Lậu mãn tính có xét nghiệm được không và có lây không?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nhiều người băn khoăn liệu lậu mãn tính có xét nghiệm được không và có còn khả năng lây truyền sang người khác hay không. Trên thực tế, bệnh lậu ở giai đoạn kéo dài, tái phát hoặc không biểu hiện rầm rộ hoàn toàn có thể phát hiện được thông qua các kỹ thuật xét nghiệm sinh học phân tử và nuôi cấy vi khuẩn hiện đại.
Mặc dù các dấu hiệu rầm rộ như chảy mủ đặc hay tiểu buốt dữ dội có thể giảm dần theo thời gian, vi khuẩn lậu cầu vẫn âm thầm tồn tại trong niêm mạc sinh dục, họng hoặc trực tràng. Người mang mầm bệnh vẫn hoàn toàn có khả năng lây truyền vi khuẩn sang bạn tình qua mọi hình thức quan hệ tình dục không có biện pháp bảo vệ.
Việc nhận biết bản chất của giai đoạn bệnh này và chủ động thăm khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa Da liễu, Nam khoa hoặc Sản phụ khoa có ý nghĩa quyết định trong việc ngăn chặn biến chứng viêm vùng chậu, viêm mào tinh hoàn hay vô sinh hiếm muộn.
Lậu mãn tính có xét nghiệm được không là gì?
Bệnh lậu là bệnh truyền nhiễm qua đường tình dục do vi khuẩn Gram âm Neisseria gonorrhoeae gây ra. Thuật ngữ lậu mãn tính trong y khoa thường dùng để chỉ tình trạng nhiễm trùng lậu cầu kéo dài không được chẩn đoán, điều trị không triệt để hoặc thất bại sau can thiệp y tế khiến vi khuẩn tiếp tục bám dính và phát triển âm ỉ. Ở giai đoạn này, các triệu chứng cấp tính như tiết dịch mủ niệu đạo ồ ạt, tiểu buốt rát buốt có thể dịu đi, thay bằng cảm giác khó chịu nhẹ vào buổi sáng, dịch trong hoặc hoàn toàn không có triệu chứng lâm sàng rõ rệt. Tuy nhiên, sự vắng mặt của triệu chứng không đồng nghĩa với việc cơ thể đã loại bỏ được mầm bệnh. Vi khuẩn lậu vẫn có thể di chuyển ngược dòng gây viêm mào tinh hoàn, viêm tuyến tiền liệt ở nam giới hoặc viêm ống dẫn trứng, viêm vùng chậu ở nữ giới, đồng thời tiếp tục phát tán sang bạn tình.
Khả năng phát hiện vi khuẩn lậu ở giai đoạn mãn tính qua xét nghiệm y khoa
Bệnh lậu mãn tính hoàn toàn có thể phát hiện thông qua các kỹ thuật cận lâm sàng hiện nay. Kỹ thuật sinh học phân tử khuếch đại axit nucleic được xem là tiêu chuẩn chẩn đoán nhờ độ nhạy và độ đặc hiệu cao, nhận diện được vật liệu di truyền của vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae ngay cả khi tải lượng mầm bệnh thấp hoặc người bệnh không có triệu chứng rầm rộ. Phương pháp nuôi cấy vi khuẩn trên môi trường chuyên biệt cũng mang lại giá trị lớn, vừa khẳng định sự hiện diện của lậu cầu sống, vừa cho phép làm kháng sinh đồ để đánh giá mức độ nhạy cảm của vi khuẩn với từng nhóm thuốc. Xét nghiệm nhuộm soi dịch tìm song cầu khuẩn Gram âm nội bào thường có độ nhạy thấp hơn ở giai đoạn bệnh kéo dài, do đó các bác sĩ thường phối hợp nhiều phương pháp nhằm đảm bảo kết quả chính xác.
Khả năng lây truyền của vi khuẩn lậu giai đoạn mãn tính sang bạn tình
Người mắc bệnh lậu kéo dài hoặc mang mầm bệnh không triệu chứng vẫn có khả năng lây truyền vi khuẩn sang bạn tình. Vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae cư trú trên lớp biểu mô niêm mạc của đường sinh dục, niệu đạo, cổ tử cung, trực tràng hoặc hầu họng và liên tục bài tiết vào các dịch sinh học. Bất kỳ hoạt động tình dục nào có sự tiếp xúc trực tiếp giữa niêm mạc với dịch tiết chứa mầm bệnh, bao gồm quan hệ qua đường âm đạo, đường hậu môn hoặc đường miệng, đều tiềm ẩn rủi ro lây nhiễm. Tình trạng không có biểu hiện tiết mủ hay đau buốt khiến người mắc chủ quan, vô tình làm gia tăng nguy cơ lây lan cho bạn tình mà không hề hay biết.
Các vị trí lấy mẫu bệnh phẩm chẩn đoán bệnh lậu thường gặp
Vị trí thu thập bệnh phẩm phụ thuộc vào giới tính, tiền sử phơi nhiễm và hành vi quan hệ tình dục của từng cá nhân. Đối với nam giới, mẫu xét nghiệm thường là dịch tiết niệu đạo hoặc nước tiểu đầu dòng được lấy sau khi nhịn tiểu tối thiểu hai giờ. Ở nữ giới, bác sĩ chuyên khoa thường tiến hành lấy mẫu dịch tại kênh cổ tử cung hoặc dịch âm đạo qua mỏ vịt y tế. Trường hợp có quan hệ bằng đường miệng hoặc đường hậu môn, nhân viên y tế sẽ lấy dịch quệt tại niêm mạc họng và trực tràng để gửi phòng xét nghiệm. Quá trình lấy mẫu cần thực hiện đúng quy trình vô khuẩn để tránh ngoại nhiễm và đảm bảo mẫu bệnh phẩm phản ánh chính xác vị trí nghi ngờ khu trú của vi khuẩn.
Nguyên tắc theo dõi và kiểm soát y khoa đối với bệnh lậu kéo dài
Quá trình kiểm soát bệnh lậu giai đoạn kéo dài đòi hỏi sự theo dõi chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa Da liễu hoặc Tiết niệu. Vi khuẩn lậu có xu hướng gia tăng đề kháng với nhiều nhóm kháng sinh thông thường, do đó việc tự ý mua thuốc hoặc dùng lại đơn thuốc cũ có thể dẫn đến thất bại lâm sàng và tạo ra chủng vi khuẩn kháng thuốc. Cả người bệnh và bạn tình cần cùng tham gia kiểm tra y tế để giải quyết triệt để nguồn lây. Trong suốt thời gian theo dõi và thực hiện hướng dẫn của bác sĩ, người bệnh cần kiêng quan hệ tình dục hoàn toàn cho đến khi có kết quả xét nghiệm đánh giá sạch vi khuẩn.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa, không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định phác đồ của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua kháng sinh, tự điều chỉnh liều hoặc áp dụng các bài thuốc truyền miệng chưa được kiểm chứng, vì điều này làm tăng nguy cơ kháng thuốc và che lấp triệu chứng bệnh. Mọi trường hợp nghi ngờ phơi nhiễm cần được thực hiện xét nghiệm tại các phòng xét nghiệm đạt chuẩn.
Tóm tắt
Bệnh lậu dù ở giai đoạn kéo dài vẫn có thể xác định chính xác bằng các xét nghiệm hiện đại và tiềm ẩn nguy cơ lây truyền liên tục cho bạn tình. Chủ động đến cơ sở y tế chuyên khoa Da liễu hoặc Tiết niệu để kiểm tra là cách duy nhất giúp chẩn đoán đúng và ngăn ngừa các biến chứng sinh sản nguy hiểm.
Nguồn tham khảo
- Poster Presentations: P624 Culture for urethral gonorrhea from asymptomatic men positive for neisseria gonorrhoeae by urine aptima combo 2 testing
- Morressier: Prevalence of pharyngeal Neisseria gonorrhoeae and Chlamydia trachomatis infection among men who have sex with men (MSM) in Slovenia as determined with NAAT and culture-based methods
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Lậu mãn tính không có triệu chứng có xét nghiệm ra không?
Có. Phương pháp khuếch đại axit nucleic vẫn phát hiện được đoạn gen của lậu cầu ngay cả khi người bệnh không có mủ hay triệu chứng rõ ràng. Bác sĩ sẽ lấy mẫu dịch niệu đạo, cổ tử cung hoặc nước tiểu đầu dòng để kiểm tra.
Quan hệ bằng đường miệng có làm lây lậu mãn tính không?
Có. Lậu cầu ở họng hoặc trực tràng vẫn phát tán vi khuẩn qua dịch tiết và niêm mạc tiếp xúc. Các hình thức quan hệ bằng miệng hoặc hậu môn đều tiềm ẩn nguy cơ lây truyền tương đương quan hệ sinh dục thông thường.
Xét nghiệm nhuộm soi dịch có phát hiện được lậu mãn tính không?
Phương pháp nhuộm soi trực tiếp tìm song cầu Gram âm thường giảm độ nhạy ở giai đoạn mãn tính hoặc các trường hợp ít dịch tiết. Nuôi cấy vi khuẩn và xét nghiệm sinh học phân tử là lựa chọn tối ưu hơn.
Bạn tình có cần đi xét nghiệm khi đối phương mắc lậu mãn tính?
Cần thiết. Bạn tình có thể đã nhiễm vi khuẩn nhưng chưa bộc lộ triệu chứng hoặc mang mầm bệnh âm thầm. Việc kiểm tra và can thiệp y tế song hành giúp ngăn ngừa tình trạng lây nhiễm chéo trở lại.
Sau can thiệp y tế bao lâu thì nên xét nghiệm kiểm tra lại?
Thời điểm xét nghiệm lại thường được bác sĩ chỉ định sau khi hoàn thành đợt can thiệp y tế khoảng một đến hai tuần với phương pháp nuôi cấy, hoặc sau ba tháng đối với xét nghiệm sinh học phân tử.
