Lẹo mắt bị chai phải làm sao để xử lý an toàn và
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Lẹo mắt bị chai là tình trạng khá thường gặp khi ổ viêm cấp tính ở bờ mi không được giải quyết triệt để, dần chuyển thành một khối cứng chắc, không đau nhưng gây cộm vướng khó chịu. Rất nhiều người băn khoăn không biết nốt chai này có tự biến mất được không và nên làm gì để loại bỏ nốt sần mà không để lại sẹo trên mi mắt.
Việc xử trí nốt chai lẹo đòi hỏi sự cẩn trọng cao độ vì vùng mi mắt tập trung nhiều mạch máu và cấu trúc giải phẫu nhạy cảm. Nắm rõ bản chất của tổn thương cùng các phương pháp chăm sóc đúng cách sẽ giúp người bệnh bảo vệ thị lực và phục hồi diện mạo đôi mắt an toàn.
Lẹo mắt bị chai là gì?
Lẹo mắt bị chai thực chất là hiện tượng xơ hóa hoặc hình thành bọc u hạt mạn tính sau khi phản ứng viêm cấp tính của lẹo mắt lắng xuống. Trong y khoa, tổn thương này thường tiến triển thành chắp mi mạn tính, xuất phát từ việc tuyến bã nhờn meibomius ở sụn mi bị tắc nghẽn dịch tiết kéo dài. Thay vì sưng tấy mưng mủ đỏ rực như ban đầu, nốt viêm chuyển sang dạng nốt chai tròn, rắn chắc, nằm sâu trong sụn mi hoặc ngay dưới da bờ mi. Khối này thường không gây đau nhức dữ dội nhưng có thể làm biến dạng nhẹ bờ mi, gây cảm giác cộm xốn mỗi khi chớp mắt. Nốt chai có thể tồn tại nhiều tuần, nhiều tháng nếu không được kích thích dẫn lưu hoặc can thiệp bóc tách tổ chức xơ bởi bác sĩ chuyên khoa mắt.
Bản chất tổn thương và nguyên nhân khiến lẹo mắt bị chai
Nhiều người lầm tưởng lẹo mắt bị chai là bệnh tái phát liên tục nhưng thực chất đây thường là quá trình chuyển biến từ lẹo cấp tính sang nốt u hạt mạn tính hay còn gọi là chắp mi. Trong giai đoạn cấp, ổ viêm ở tuyến mi mắt sưng đỏ, nóng và gây đau nhức do nhiễm khuẩn tụ cầu. Khi phản ứng viêm cấp tính thoái lui, ổ dịch mủ và chất bã nhờn không thoát hết ra ngoài mà bị giữ lại bên trong tuyến meibomius hoặc tuyến zeis. Cơ thể sẽ tự tạo ra một vỏ bọc xơ bao quanh chất bã ứ đọng này, biến ổ viêm mềm thành một cục cứng, ranh giới rõ rệt và hầu như không còn cảm giác đau nhức khi chạm vào. Khối chai này bám chặt vào sụn mi, kích thước có thể giữ nguyên hoặc phát triển to dần, gây cảm giác cộm vướng khi chớp mắt và ảnh hưởng trực tiếp đến thẩm mỹ khuôn mặt.
Các biện pháp chăm sóc và hỗ trợ làm tan nốt chai tại nhà
Khi phát hiện mi mắt xuất hiện cục chai cứng sau đợt viêm lẹo, việc đầu tiên người bệnh cần làm là giữ vệ sinh thật tốt cho vùng mắt và hạn chế tối đa việc dùng tay sờ nắn. Chườm ấm mi mắt là biện pháp bảo tồn an toàn và mang lại hiệu quả tích cực nhất trong giai đoạn này. Nhiệt độ ấm giúp làm tan chảy các chất lipid bã nhờn đông đặc bên trong lòng tuyến, tạo điều kiện thuận lợi để giải phóng bít tắc tự nhiên. Người bệnh có thể dùng gạc sạch nhúng nước ấm hoặc túi chườm chuyên dụng đặt nhẹ nhàng lên mí mắt khoảng mười đến mười lăm phút, lặp lại từ hai đến ba lần mỗi ngày. Sau khi chườm ấm, có thể kết hợp mát xa nhẹ bờ mi theo hướng vuốt về phía lỗ chân lông mi để hỗ trợ dẫn lưu. Ngoài ra, cần rửa bờ mi bằng nước muối sinh lý hoặc dung dịch vệ sinh mi mắt dịu nhẹ hàng ngày.
Các can thiệp y khoa chuyên sâu từ bác sĩ nhãn khoa
Nếu nốt chai mi mắt tồn tại dai dẳng trên hai đến ba tuần, không có dấu hiệu thuyên giảm hoặc kích thước quá to gây cộm mi, che khuất tầm nhìn, người bệnh cần đến bệnh viện mắt hoặc phòng khám nhãn khoa để được thăm khám. Bác sĩ nhãn khoa sẽ đánh giá chính xác vị trí, độ sâu và bản chất của khối chai xơ. Với những nốt chai mới hình thành, bác sĩ có thể chỉ định thuốc nhỏ mắt kháng viêm hoặc mỡ tra mắt chứa hoạt chất phù hợp để hỗ trợ giảm viêm cục bộ. Một số trường hợp có thể được cân nhắc tiêm vi điểm một lượng nhỏ dung dịch steroid trực tiếp vào nốt tổn thương để làm mềm và tiêu biến tổ chức hạt xơ hóa. Đối với các nốt chai lâu ngày đã tạo vỏ xơ dày chắc, tiểu phẫu rạch nạo bọc xơ là phương pháp điều trị triệt để nhất. Thủ thuật được thực hiện nhanh gọn qua đường rạch mặt trong mi mắt, không để lại sẹo ngoài da.
Những sai lầm nguy hiểm cần tránh khi xử trí lẹo chai
Tâm lý nóng vội muốn loại bỏ nốt chai nhanh chóng khiến không ít người bệnh mắc phải những sai lầm nghiêm trọng. Điều nguy hiểm nhất là việc tự ý sử dụng kim, vật sắc nhọn hoặc cố sức dùng tay bóp nặn cục chai tại nhà. Bờ mi mắt là nơi tập trung mạng lưới mạch máu phong phú và rất gần nhãn cầu, mọi can thiệp xâm lấn không vô khuẩn đều có thể dẫn đến nhiễm trùng lan tỏa, viêm mô tế bào quanh hốc mắt hoặc gây rách rách sụn mi. Bên cạnh đó, việc tự ý mua các loại thuốc kháng sinh, thuốc nhỏ mắt chứa corticoid liều cao về tra rửa kéo dài mà không có đơn thuốc của bác sĩ có thể gây tăng nhãn áp và đục thủy tinh thể. Người bệnh cũng cần tạm ngưng việc gắn mi giả, chuốt mascara hoặc trang điểm vùng mắt để tránh làm bít tắc thêm các tuyến nhờn ở mi.
Lưu ý an toàn
Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức chăm sóc mắt thường thức. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý dùng thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh kết hợp kháng viêm khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Khi mắt xuất hiện dấu hiệu nhìn mờ, sưng đỏ đau nhức dữ dội hoặc nốt chai to nhanh bất thường, cần đến ngay bệnh viện để được kiểm tra.
Tóm tắt
Nốt chai mi mắt sau khi bị lẹo là tình trạng lành tính phổ biến nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn và chăm sóc đúng cách. Người bệnh không nên quá lo lắng nhưng cũng không được chủ quan can thiệp thô bạo. Thăm khám sớm tại các cơ sở y tế chuyên khoa mắt sẽ giúp xác định đúng tình trạng tổn thương và có hướng xử trí an toàn, thẩm mỹ nhất.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Lẹo mắt bị chai có tự khỏi được không?
Nốt chai mi mắt kích thước nhỏ có thể tự thoái triển dần sau vài tuần hoặc vài tháng nếu người bệnh tích cực chườm ấm và vệ sinh bờ mi. Tuy nhiên những khối xơ lớn có vỏ bọc dày thường khó tự biến mất mà cần can thiệp y khoa.
Có nên tự nặn hoặc rạch nốt chai lẹo ở nhà không?
Người bệnh tuyệt đối không được tự ý dùng kim chọc hoặc bóp nặn nốt chai tại nhà. Hành động này rất dễ gây nhiễm trùng lan tỏa vùng mi mắt, tổn thương sụn mi và để lại vết sẹo co kéo vĩnh viễn gây mất thẩm mỹ.
Chườm ấm có giúp làm tan nốt chai ở mi mắt không?
Chườm ấm là phương pháp hỗ trợ rất hiệu quả giúp làm mềm chất bã nhờn đông đặc và giãn nở tuyến mi. Người bệnh nên duy trì chườm ấm bằng khăn sạch nhúng nước ấm từ mười đến mười lăm phút mỗi lần, thực hiện đều đặn hai đến ba lần mỗi ngày.
Tiểu phẫu nạo lẹo chai có đau và mất nhiều thời gian không?
Tiểu phẫu rạch nạo nốt chai mi mắt là thủ thuật ngoại khoa rất nhanh chóng, thường chỉ mất khoảng mười lăm đến hai mươi phút. Bác sĩ sẽ gây tê tại chỗ nên người bệnh không cảm thấy đau đớn trong suốt quá trình can thiệp.
Bị lẹo chai có được trang điểm hoặc đeo kính áp tròng không?
Khi nốt chai còn sưng viêm hoặc vừa can thiệp tiểu phẫu, người bệnh nên ngừng trang điểm vùng mắt và không đeo kính áp tròng. Việc này giúp hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn tái phát và tránh kích ứng thêm cho kết mạc mi mắt.
