Lác đồng tiền: Nguyên nhân, biểu hiện và cách chăm sóc da nhiễm nấm

Lác đồng tiền là gì?

Lác đồng tiền là tên gọi thông thường của bệnh nấm da thân, do các loài nấm vi nấm thuộc nhóm dermatophytes gây ra. Các vi nấm này sử dụng keratin ở lớp sừng của da, móng và tóc làm nguồn dinh dưỡng để phát triển. Tổn thương ban đầu thường là nốt đỏ nhỏ ngứa, sau đó lan rộng thành mảng tròn có bờ ranh giới rõ rệt với vùng da lành xung quanh.

Bệnh có khả năng lây lan cao qua tiếp xúc trực tiếp giữa người với người, từ động vật sang người hoặc thông qua đồ dùng cá nhân chứa mầm bệnh. Thời tiết nóng ẩm, môi trường sống chật hẹp, thói quen vệ sinh kém hoặc cơ địa đổ nhiều mồ hôi là những điều kiện thuận lợi khiến vi nấm phát phát triển mạnh. Việc hiểu đúng bản chất tổn thương giúp người bệnh chủ động phòng ngừa và hợp tác điều trị hiệu quả cùng bác sĩ.

Các đường lây truyền và yếu tố nguy cơ của lác đồng tiền

Nấm gây lác đồng tiền có thể lây nhiễm qua nhiều con đường khác nhau trong đời sống hằng ngày. Đường lây phổ biến nhất là tiếp xúc trực tiếp da với da của người mang vi nấm. Ngoài ra, việc sử dụng chung đồ dùng cá nhân như khăn tắm, quần áo, chăn gối, lược chải tóc hoặc nón bảo hiểm cũng dễ làm vi nấm truyền sang người lành.

Vật nuôi trong nhà như chó, mèo bị nhiễm nấm ngoài da cũng là nguồn lây truyền nguy hiểm cho con người. Một số yếu tố môi trường và thói quen sinh hoạt làm tăng nguy cơ mắc bệnh bao gồm khí hậu nóng ẩm, thường xuyên mặc quần áo bó sát bằng chất liệu không thấm hút, cơ địa tiết nhiều mồ hôi hoặc hệ miễn dịch suy giảm. Xử lý sạch sẽ nguồn lây và giữ cơ thể khô thoáng là bước đầu tiên để ngăn chặn vi nấm phát tán.

Biểu hiện lâm sàng đặc trưng của tổn thương lác đồng tiền

Tổn thương do lác đồng tiền gây ra có những đặc điểm tương đối riêng biệt trên da. Ban đầu, người bệnh xuất hiện các vệt hồng đỏ hoặc nốt sần nhỏ kèm cảm giác ngứa nhẹ. Theo thời gian, vùng da tổn thương lan rộng dần ra xung quanh thành các mảng hình tròn hoặc hình bầu dục giống như hình đồng tiền.

Bờ viền của tổn thương thường hơi gồ cao hơn bề mặt da lành, nổi rõ nhiều mụn nước li ti hoặc vảy da mỏng. Phần trung tâm của mảng tổn thương có xu hướng lành dần, da có vẻ bình thường hơn hoặc chỉ còn hơi thâm nhẹ, tạo thành hình vòng nhẫn đặc trưng. Cảm giác ngứa ngáy thường tăng lên khi cơ thể ra mồ hôi, thời tiết nóng bức hoặc vào ban đêm. Việc gãi đập liên tục có thể làm da bị trầy xước, chảy máu và dẫn đến nhiễm trùng vi khuẩn thứ phát.

Phương pháp chẩn đoán và hướng điều trị y khoa

Để chẩn đoán xác định lác đồng tiền, bác sĩ chuyên khoa da liễu thường tiến hành khám lâm sàng quan sát hình thái tổn thương. Trong những trường hợp không rõ ràng hoặc tổn thương phức tạp, bác sĩ có thể chỉ định lấy mẫu vảy da tại vùng tổn thương để soi tươi dưới kính hiển vi hoặc nuôi cấy tìm chủng nấm gây bệnh.

Sau khi có kết quả chẩn đoán, việc điều trị thường dựa vào các thuốc kháng nấm dùng tại chỗ dạng kem bôi, gel hoặc dung dịch cho tổn thương nhẹ và diện tích nhỏ. Với các trường hợp bệnh lan rộng, kéo dài hoặc không đáp ứng với thuốc bôi, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định thuốc kháng nấm đường uống. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc bôi chứa corticoid để sử dụng vì có thể làm tổn thương bùng phát nặng hơn, biến đổi hình thái lâm sàng hoặc gây tác dụng phụ teo da.

Chăm sóc da và phòng ngừa lác đồng tiền tái phát

Chăm sóc vệ sinh cá nhân đúng cách đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc hỗ trợ đẩy lùi bệnh và tránh tái nhiễm. Người bệnh cần giữ cho vùng da tổn thương luôn sạch sẽ và khô ráo, tắm rửa hằng ngày bằng nước sạch và xà phòng dịu nhẹ. Sau khi tắm, hãy lau khô người bằng khăn sạch mềm trước khi mặc quần áo.

Ưu tiên chọn các loại trang phục rộng rãi, thoáng mát, làm từ chất liệu cotton dễ thấm hút mồ hôi. Giặt sạch quần áo, chăn gối và phơi dưới ánh nắng mặt trời trực tiếp để tiêu diệt mầm bệnh. Người bệnh không nên dùng chung vật dụng cá nhân với người khác, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với thú cưng có dấu hiệu rụng lông hay bong vảy da. Đồng thời, tuân thủ đúng liệu trình hướng dẫn của bác sĩ ngay cả khi triệu chứng ngứa đã giảm để đảm bảo vi nấm được tiêu diệt hoàn toàn.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục và không thay thế cho lời khuyên, chẩn đoán hay liệu trình điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người đọc không nên tự ý chẩn đoán bệnh hoặc mua các loại thuốc bôi, thuốc uống khi chưa có chỉ định y khoa. Khi xuất hiện các dấu hiệu ngứa ngáy, nổi mẩn đỏ hình tròn kéo dài hoặc tổn thương da có biểu hiện sưng mủ, hãy đến các cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ khám và hướng dẫn xử trí an toàn.

Tóm tắt

Lác đồng tiền là bệnh nấm da phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện sớm và xử trí đúng cách. Giữ vệ sinh thân thể sạch sẽ, mặc quần áo khô thoáng và tuân thủ chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa da liễu là chìa khóa giúp khôi phục làn da khỏe mạnh và ngăn ngừa nguy cơ tái phát.