Kỹ thuật mổ nội soi cột sống hai cổng UBE và những điều cần biết
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Kỹ thuật mổ nội soi cột sống hai cổng, viết tắt là UBE (Unilateral Biportal Endoscopy), là một trong những giải pháp ngoại khoa ít xâm lấn hiện đại hàng đầu hiện nay trong điều trị các bệnh lý cột sống. Phương pháp này sử dụng hai vết mổ nhỏ độc lập, một cổng dành cho ống soi truyền hình ảnh và một cổng dành cho dụng cụ thao tác, giúp bác sĩ tiếp cận chính xác vị trí tổn thương mà không cần rạch mở rộng cơ lưng.
Nhờ sự tách biệt linh hoạt giữa kênh quan sát và kênh dụng cụ, phẫu thuật viên có góc nhìn rộng rãi, thao tác giải ép rễ thần kinh tinh tế và hiệu quả hơn. Đây được xem là lựa chọn tối ưu cho những người bệnh gặp các vấn đề thoái hóa cột sống hoặc thoát vị đĩa đệm cần can thiệp ngoại khoa sau khi điều trị nội khoa không đạt kết quả.
Mổ nội soi cột sống hai cổng UBE
Kỹ thuật mổ nội soi cột sống hai cổng UBE là phương pháp phẫu thuật cột sống ít xâm lấn sử dụng hai đường rạch nhỏ khoảng 0,5 đến 1 cm ở cùng một bên lưng. Khác với kỹ thuật nội soi một cổng truyền thống tích hợp dụng cụ chung một ống soi, UBE tách riêng đường quan sát nội soi và đường thao tác dụng cụ. Cách bố trí này tạo sự tự do tối đa cho phẫu thuật viên trong việc điều khiển góc nhìn và dụng cụ phẫu thuật tương tự như phẫu thuật vi phẫu hở nhưng với mức độ xâm lấn mô mềm thấp hơn rất nhiều. Kỹ thuật UBE chủ yếu được ứng dụng để giải phóng chèn ép tủy sống, rễ thần kinh do thoát vị đĩa đệm hoặc thoái hóa hẹp ống sống gây ra.
Cơ chế hoạt động của kỹ thuật nội soi cột sống hai cổng UBE
Trong phẫu thuật UBE, bác sĩ phẫu thuật tạo hai đường rạch da nhỏ riêng biệt ở cùng một bên cột sống. Một cổng được dùng để đưa ống nội soi gắn camera độ nét cao và nguồn chiếu sáng vào trường mổ, truyền hình ảnh phóng đại cấu trúc giải phẫu lên màn hình theo dõi. Cổng còn lại đóng vai trò là kênh làm việc độc lập để đưa các dụng cụ phẫu thuật chuyên dụng như kìm bấm xương, que đốt cao tần và dụng cụ gắp đĩa đệm vào thao tác. Hệ thống liên tục được bơm rửa bằng nước muối sinh lý vô trùng, tạo khoang làm việc quang đãng, rửa sạch máu đọng và bảo vệ các mô thần kinh xung quanh suốt quá trình phẫu thuật.
Các trường hợp bệnh lý cột sống được chỉ định mổ UBE
Phương pháp mổ UBE thường được chỉ định cho các bệnh lý cột sống thắt lưng và cột sống cổ đã thất bại với điều trị nội khoa hoặc vật lý trị liệu. Các trường hợp phổ biến bao gồm thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng gây chèn ép rễ thần kinh tọa, hẹp ống sống thoái hóa, dày dây chằng vàng và hẹp ngách bên. Kỹ thuật này cũng có thể được áp dụng trong một số trường hợp trượt đốt sống nhẹ cần giải ép kết hợp hàn xương liên thân đốt ít xâm lấn. Bác sĩ chuyên khoa sẽ đánh giá kỹ lưỡng phim cộng hưởng từ MRI và cắt lớp vi tính CT trước khi đưa ra quyết định can thiệp.
Ưu điểm của kỹ thuật UBE so với phẫu thuật mổ hở truyền thống
So với mổ hở truyền thống, kỹ thuật UBE mang lại nhiều lợi thế nổi bật nhờ tính chất ít xâm lấn. Do đường mổ nhỏ dưới 1 cm và dụng cụ đi qua các khe giải phẫu tự nhiên, khối cơ cạnh cột sống hầu như không bị cắt đứt hoặc bóc tách rộng, giúp giảm thiểu đáng kể tình trạng đau lưng mạn tính sau mổ. Lượng máu mất trong mổ rất ít, giảm nguy cơ nhiễm trùng vết mổ và giảm thời gian nằm viện. Nhờ camera phóng đại rõ nét, bác sĩ quan sát rõ ranh giới giữa bao màng cứng, rễ thần kinh và khối thoát vị, từ đó hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương thần kinh trong quá trình thao tác.
Quá trình phục hồi và chăm sóc sau phẫu thuật nội soi UBE
Sau khi kết thúc phẫu thuật, người bệnh thường được khuyến khích ngồi dậy và đi lại nhẹ nhàng với đai lưng hỗ trợ sau 24 giờ đầu. Trong giai đoạn đầu tại nhà, người bệnh cần giữ vết mổ khô ráo, tránh các động tác cúi gập người, xoay vặn thân mình đột ngột hoặc mang vác vật nặng. Việc phối hợp thực hiện các bài tập vật lý trị liệu và phục hồi chức năng nhẹ nhàng theo chỉ dẫn của chuyên gia y tế đóng vai trò then chốt giúp tăng cường sức mạnh nhóm cơ lưng, phục hồi biên độ vận động cột sống và ngăn ngừa cứng khớp.
Lưu ý an toàn
Mặc dù phẫu thuật UBE có độ an toàn cao và ít xâm lấn, người bệnh vẫn cần được thăm khám kỹ lưỡng bởi bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật cột sống để xác định đúng chỉ định. Không phải mọi trường hợp bệnh lý cột sống đều phù hợp với kỹ thuật UBE, đặc biệt là các ca mất vững cột sống nặng hoặc dị tật phức tạp. Người bệnh tuyệt đối không tự ý ngưng dùng thuốc theo đơn hoặc tự ý vận động mạnh quá sớm mà chưa có sự đồng ý của bác sĩ điều trị. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường như sốt cao, rỉ dịch vết mổ, tê bì tăng dần hoặc rối loạn tiểu tiện, cần đến cơ sở y tế tái khám ngay lập tức.
Tóm tắt
Phẫu thuật nội soi cột sống hai cổng UBE là bước tiến quan trọng trong can thiệp ít xâm lấn, mang lại hy vọng giảm đau và phục hồi sớm cho nhiều người bệnh. Việc chỉ định mổ cần dựa trên thăm khám lâm sàng toàn diện và hình ảnh học từ bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh nên chủ động thảo luận cùng bác sĩ để lựa chọn phương pháp can thiệp phù hợp nhất với tình trạng cá nhân.
Nguồn tham khảo
- Journal of Minimally Invasive Spine Surgery and Technique: Hybrid Unilateral Biportal Endoscopy-Unilateral Laminotomy for Bilateral Decompression/Percutaneous Endoscopic Lumbar Discectomy Surgery for the Treatment of Multilevel Lumbar Spine Pathology
- Core Techniques of Minimally Invasive Spine Surgery: Unilateral Biportal Endoscopic Surgery (UBE) for Cervical and Thoracic Spine
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Thời gian nằm viện sau khi mổ nội soi cột sống UBE kéo dài bao lâu?
Thời gian nằm viện sau mổ UBE thường ngắn, trung bình từ 1 đến 3 ngày tùy theo thể trạng và mức độ giải ép cột sống. Người bệnh có thể vận động nhẹ nhàng dưới sự hướng dẫn của nhân viên y tế ngay sau mổ.
Kỹ thuật mổ UBE có gây đau nhiều sau phẫu thuật không?
Nhờ hai đường rạch da nhỏ dưới 1 cm và ít cắt xẻ khối cơ lưng, mổ UBE ít gây đau sau mổ hơn đáng kể so với phẫu thuật mổ hở truyền thống, giúp người bệnh giảm nhu cầu dùng thuốc giảm đau.
Khi nào người bệnh cần cân nhắc thực hiện mổ nội soi UBE?
Chỉ định mổ UBE được bác sĩ chuyên khoa ngoại thần kinh hoặc cột sống cân nhắc khi người bệnh có chèn ép rễ thần kinh rõ rệt và các biện pháp điều trị nội khoa bảo tồn không mang lại hiệu quả.
Bệnh lý thoát vị đĩa đệm có nguy cơ tái phát sau mổ UBE không?
Mọi can thiệp ngoại khoa đều tiềm ẩn nguy cơ tái phát nếu người bệnh không duy trì tư thế đúng hoặc cơ địa thoái hóa tiến triển. Tuân thủ hướng dẫn tập phục hồi chức năng giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ này.
Sau mổ UBE bao lâu người bệnh có thể trở lại làm việc bình thường?
Người bệnh làm công việc văn phòng nhẹ nhàng có thể trở lại làm việc sau khoảng 2 đến 4 tuần. Với các công việc lao động nặng hoặc mang vác, cần tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị để đảm bảo an toàn.
