Làm gì khi bị cảm cúm ho nhiều để nhanh dịu họng và phục hồi sức khỏe

Cảm cúm ho nhiều là gì?

Cảm cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do các chủng virus cúm gây ra, lây lan chủ yếu qua các giọt bắn trong không khí khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Triệu chứng ho trong cảm cúm có thể là ho khan do ngứa rát cổ họng hoặc ho có đờm do dịch nhầy tăng tiết từ xoang và phế quản. Mặc dù ho là cơ chế tự vệ sinh lý có lợi giúp bảo vệ đường dẫn khí, nhưng những cơn ho dữ dội kéo dài sẽ khiến người bệnh kiệt sức, đau rát cơ ngực và suy giảm chất lượng cuộc sống. Hiểu đúng bản chất của cơn ho giúp người bệnh bình tĩnh chăm sóc bản thân, không vội vàng lạm dụng các loại thuốc cắt cơn ho khi chưa thực sự cần thiết, đồng thời biết cách bảo vệ vòm họng một cách khoa học.

Vì sao người bị cảm cúm thường xuất hiện triệu chứng ho nhiều

Cảm cúm là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus cúm tấn công vào hệ thống niêm mạc đường hô hấp trên, bao gồm mũi, họng và thanh quản. Quá trình viêm khiến các tế bào biểu mô bị tổn thương, phù nề và tăng tiết dịch nhầy. Phản xạ ho xuất hiện nhằm tống xuất chất đờm, dịch tiết ứ đọng và các tác nhân lạ ra khỏi đường thở để bảo vệ phổi.

Bên cạnh đó, hiện tượng chảy dịch mũi sau cũng là yếu tố chính gây ho liên tục. Khi người bệnh nằm nghỉ, dịch nhầy từ hốc xoang và khoang mũi chảy ngược xuống thành sau họng, kích thích trực tiếp các thụ thể cảm giác tại thanh quản và gây ra những cơn ho dai dẳng. Việc nhận biết cơ chế này giúp người bệnh lựa chọn các biện pháp làm dịu họng và thông thoáng mũi phù hợp thay vì lo lắng quá mức.

Các biện pháp hỗ trợ làm dịu cơn ho và chăm sóc vòm họng tại nhà

Bổ sung đủ nước là bước chăm sóc nền tảng khi bị cảm cúm ho nhiều. Uống nước ấm, nước súp thanh đạm hoặc trà thảo mộc loãng giúp làm loãng dịch đờm đặc quánh, làm ẩm lớp niêm mạc họng đang bị khô rát và hỗ trợ hệ miễn dịch đào thải độc tố tốt hơn.

Súc miệng và rửa họng bằng dung dịch nước muối sinh lý ấm từ hai đến ba lần mỗi ngày giúp sát khuẩn nhẹ, làm sạch đờm nhầy và giảm tình trạng sưng đỏ ở vòm họng. Người bệnh cũng có thể sử dụng nước ấm pha mật ong vào buổi sáng hoặc trước khi đi ngủ để tạo lớp màng bảo vệ tự nhiên cho họng. Cần lưu ý không dùng mật ong cho trẻ nhỏ dưới một tuổi để phòng ngừa nguy cơ ngộ độc clostridium botulinum. Ngoài ra, việc dùng máy tạo độ ẩm hoặc xông mũi bằng hơi nước ấm sẽ làm dịu đường hô hấp rất hiệu quả.

Thiết lập không gian nghỉ ngơi và hạn chế các yếu tố kích ứng đường thở

Môi trường sống xung quanh tác động trực tiếp đến mức độ kích ứng của đường thở. Phòng ngủ của người bệnh cần được giữ thông thoáng, sạch sẽ, tránh gió lùa trực tiếp nhưng không nên đóng kín cửa hoàn toàn khiến không khí ngột ngạt. Nhiệt độ phòng nên duy trì ở mức vừa phải, tránh để điều hòa quá lạnh vì luồng khí khô lạnh sẽ kích thích cơn ho bùng phát mạnh hơn, đặc biệt vào ban đêm.

Người bệnh cần tuyệt đối tránh xa khói thuốc lá, khói bếp than, bụi bẩn và các hóa chất tẩy rửa có mùi nồng gắt. Khói thuốc không chỉ làm tê liệt các lông chuyển bảo vệ trong đường thở mà còn làm trầm trọng thêm tình trạng viêm họng và phế quản. Khi ngủ, kê cao đầu bằng gối mềm giúp ngăn dòng dịch nhầy chảy ngược xuống thanh quản, từ đó giảm thiểu đáng kể số lần thức giấc do ho rát họng.

Dinh dưỡng hợp lý và chế độ sinh hoạt giúp phục hồi thể trạng

Trong giai đoạn nhiễm cảm cúm, cơ thể tiêu hao nhiều năng lượng để chống lại virus, do đó chế độ dinh dưỡng cần ưu tiên các món ăn mềm, dễ tiêu hóa như cháo gà, súp rau củ hoặc canh hầm ấm. Những món ăn này vừa cung cấp dinh dưỡng, vừa bổ sung nước và làm ấm cổ họng. Người bệnh nên chia nhỏ các bữa ăn trong ngày nếu cảm thấy mệt mỏi, chán ăn hoặc ho gây cảm giác buồn nôn.

Bên cạnh đó, cần hạn chế tối đa các loại thực phẩm cay nóng, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ, đồ uống có ga hoặc đồ uống quá lạnh vì chúng dễ gây kích ứng thành họng và làm dịch đờm đặc hơn. Ngủ đủ giấc từ bảy đến tám tiếng mỗi đêm và dành thời gian nghỉ ngơi yên tĩnh là điều kiện then chốt giúp hệ thống miễn dịch phục hồi nhanh chóng và giảm bớt các triệu chứng mệt mỏi toàn thân.

Dấu hiệu cảnh báo cần đến cơ sở y tế thăm khám kịp thời

Đa số các đợt cảm cúm thông thường sẽ dần thuyên giảm sau khoảng bảy đến mười ngày nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, người bệnh không được chủ quan trước các dấu hiệu chuyển biến nặng hoặc bội nhiễm vi khuẩn xuống đường hô hấp dưới.

Cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám nếu cơn ho kèm theo sốt cao liên tục không hạ, khó thở, thở dốc, đau tức ngực hoặc nghe thấy tiếng thở rít. Tình trạng ho khạc ra đờm có màu xanh đặc, vàng sẫm hoặc có lẫn vệt máu cũng là cảnh báo quan trọng cần kiểm tra chuyên khoa hô hấp. Đặc biệt, người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc những người có sẵn bệnh lý nền mạn tính như hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cần được theo dõi y tế chặt chẽ ngay từ đầu để phòng ngừa biến chứng viêm phổi nguy hiểm.

Lưu ý an toàn

Các thông tin chăm sóc trên chỉ mang tính chất tham khảo y khoa phổ thông, không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và dùng thuốc kháng sinh, thuốc giảm ho ức chế thần kinh trung ương hoặc thay đổi liều lượng thuốc điều trị bệnh nền khi chưa có ý kiến của nhân viên y tế. Nếu triệu chứng ho không thuyên giảm sau mười ngày hoặc đi kèm biểu hiện suy hô hấp, người bệnh cần đến bệnh viện khám ngay.

Tóm tắt

Cảm cúm ho nhiều là phản ứng thường gặp nhưng cần được theo dõi cẩn thận để tránh biến chứng đường hô hấp. Việc nghỉ ngơi đầy đủ, bổ sung nước ấm và chăm sóc vòm họng đúng cách giúp cơ thể nhanh chóng phục hồi. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc đặc trị mà cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn để có hướng can thiệp an toàn, phù hợp với tình trạng sức khỏe cụ thể.