao do bệnh nền, thường được chỉ định tiêm 1 mũi vắc xin phế cầu 15. Trong một số trường hợp nhất định, bác sĩ có thể khuyến cáo tiêm bổ sung vắc xin phế cầu 23 (PPSV23) sau mũi phế cầu 15 ít nhất 1 năm để mở rộng phạm vi phòng bệnh. Việc lựa chọn liệu trình cụ thể cần dựa trên sự tư vấn và chỉ định trực tiếp từ nhân viên y tế.

Phản ứng thường gặp sau tiêm và cách chăm sóc tại nhà

Sau khi tiêm vắc xin phế cầu 15, người được tiêm hoặc trẻ nhỏ có thể gặp một số phản ứng nhẹ và tự hết sau vài ngày. Các biểu hiện phổ biến tại vị trí tiêm bao gồm sưng nhẹ, đỏ, đau hoặc cứng tại chỗ tiêm. Một số phản ứng toàn thân có thể gặp như sốt nhẹ, mệt mỏi, chán ăn, quấy khóc ở trẻ nhỏ hoặc đau đầu nhẹ ở người lớn. Đây là những phản ứng sinh lý bình thường cho thấy cơ thể đang đáp ứng với vắc xin.

Để chăm sóc sau tiêm, người nhà nên cho người được tiêm nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát, uống đủ nước và mặc quần áo rộng rãi. Có thể chườm mát tại vị trí tiêm nếu bị sưng đau nhẹ, tuyệt đối không đắp bất kỳ vật lạ nào lên vết tiêm. Nếu xuất hiện sốt, có thể sử dụng thuốc hạ sốt thông thường theo đúng hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ. Cần đưa người tiêm đến cơ sở y tế ngay nếu có biểu hiện sốt cao liên tục, khó thở, co giật hoặc dị ứng nặng.

Lưu ý an toàn

Tiêm vắc xin phế cầu 15 là biện pháp phòng bệnh an toàn nhưng cần tuân thủ đúng quy trình khám phân loại trước tiêm. Người đang bị sốt cấp tính hoặc nhiễm trùng nặng nên hoãn tiêm cho đến khi sức khỏe ổn định. Người có tiền sử dị ứng nghiêm trọng với bất kỳ thành phần nào của vắc xin cần báo ngay cho bác sĩ. Sau khi tiêm, người tiêm phải ở lại theo dõi ít nhất 30 phút tại cơ sở tiêm chủng và tiếp tục theo dõi sức khỏe tại nhà trong 24 đến 48 giờ tiếp theo.

Tóm tắt

Việc thực hiện đúng lịch tiêm phế cầu 15 đóng vai trò thiết yếu trong việc bảo vệ sức khỏe cho cả trẻ em và người lớn trước các bệnh nhiễm trùng nguy hiểm do vi khuẩn phế cầu. Hãy chủ động tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc nhân viên y tế tại các trung tâm tiêm chủng để được tư vấn phác đồ phù hợp nhất với tình trạng sức khỏe của bản thân và gia đình.