Làm gì khi bị đau họng ù tai kéo dài?

Đau họng ù tai kéo dài là gì?

Tai, mũi và họng là những cơ quan nối liền với nhau qua hệ thống xoang và đặc biệt là vòi eustache, ống nối thông giữa tai giữa và vòm họng. Khi vùng họng bị viêm nhiễm hoặc phù nề, áp lực và vi khuẩn có thể lan sang vòi eustache làm tắc nghẽn sự cân bằng thông khí, dẫn tới cảm giác đau rát họng kèm theo tiếng vo ve, lùng bùng trong tai.

Hiện tượng đau họng ù tai kéo dài không chỉ đơn thuần là triệu chứng cảm cúm thông thường mà có thể phản ánh các bệnh lý tai mũi họng tiến triển mạn tính. Tình trạng này có thể xuất hiện ở một bên hoặc cả hai bên tai, đi kèm cảm giác đầy tai, nuốt vướng hoặc đau lan lên thái dương. Hiểu rõ mối liên hệ giải phẫu này giúp người bệnh không chủ quan trước những thay đổi dai dẳng ở vùng họng và thính giác.

Nguyên nhân phổ biến dẫn đến đau họng và ù tai cùng lúc

Mối liên hệ giải phẫu giữa họng và tai giữa thông qua vòi eustache là lời giải thích chính cho việc hai triệu chứng này thường xuất hiện song hành. Viêm họng cấp hoặc mạn tính, viêm amidan và viêm VA quá phát có thể làm niêm mạc xung quanh lỗ vòi eustache bị sưng nề, cản trở việc dẫn lưu dịch và cân bằng áp suất không khí ở tai giữa. Hậu quả là người bệnh cảm thấy đau rát họng, nuốt đau đồng thời tai bị ù hoặc lùng bùng như có nước bên trong.

Bên cạnh đó, bệnh lý viêm tai giữa thanh dịch hoặc trào ngược dạ dày thực quản cũng là thủ phạm thường gặp. Axit dịch vị trào ngược lên họng thanh quản gây viêm loét niêm mạc họng và kích thích vòi nhĩ. Ngoài ra, các vấn đề về khớp thái dương hàm hoặc tổn thương tại vùng vòm họng cũng có thể biểu hiện bằng đau họng một bên kèm đau tai và ù tai kéo dài.

Biện pháp hỗ trợ làm dịu triệu chứng tại nhà an toàn

Trong khi sắp xếp thời gian đi khám chuyên khoa, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp chăm sóc tại nhà để giảm bớt sự khó chịu ở niêm mạc họng và tai. Súc họng nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý ấm từ hai đến ba lần mỗi ngày giúp làm sạch chất nhầy, giảm bớt mật độ vi khuẩn và làm dịu cảm giác đau rát. Uống đủ nước ấm, trà hoa cúc hoặc nước gừng loãng cũng hỗ trợ giữ ẩm đường thở và làm loãng đờm ứ đọng.

Người bệnh nên giữ ấm vùng cổ, nghỉ ngơi ở không gian thoáng khí và tránh tiếp xúc với khói thuốc lá, bụi bẩn hay hóa chất bay hơi. Không nên dùng tăm bông ngoáy sâu vào ống tai để cố gắng làm hết ù tai, vì hành động này có thể đẩy ráy tai vào sâu hơn hoặc làm trầy xước màng nhĩ, khiến tình trạng viêm nhiễm trở nên phức tạp.

Dấu hiệu cảnh báo cần đến cơ sở y tế ngay

Đau họng kèm ù tai nếu kéo dài trên hai tuần hoặc diễn tiến ngày càng nặng là dấu hiệu không nên trì hoãn việc thăm khám y khoa. Đặc biệt, người bệnh cần đến bệnh viện kiểm tra ngay nếu xuất hiện các biểu hiện nguy hiểm như sốt cao liên tục không hạ, nuốt khó, há miệng hạn chế hoặc đau buốt lan sâu lên đầu và sau gáy.

Ngoài ra, sự xuất hiện của các triệu chứng thần kinh hoặc bất thường tại chỗ như chảy mủ tai, thính lực suy giảm đột ngột, chóng mặt dữ dội, khạc ra đờm có lẫn máu hoặc sờ thấy hạch nổi to bất thường ở góc hàm, cổ là những tín hiệu cảnh báo tổn thương nghiêm trọng. Bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng sẽ cần thực hiện các thăm dò chuyên sâu để loại trừ các biến chứng viêm xương chũm hoặc khối u vùng vòm họng.

Quy trình thăm khám và chẩn đoán tại chuyên khoa tai mũi họng

Khi đến cơ sở y tế, bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng sẽ khai thác kỹ tiền sử bệnh, thời gian khởi phát và tính chất của cơn đau cũng như mức độ ù tai. Tiếp đó, phương pháp nội soi tai mũi họng bằng ống mềm thường được chỉ định để quan sát trực tiếp niêm mạc họng, thanh quản, amidan, lỗ vòi eustache và tình trạng màng nhĩ bên trong tai.

Tùy theo kết quả nội soi ban đầu, bác sĩ có thể chỉ định thêm đo thính lực và nhĩ lượng đồ để đánh giá độ thông khí của vòi eustache cũng như áp lực tai giữa. Trong những trường hợp nghi ngờ tổn thương sâu hoặc kéo dài bất thường, chụp cắt lớp vi tính hoặc chụp cộng hưởng từ vùng đầu cổ có thể được cân nhắc. Từ các kết quả này, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ can thiệp phù hợp cho từng nguyên nhân cụ thể.

Lưu ý an toàn

Các biện pháp chăm sóc tại nhà chỉ mang tính hỗ trợ làm dịu triệu chứng tạm thời, hoàn toàn không thay thế được việc thăm khám và chẩn đoán y khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc kháng viêm hay tự nhỏ bất kỳ loại thuốc hoặc dung dịch thảo dược nào vào tai khi chưa có kết luận của bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng. Việc sử dụng thuốc sai chỉ định có thể gây thủng màng nhĩ, độc tính cho ốc tai hoặc che lấp các dấu hiệu bệnh lý nguy hiểm.

Tóm tắt

Tình trạng đau họng ù tai kéo dài là tín hiệu cho thấy hệ thống tai mũi họng đang gặp trục trặc cần được can thiệp kịp thời. Việc giữ ấm cơ thể, vệ sinh họng đúng cách và chủ động đi khám chuyên khoa tai mũi họng sớm sẽ giúp xác định chính xác nguyên nhân, bảo vệ chức năng thính giác và hồi phục sức khỏe toàn diện.