Lens mắt là gì và cách bảo quản kính áp tròng đúng chuẩn

Cách bảo quản lens mắt là gì?

Lens mắt là thấu kính sinh học được sản xuất từ các vật liệu polymer có khả năng truyền dẫn oxy như hydrogel hoặc silicone hydrogel. Dựa vào mục đích sử dụng, kính áp tròng được chia thành hai nhóm chính: kính thuốc hỗ trợ điều chỉnh thị lực và kính thẩm mỹ không độ dùng để làm đẹp. Xét theo thời hạn sử dụng, lens có thể phân thành loại dùng một lần trong ngày hoặc loại tái sử dụng với chu kỳ hai tuần, một tháng hay dài ngày hơn.

Vì đặt áp sát vào giác mạc, kính áp tròng trao đổi oxy trực tiếp với môi trường ngoài qua lớp màng nước mắt. Giác mạc không có mạch máu nuôi dưỡng mà nhận oxy chủ yếu từ không khí, do đó việc lựa chọn loại lens có độ thấm khí phù hợp cùng chế độ vệ sinh nghiêm ngặt là yêu cầu bắt buộc để duy trì chức năng thị giác ổn định và ngăn ngừa biến chứng tổn thương bề mặt nhãn cầu.

Quy trình vệ sinh và ngâm rửa lens mắt hằng ngày

Trước khi chạm vào kính áp tròng, bạn cần rửa sạch tay bằng xà phòng diệt khuẩn dịu nhẹ, không chứa hương liệu hay dầu dưỡng ẩm, sau đó lau khô bằng khăn sạch không xơ sợi. Đây là bước căn bản giúp ngăn ngừa vi khuẩn từ tay xâm nhập vào kính và giác mạc.

Khi tháo kính ra khỏi mắt, đặt lens vào lòng bàn tay rồi nhỏ vài giọt dung dịch ngâm rửa chuyên dụng đa năng. Dùng đầu ngón trỏ nhẹ nhàng miết nhẹ bề mặt kính theo chiều từ tâm ra ngoài trong khoảng mười đến mười lăm giây để đánh tan màng protein, dịch tiết sinh học và bụi bẩn bám dính. Tiếp tục tráng lại cả hai mặt kính bằng dòng dung dịch ngâm mới trước khi đưa vào khay bảo quản.

Lưu ý quan trọng là tuyệt đối không sử dụng nước máy, nước đóng chai hay nước muối tự pha để rửa kính áp tròng. Nước sinh hoạt thông thường chứa nhiều tạp chất và vi sinh vật nguy hiểm, đặc biệt là amip Acanthamoeba, có thể bám vào lens và gây viêm loét giác mạc nghiêm trọng dẫn tới suy giảm thị lực.

Hướng dẫn bảo quản khay đựng kính áp tròng đúng cách

Khay đựng lens là vật dụng tiếp xúc trực tiếp với kính áp tròng mỗi ngày nhưng lại thường bị người sử dụng lơ là khâu vệ sinh. Sau khi lấy kính ra để đeo vào mắt, bạn cần đổ bỏ toàn bộ dung dịch cũ trong khay đựng, tráng sạch các ngăn khay bằng dung dịch ngâm chuyên dụng tươi mới, sau đó úp ngược khay trên một bề mặt khăn giấy sạch và để khô tự nhiên trong môi trường thoáng mát.

Không nên để khay đựng lens trong nhà tắm hoặc khu vực có độ ẩm cao, bởi môi trường ẩm ướt là điều kiện thuận lợi cho nấm mốc và vi khuẩn sinh sôi. Khi bảo quản kính qua đêm, hãy châm dung dịch ngâm ngập hoàn toàn cả hai miếng kính, đóng chặt nắp từng bên và giữ khay ở nơi khô ráo, tránh ánh nắng trực tiếp hoặc nguồn nhiệt cao.

Các chuyên gia nhãn khoa khuyến cáo người dùng nên thay khay đựng kính định kỳ từ một đến ba tháng một lần. Việc tiếp tục sử dụng khay cũ quá hạn có thể tạo thành các màng sinh học vi khuẩn cứng đầu không thể rửa trôi bằng dung dịch thông thường.

Sử dụng dung dịch ngâm chuyên dụng và lưu ý về hạn dùng

Dung dịch ngâm rửa kính áp tròng đóng vai trò khử trùng, hòa tan mảng bám protein và giữ cho thấu kính luôn ẩm mềm, duy trì đúng thông số quang học. Người dùng chỉ nên lựa chọn sản phẩm chuyên dụng dành riêng cho loại lens mình đang sử dụng, được chứng nhận y tế và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.

Tuyệt đối không đổ thêm dung dịch mới vào phần nước ngâm cũ còn sót lại trong khay. Việc tái sử dụng hoặc pha loãng dung dịch làm mất hoàn toàn khả năng diệt khuẩn, biến khay ngâm thành ổ chứa vi sinh vật gây hại. Mỗi chai dung dịch sau khi mở nắp thường chỉ có hạn sử dụng tối đa từ ba mươi đến chín mươi ngày tùy theo hướng dẫn của nhà sản xuất, ngay cả khi lượng dung dịch bên trong vẫn còn nhiều.

Khi đóng mở nắp chai dung dịch, tránh để đầu vòi tiếp xúc với ngón tay, khay kính hay bất kỳ bề mặt nào khác nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm bẩn chéo. Luôn đậy kín nắp ngay sau khi sử dụng để bảo toàn hoạt tính khử khuẩn.

Thói quen đeo và tháo kính áp tròng an toàn

Để bảo vệ sức khỏe nhãn cầu khi sử dụng lens mắt, người dùng cần tuân thủ nghiêm ngặt thời gian đeo kính được khuyến cáo trong ngày, thường không quá tám đến mười tiếng đối với kính áp tròng mềm thông thường. Tuyệt đối không đeo lens đi ngủ qua đêm trừ khi đó là dòng kính chuyên dụng được bác sĩ nhãn khoa chỉ định và theo dõi chặt chẽ.

Khi tham gia các hoạt động dưới nước như bơi lội, tắm bồn, xông hơi hoặc tắm vòi sen, bạn cần tháo kính áp tròng trước đó. Nước ở bể bơi hay nguồn nước sinh hoạt có thể làm trôi kính, biến dạng chất liệu thấu kính và tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập vào mắt.

Ngoài ra, bạn nên hình thành thói quen đeo lens trước khi trang điểm và tháo lens trước khi tẩy trang. Điều này giúp ngăn chặn phấn mắt, mascara hay kem dưỡng dính vào bề mặt kính gây kích ứng, xước giác mạc hoặc làm hỏng cấu trúc kính.

Lưu ý an toàn

Kính áp tròng là thiết bị y tế tiếp xúc trực tiếp với giác mạc, do đó mọi thao tác sử dụng cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ mắt hoặc chuyên viên khúc xạ. Khi mắt xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đỏ mắt kéo dài, đau rát dữ dội, cộm xốn, chảy nước mắt nhiều, sợ ánh sáng hoặc nhìn mờ, bạn cần tháo kính ra ngay lập tức và đi khám tại cơ sở y tế chuyên khoa mắt. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hoặc corticosteroid khi chưa có chỉ định y khoa.

Tóm tắt

Sử dụng lens mắt mang lại sự tự tin và tiện lợi trong sinh hoạt hằng ngày, nhưng sự an toàn của đôi mắt luôn phải đặt lên hàng đầu. Tuân thủ đúng nguyên tắc vệ sinh bàn tay, làm sạch kính bằng dung dịch chuyên dụng và thay mới phụ kiện định kỳ sẽ giúp bạn duy trì thị lực khỏe mạnh và phòng ngừa tối đa các rủi ro nhiễm trùng giác mạc.